Stjórnsýslulög
Ráðgefandi álit EFTA-dómstólsins
Hvar er málið statt?
Nefnd Alþingis fer yfir málið, kallar eftir umsögnum og skilar áliti áður en það fer aftur í þingsal.
- Lagt fram
- 1. umræða
- Í nefnd
- 2. umræða
- 3. umræða
- Niðurstaða
Skráning Alþingis: „Í nefnd eftir 1. umræðu.“
Í stuttu máli
Að skýra heimildir sjálfstæðra stjórnsýslunefnda til að leita ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins um túlkun reglna Evrópska efnahagssvæðisins (EES) og stuðla að samræmdri beitingu EES-reglna.
Lagt fram af Kristrún Frostadóttir, forsætisráðherra (Sf), fyrir hönd ríkisstjórnarinnar.
- Lagt fram
- 17. september 2026
- Tegund
- Stjórnarmál
- Atkvæðagreiðslur með skrá
- 0
- Umræða í þingsal
- 11 ræður · 41 mín
Málið á mannamáli
Byggt á samantekt sem starfsfólk Alþingis skrifar með frumvarpinu. Orðalagið er þeirra; Alviti hefur aðeins skipt textanum í hluta.
Markmiðið
Að skýra heimildir sjálfstæðra stjórnsýslunefnda til að leita ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins um túlkun reglna Evrópska efnahagssvæðisins (EES) og stuðla að samræmdri beitingu EES-reglna.
Hvað breytist
Lagt er til að sjálfstæðar stjórnsýslunefndir sem leysa úr kærumálum og uppfylla skilyrði 34. gr. samnings EFTA-ríkjanna um stofnun eftirlitsstofnunar og dómstóls geti leitað ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins þegar taka þarf afstöðu til túlkunar EES-reglna áður en úrskurðað er í máli. EFTA-dómstóllinn myndi þá skýra viðkomandi reglur en nefndin sjálf leysa úr kærumálinu. Nefndin myndi ákveða með úrskurði hvort leitað yrði álits og hvaða spurningum yrði beint til dómstólsins. Aðilar máls ættu kost á að tjá sig áður en sú ákvörðun yrði tekin.
Þegar nefnd leitaði álits myndi lögbundinn frestur hennar til að afgreiða málið stöðvast þar til niðurstaða EFTA-dómstólsins lægi fyrir. Nefndinni yrði jafnframt heimilt að fresta afgreiðslu annarra sambærilegra mála á meðan beðið væri eftir álitinu. Hún gæti einnig leitað álits eftir að afgreiðslufrestur væri liðinn ef hún teldi sérstaka þörf á því.
Lög sem breytast
Kostnaður fyrir ríkið
Ekki er gert ráð fyrir áhrifum á ríkissjóð.
Meira úr samantektinni
Löggjöf á Norðurlöndum
Í Noregi geta sjálfstæðar stjórnsýslunefndir sem uppfylla skilyrði 34. gr. samnings EFTA-ríkjanna um stofnun eftirlitsstofnunar og dómstóls leitað ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins um túlkun EES-reglna. Í norskum rétti er ekki að finna almenna lagaheimild um þetta heldur er heimildin talin byggjast á almennum reglum stjórnsýslu- og EES-réttar. Norska kærunefndin um opinber innkaup (Klagenemnda for offentlige anskaffelser) hefur nýtt þessa heimild, meðal annars í máli E-8/19, Scanteam.
Í Danmörku, Finnlandi og Svíþjóð gildir annað fyrirkomulag. Þar geta dómstólar og aðrir úrskurðaraðilar sem uppfylla skilyrði 267. gr. sáttmálans um starfshætti Evrópusambandsins leitað forúrskurðar Evrópudómstólsins um túlkun ESB-réttar.
Afstaða þingflokkanna
Kristrún FrostadóttirSamfylkinginforsætisráðherra
Framsögumaður nefndar: Ása Berglind Hjálmarsdóttir
Engin atkvæðagreiðsla með skráðum atkvæðum hefur farið fram um málið; ákvarðanir hingað til voru teknar með yfirlýsingu forseta án þess að atkvæði einstakra þingmanna væru skráð.
„Greiddu atkvæði með/á móti“ vísar til skráðra atkvæða í rafrænni atkvæðagreiðslu. Alviti dregur ekki ályktanir um afstöðu þeirra sem ekki greiddu atkvæði.
Af hverju skiptir þetta máli?
Svið sem Alþingi flokkar málið undir. Smelltu til að sjá önnur mál á sama sviði.
- Nefndin sem fjallar um málið
- Stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd
- sendi 1 umsagnabeiðnir · frestur 21. okt. 2026
- Sendu inn umsögn eða erindi
- 3 aðilar
- Samtök iðnaðarins, Hagsmunasamtök heimilanna, Alþýðusamband Íslands · allar umsagnir
- Umræða í þingsal
- 41 mín · 11 ræður
- 3 þingmenn tóku til máls. Lengd umræðu mælir áhuga þingsins, ekki mikilvægi málsins.
- Kostnaður fyrir ríkissjóð
- Ekki er gert ráð fyrir áhrifum á ríkissjóð.
- úr samantekt Alþingis
Allt um málið
Öll gögn, ferill og tölur fyrir þau sem vilja skoða nánar.
Ferill málsins
Hvert skref sem Alþingi hefur skráð: þingskjöl, umræður, atkvæðagreiðslur og umsagnabeiðnir, í tímaröð.
- Þingskjal
- UmræðaUmræða 111 ræður · 41 mín
- Atkvæðagreiðsla· yfirlýsing forseta/mál gengur
- Atkvæðagreiðsla· yfirlýsing forseta/mál gengur
- UmsagnirUmsagnabeiðnir sendar, frestur 2026-10-211 beiðnir um umsögn
Þingskjöl
Frumvarpið sjálft, breytingartillögur, nefndarálit og önnur skjöl eins og Alþingi birtir þau.
Allar atkvæðagreiðslur
Líka ákvarðanir sem voru teknar með yfirlýsingu forseta; þær skilja ekki eftir sig atkvæði einstakra þingmanna.
- yfirlýsing forseta/mál gengur5. október 2026 kl. 14:54Frumvarp gengur til 2. umræðuEngin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
- yfirlýsing forseta/mál gengur→ stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd5. október 2026 kl. 14:54Frumvarp gengur til nefndarEngin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
Hverjir tóku til máls
- 1. umræða: 11 ræður · 3 ræðumenn · 41 mín
| Þingmaður | Flokkur | Ræður | Ræðutími |
|---|---|---|---|
 Sigríður Á. Andersen | Miðflokkurinn | 5 | 24 mín |
| Kristrún Frostadóttir | Samfylkingin | 4 | 13 mín |
 Dagbjört Hákonardóttir | Samfylkingin | 2 | 4 mín |
Umsagnir og erindi
Nefndin kallar eftir áliti stofnana, samtaka og almennings. Hér eru þeir sem svöruðu.
Stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd sendi 1 umsagnabeiðnir 7. okt. 2026, frestur 21. okt. 2026.
| Hver sendi | Tegund | Barst | Skjal |
|---|---|---|---|
| Samtök iðnaðarins | umsögn | Opna PDF | |
| Hagsmunasamtök heimilanna | umsögn | Opna PDF | |
| Alþýðusamband Íslands | umsögn | Opna PDF |
Tengd mál
- Stjórnsýslulögtengt
Heimild: Alþingi, ferill máls · Skoða á althingi.is (opnast í nýjum flipa)