Beint í efni
Alviti
Þingmál154. þing · 881. mál

Þjóðarsjóður

LagafrumvarpDagaði uppiEfnahagsmálFjárreiður ríkisins

Hvar er málið statt?

Dagaði uppisíðan 7. maí 2024

Málið dagaði uppi: þinginu lauk án þess að það væri afgreitt.

Allur ferillinn
  1. Lagt fram
  2. 1. umræða
  3. Í nefnd
  4. 2. umræða
  5. 3. umræða
  6. Dagaði uppi

Skráning Alþingis: „Ekki útrætt á 154. þingi. (Var í nefnd eftir 1. umræðu.)“

Í stuttu máli

Að treysta fjárhagslegan styrk ríkissjóðs til að mæta afleiðingum af meiri háttar ófyrirséðum áföllum sem þjóðarbúið verður fyrir.

Lagt fram af Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir, fjármála- og efnahagsráðherra (S), fyrir hönd ríkisstjórnarinnar.

Lagt fram
22. mars 2024
Tegund
Stjórnarmál
Atkvæðagreiðslur með skrá
0
Umræða í þingsal
15 ræður · 57 mín

Málið á mannamáli

Byggt á samantekt sem starfsfólk Alþingis skrifar með frumvarpinu. Orðalagið er þeirra; Alviti hefur aðeins skipt textanum í hluta.

Samantekt Alþingis
uppfærð 26. ágú. 2024

Markmiðið

Að treysta fjárhagslegan styrk ríkissjóðs til að mæta afleiðingum af meiri háttar ófyrirséðum áföllum sem þjóðarbúið verður fyrir.

Hvað breytist

Lagt er til að stofnaður verði sjálfstæður sjóður í eigu ríkisins, Þjóðarsjóður, til að styrkja fjárhagsstöðu ríkisins við stórfelld áföll. Framlög til sjóðsins skulu vera jafnhá öllum tekjum ríkisins af arðgreiðslum og öðrum tekjum vegna nýtingar orkuauðlinda. Gert er ráð fyrir að þessir fjármunir verði eingöngu fjárfestir í erlendum verðbréfum samkvæmt fjárfestingarstefnu sem stjórn sjóðsins setur með samþykki ráðherra. Jafnframt er lagt til að fjárveitingar úr sjóðnum verði einungis heimilaðar ef ríkissjóður verður fyrir verulegum fjárhagslegum skakkaföllum af völdum ófyrirséðs áfalls.

Lög sem breytast

Um er að ræða ný lög en við gildistöku laganna verða breytingar á lögum um tekjuskatt, nr. 90/2003, og lögum um staðgreiðslu skatts á fjármagnstekjur, nr. 94/1996.

Kostnaður fyrir ríkið

Gert er ráð fyrir að daglegur rekstur sjóðsins verði hóflegur að umfangi og að kostnaður vegna sjóðsins greiðist af tekjum hans eða eigin fé þannig að hann hafi ekki áhrif á afkomu ríkissjóðs. Þó er gert ráð fyrir að í upphafi fjármagni ríkissjóður tímabundið það rekstrarfé sem sjóðurinn þarf á að halda við undirbúning starfseminnar. Fjármála- og efnahagsráðuneytið hefur markað eiganda- og arðgreiðslustefnu gagnvart orkuvinnslufyrirtækjum í eigu ríkisins, sem felur í sér auknar tekjur ríkissjóðs af nýtingu þeirra á orkuauðlindum, einkum frá Landsvirkjun. Ávallt verður nokkur óvissa um fjárhæð arðgreiðslutekna af þessum toga en á opinberum vettvangi hefur verið rætt um 10–20 milljarða kr. á ári. Hér er miðað við að tekjur ríkissjóðs aukist árlega um 15 milljarða kr. af þessum völdum og að jafnhátt framlag verði veitt til Þjóðarsjóðs. Þar sem um er að ræða tekjur sem upprunnar eru í auðlindarentu er óvíst að þær verði viðvarandi til frambúðar þar sem ýmislegt getur haft áhrif á þær, s.s. breytingar í orkubúskapnum, sviptingar á alþjóðlegum orkumörkuðum og tæknibreytingar, t.d. aukin hagnýting vind- eða sólarorku. Ef slíkar forsendur verða hagstæðari en nú er gert ráð fyrir gæti uppbygging sjóðsins orðið hraðari en á hinn bóginn hægari ef þær reynast óhagstæðari.

Meira úr samantektinni

Þjóðarauðssjóðir í öðrum löndum

Ástralía

Future Fund

Bandaríkin (Alaska)

Alaska Permanent Fund

Chile

Fondo de Estabilización Económica y Social

Fondo de Reserva de Pensiones

Noregur

Statens pensjonsfond utland (norska) (enska)

--Lög um norska þjóðarauðssjóðinn (lov om Statens pensjonsfond) LOV-2005-12-21-123.

--Reglur fjármálaráðherra um umboð Seðlabanka Noregs til að hafa umsjón með þjóðarauðssjóðnum (Mandat for forvaltning av Statens pensjonsfond utland) FOR-2010-11-08-1414.

--Skýrsla og tillögur nefndar um breytingar á lögum um seðlabanka Noregs (NOU 2017:13) (norska) (enska).

Nýja-Sjáland

New Zealand Superannuation Fund

Afstaða þingflokkanna

Lagt fram af

Framsögumaður nefndar: Ágúst Bjarni Garðarsson

Síðasta atkvæðagreiðsla með skrá

Engin atkvæðagreiðsla með skráðum atkvæðum hefur farið fram um málið; ákvarðanir hingað til voru teknar með yfirlýsingu forseta án þess að atkvæði einstakra þingmanna væru skráð.

„Greiddu atkvæði með/á móti“ vísar til skráðra atkvæða í rafrænni atkvæðagreiðslu. Alviti dregur ekki ályktanir um afstöðu þeirra sem ekki greiddu atkvæði.

Af hverju skiptir þetta máli?

Svið sem Alþingi flokkar málið undir. Smelltu til að sjá önnur mál á sama sviði.

Nefndin sem fjallar um málið
Efnahags- og viðskiptanefnd
sendi 1 umsagnabeiðni · frestur 24. maí 2024
Sendu inn umsögn eða erindi
4 aðilar
Seðlabanki Íslands, Viðskiptaráð Íslands, Landsvirkjun, Náttúruhamfaratrygging Íslands · allar umsagnir
Umræða í þingsal
57 mín · 15 ræður
5 þingmenn tóku til máls. Lengd umræðu mælir áhuga þingsins, ekki mikilvægi málsins.
Kostnaður fyrir ríkissjóð
Gert er ráð fyrir að daglegur rekstur sjóðsins verði hóflegur að umfangi og að kostnaður vegna sjóðsins greiðist af tekjum hans eða eigin fé þannig að hann hafi ekki áhrif á afkomu ríkissjóðs. Þó er gert ráð fyrir að í upphafi fjármagni ríkissjóður tímabundið það rekstrarfé sem sjóðurinn þarf á að halda við undirbúning starfseminnar. Fjármála- og efnahagsráðuneytið hefur markað eiganda- og arðgreiðslustefnu gagnvart orkuvinnslufyrirtækjum í eigu ríkisins, sem felur í sér auknar tekjur ríkissjóðs af nýtingu þeirra á orkuauðlindum, einkum frá Landsvirkjun. Ávallt verður nokkur óvissa um fjárhæð arðgreiðslutekna af þessum toga en á opinberum vettvangi hefur verið rætt um 10–20 milljarða kr. á ári. Hér er miðað við að tekjur ríkissjóðs aukist árlega um 15 milljarða kr. af þessum völdum og að jafnhátt framlag verði veitt til Þjóðarsjóðs. Þar sem um er að ræða tekjur sem upprunnar eru í auðlindarentu er óvíst að þær verði viðvarandi til frambúðar þar sem ýmislegt getur haft áhrif á þær, s.s. breytingar í orkubúskapnum, sviptingar á alþjóðlegum orkumörkuðum og tæknibreytingar, t.d. aukin hagnýting vind- eða sólarorku. Ef slíkar forsendur verða hagstæðari en nú er gert ráð fyrir gæti uppbygging sjóðsins orðið hraðari en á hinn bóginn hægari ef þær reynast óhagstæðari.
úr samantekt Alþingis

Orð og atkvæði

Hvað þingmenn sögðu um málið, við hliðina á því hvernig þeir greiddu atkvæði.

Ekki hafa verið greidd atkvæði um málið með nafnakalli enn, svo hér sést aðeins hvað þingmenn sögðu.

Tilvitnanir eru orðréttar úr ræðum á vef Alþingis, ekki samantekt. Þar sem þingmaður gerði grein fyrir atkvæði sínu við sjálfa atkvæðagreiðsluna er sú skýring sýnd, annars upphaf lengstu ræðu þingmannsins um málið. Ræðutextar berast frá Alþingi smám saman og tilvitnanir bætast við þegar þeir hafa verið sóttir.

Allt um málið

Öll gögn, ferill og tölur fyrir þau sem vilja skoða nánar.

Ferill málsins

Hvert skref sem Alþingi hefur skráð: þingskjöl, umræður, atkvæðagreiðslur og umsagnabeiðnir, í tímaröð.

  1. Þingskjal
  2. Umræða
    1. umræða
    15 ræður · 57 mín
  3. Atkvæðagreiðsla
    · yfirlýsing forseta/mál gengur
  4. Atkvæðagreiðsla
    · yfirlýsing forseta/mál gengur
  5. Umsagnir
    Umsagnabeiðnir sendar, frestur til 24. maí 2024
    1 beiðni um umsögn

Þingskjöl

1 skjal

Frumvarpið sjálft, breytingartillögur, nefndarálit og önnur skjöl eins og Alþingi birtir þau.

Þskj.TegundÚtbýttFlutningsmennSkjal
1318Stjórnarfrumvarp22. mar. 2024Þórdís Kolbrún Reykfjörð GylfadóttirLesaPDF

Allar atkvæðagreiðslur

2 alls · 0 með atkvæðaskrá

Líka ákvarðanir sem voru teknar með yfirlýsingu forseta; þær skilja ekki eftir sig atkvæði einstakra þingmanna.

  • yfirlýsing forseta/mál gengur7. maí 2024 kl. 18:03
    Frumvarp gengur til 2. umræðu
    Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
  • yfirlýsing forseta/mál gengur→ efnahags- og viðskiptanefnd7. maí 2024 kl. 18:03
    Frumvarp gengur til nefndar
    Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.

Hverjir tóku til máls

15 ræður · 57 mín
  • 1. umræða: 15 ræður · 5 ræðumenn · 57 mín
ÞingmaðurFlokkurRæðurRæðutími
Eyjólfur ÁrmannssonFlokkur fólksins319 mín
Sigurður Ingi JóhannssonFramsóknarflokkur719 mín
Kristrún FrostadóttirSamfylkingin114 mín
Gísli Rafn ÓlafssonUtan þingflokka23 mín
Orri Páll JóhannssonUtan þingflokka22 mín

Umsagnir og erindi

4 erindi

Nefndin kallar eftir áliti stofnana, samtaka og almennings. Hér eru þeir sem svöruðu.

Efnahags- og viðskiptanefnd sendi 1 umsagnabeiðni 10. maí 2024, frestur 24. maí 2024.

Hver sendiTegundBarstSkjal
Seðlabanki ÍslandsumsögnOpna PDF
Viðskiptaráð ÍslandsumsögnOpna PDF
LandsvirkjunumsögnOpna PDF
Náttúruhamfaratrygging ÍslandsumsögnOpna PDF

Tengd mál

Heimild: Alþingi, ferill máls · Skoða á althingi.is (opnast í nýjum flipa)

Hjálpaðu okkur að bæta Alviti

Fannstu villu, rangar upplýsingar eða eitthvað sem mætti vera betra? Sendu okkur ábendingu.

Bæta við mynd

Þú getur sent skjáskot sem sýnir vandamálið.

Ef þú vilt að við getum haft samband við þig.

Netfangið er aðeins notað til að svara þér um þessa ábendingu. Það er ekki birt og ekki sett á neinn póstlista. Með ábendingunni fylgir slóð síðunnar sem þú ert á og stærð gluggans.