Beint í efni
Alviti
← Samráðsgátt
S-175/2023 · Félags- og húsnæðismálaráðuneytið

Breytingar á lögum um greiðsluaðlögun einstaklinga

Markmið fyrirhugaðra breytinga er að gera úrræðið um greiðsluaðlögun einstaklinga að heildstæðari lausn en nú er og að málsmeðferð verði skýrari og skilvirkari, til hagsbóta fyrir umsækjendur.

Komið til Alþingis154. þing, 27. mál: greiðsluaðlögun einstaklinga (lagt fram 1. des. 2023)

Á þingmálaskrá ríkisstjórnar: 154. þing (áætlað: október).

Lög um greiðsluaðlögun einstaklinga voru sett árið 2010, þar sem knýjandi þörf var fyrir úrræði til að takast á við þann vanda sem til kom vegna bankahrunsins árið 2008 og efnahagskreppunnar sem fylgdi í kjölfarið. Markmiðið með lagasetningunni var jafnframt að lögfesta varanlegt úrræði til framtíðar handa einstaklingum í verulegum greiðsluerfiðleikum. Engin endurskoðun hefur farið fram á lögunum frá setningu þeirra en að mati embættis umboðsmanns skuldara er orðin mikil þörf á endurskoðun laganna. Markmiðið með þeim breytingum sem nú eru fyrirhugaðar er að betrumbæta úrræðið og gera málsmeðferðina skýrari og skilvirkari, umsækjendum til hagsbóta. Með þessu frumvarpi verða úrelt lagaákvæði felld brott, umbætur gerðar á lagaákvæðum, breytingar gerðar á málsmeðferð og meðferð krafna er standa utan greiðsluaðlögunar og einnig verða gerðar orðalagsbreytingar til að gera ákvæðin skýrari. Úrræðið um greiðsluaðlögun einstaklinga hefur margsannað mikilvægi sitt en löggjöfin þarf að þróast í takt við breytt umhverfi og þarfir umsækjenda, sem margir eru úr öðrum samfélagshópum og í annarri stöðu en áður var. Helstu breytingar sem lagðar eru til eru eftirfarandi: • Breyting á meðferð ákveðinna krafna sem standa utan greiðsluaðlögunar þannig að úrræðið verði heildstæðara. • Rýmkun á skilyrðum um búsetu og lögheimili á Íslandi og breyting á þeim aðstæðum sem geta leitt til synjunar á umsókn, þannig að fleiri geti leitað greiðsluaðlögunar. • Breyting á meðferð veðskulda, m.a. til að bregðast við sérstökum aðstæðum eins og háu vaxtastigi. • Breytingar á málsmeðferð vegna breytinga eða ógildingar á greiðsluaðlögunarsamningi, m.a. til þess að auka líkur á því að skuldari geti staðið við samninginn og auka skilvirkni gagnvart kröfuhöfum. • Breytingar á málsmeðferð í kjölfar samþykkis umsóknar, m.a. nokkrar sem varða kröfuhafa, þá aðallega að skýrt komi fram hvaða efniskröfur eru gerðar til kröfulýsinga, umboðsmaður skuldara hafi heimild til að telja kröfu vanlýsta ef hún uppfyllir ekki efniskröfur og að eingöngu þeir kröfuhafar sem lýst hafi kröfum fái afhent frumvarp til greiðsluaðlögunar. Aðrir kröfuhafar fá þá senda tilkynningu um að greiðsluaðlögunarumleitanir séu hafnar.

S-175/2023· Drög að frumvarpi til laga· Félags- og húsnæðismálaráðuneytið· Niðurstöður birtar· frestur 28. sep. 2023 – 13. okt. 2023· 8 umsagnir

Breytingar á lögum um greiðsluaðlögun einstaklinga

Markmið fyrirhugaðra breytinga er að gera úrræðið um greiðsluaðlögun einstaklinga að heildstæðari lausn en nú er og að málsmeðferð verði skýrari og skilvirkari, til hagsbóta fyrir umsækjendur.

Skoða í Samráðsgátt
Ferill í Samráðsgátt
  1. Birt í Samráðsgátt (S-175/2023)
  2. Umsagnarfrestur hefst · til 13. október 2023
  3. Umsagnarfresti lýkur · 8 umsagnir bárust
  4. Lagt fram á Alþingi (154. þing, mál 27)
  5. Niðurstöður samráðs birtar
Niðurstöður samráðs (9. júlí 2024)

Ráðuneytinu bárust 8 umsagnir um frumvarpið. Unnið var úr þeim og nokkrar breytingar gerðar, sjá nánar í meðfylgjandi samantekt um umsagnir í samráðsgátt. Frumvarpið var lagt fram á Alþingi 1. desember 2023, sjá þingmál 27. Frumvarpið var samþykkt sem lög frá Alþingi 23. febrúar 2024, sjá hlekk hér fyrir neðan.

Innsendar umsagnir í Samráðsgátt (8)
  • #1Öryrkjabandalag Íslands

    Umsögn ÖBÍ - réttindasamtaka um breytingar á lögum um greiðsluaðlögun einstaklinga, mál nr. 175/2023

    2023-10-10 Umsögn ÖBÍ um breytingar á lögum um greiðsluaðlögun einstaklinga -AYI.pdf
  • #2Einar Jónsson
    Breytingar á lögum um greiðsluaðlögun einstaklinga. Við lánveitingu setur lánveitandi viðmiðanir um greiðslugetu sem lántaki verður að fullnægja. Ef greiðslubyrði lántaka hækkar síðan verulega umfram viðmið lánveitingu vegna ástæðna sem lántaka verður ekki kennt um, s.s. vegna verðbólgu eða tekjutaps vegna atvinnuleysis eða heilsubrests, þá ætti lánveitandi að vera skuldbundin til að skuldbreyta láni þannig að greiðslubyrði lántaka sé innan viðmiðs greiðslugetu hans. Þarna gætu komið til afskriftir hluta lána eftir aðstæðum. Samfélagsleg ábyrgð felur í sér að lánveitandi ber ein… Lesa alla

    Breytingar á lögum um greiðsluaðlögun einstaklinga. Við lánveitingu setur lánveitandi viðmiðanir um greiðslugetu sem lántaki verður að fullnægja. Ef greiðslubyrði lántaka hækkar síðan verulega umfram viðmið lánveitingu vegna ástæðna sem lántaka verður ekki kennt um, s.s. vegna verðbólgu eða tekjutaps vegna atvinnuleysis eða heilsubrests, þá ætti lánveitandi að vera skuldbundin til að skuldbreyta láni þannig að greiðslubyrði lántaka sé innan viðmiðs greiðslugetu hans. Þarna gætu komið til afskriftir hluta lána eftir aðstæðum. Samfélagsleg ábyrgð felur í sér að lánveitandi ber einnig áhættu af breytingum einstaklingslána vegna óviðráðanlegra aðstæðna.

  • #3Alþýðusamband Íslands
    Þann 16. maí 1994 skilaði nefnd um Greiðsluaðlögun tillögum til þáverandi félagsmálaráðherra Jóhönnu Sigurðardóttur. Þar var lagt til, að skapað yrði samofið félagslegt og fjárhagslegt úrræði til þess að mæta skuldavanda einstaklinga og fjölskyldna. Lagt var til að slíkt úrræði tæki jöfnum höndum til veðkrafna og annarra krafna og að því mætti m.a. beita þannig, að heimilt væri að fara inn í samningsbundna skilmála veðkrafna innan verðmætis veðsettra eigna með það fyrir augum að gera þær kröfur greiðanlegar með skilmálabreytingum. Frá þeim tíma og fram á árið 2008 voru ítrekað lögð fram lagafr… Lesa alla

    Þann 16. maí 1994 skilaði nefnd um Greiðsluaðlögun tillögum til þáverandi félagsmálaráðherra Jóhönnu Sigurðardóttur. Þar var lagt til, að skapað yrði samofið félagslegt og fjárhagslegt úrræði til þess að mæta skuldavanda einstaklinga og fjölskyldna. Lagt var til að slíkt úrræði tæki jöfnum höndum til veðkrafna og annarra krafna og að því mætti m.a. beita þannig, að heimilt væri að fara inn í samningsbundna skilmála veðkrafna innan verðmætis veðsettra eigna með það fyrir augum að gera þær kröfur greiðanlegar með skilmálabreytingum. Frá þeim tíma og fram á árið 2008 voru ítrekað lögð fram lagafrumvörp um greiðsluaðlögun. Þau frumvörp gerðu ýmist ráð fyrir að greiðsluaðlögun tæki ekki til veðskulda innan verðmætis eigna eða tæki almennt ekki til veðskulda. Það frumvarp sem nú liggur fyrir Alþingi samræmist hvað þetta varðar þeim tillögum sem settar voru fram 1994 og er það fagnaðarefni. Fyrir frumvarpi af þessum toga hefur ASÍ barist um langt skeið og hvetur Alþingi til þess að flýta afgreiðslu þess sem mest má. Fyrirsjáanlegt er, að þeir varnargarðar sem byggðir voru með frestun uppboða og öðrum bráðabirgðaaðgerðum geti brostið í ljósi aukinna vanskila, yfirveðsetningar, hárra vaxta og viðvarandi og hárrar verðbólgu. Nauðsynlegt er að þá séu til staðar virk og sanngjörn úrræði eins og lagt var upp með 1994 og sem að nokkru birtast í þessu lagafrumvarpi. Magnús M. Norðdahl, hrl.

  • #4Persónuvernd

    Sjá umsókn Persónuverndar um frumvarpsdrögin í viðhengi.

    Umsogn Personuverndar - Greiðsluaðlogun einstaklinga.pdf
  • #5Hrafnhildur Ásta Þorvaldsdóttir

    Meðfylgjandi er umsögn Menntasjóðs námsmanna vegna fyrirhugaðra breytinga á lögum um greiðsluaðlögun einstaklinga. Fyrir hönd Menntasjóðs námsmanna Hrafnhildur Ásta Þorvaldsdóttir framkvæmdastjóri

    Umsögn MSNM v breyt á grl 13-10-2023.pdf

Umsagnir eru birtar eins og Samráðsgáttin birtir þær, með nafni sendanda. Umsagnir sem sendandi óskaði að yrðu ekki birtar eru ekki hér. Heimild: Samráðsgátt stjórnvalda.

Samráðsgátt og Alþingi nota hvort sitt númerakerfi: S-númer í gáttinni er ekki málsnúmer á Alþingi. Alviti tengir samráðsmál við þingmál eftir ráðuneyti, tegund máls, tímasetningu og orðalagi.

Heimild: Samráðsgátt stjórnvalda · Skoða á althingi.is (opnast í nýjum flipa)

Hjálpaðu okkur að bæta Alviti

Fannstu villu, rangar upplýsingar eða eitthvað sem mætti vera betra? Sendu okkur ábendingu.

Bæta við mynd

Þú getur sent skjáskot sem sýnir vandamálið.

Ef þú vilt að við getum haft samband við þig.

Netfangið er aðeins notað til að svara þér um þessa ábendingu. Það er ekki birt og ekki sett á neinn póstlista. Með ábendingunni fylgir slóð síðunnar sem þú ert á og stærð gluggans.

S-175/2023: Breytingar á lögum um greiðsluaðlögun einstaklinga · Alviti