Beint í efni
Alviti
Þingmál156. þing · 225. mál

Fæðingar- og foreldraorlof

EES-reglur o.fl.

LagafrumvarpSamþykktAlmannatryggingarAlþjóðasamningar og utanríkismálAtvinnumálFélagsmál

Hvar er málið statt?

Samþykktsíðan 30. jún. 2025

Alþingi hefur samþykkt frumvarpið. Það verður að lögum þegar forseti Íslands hefur staðfest það og það hefur verið birt.

Allur ferillinn
  1. Lagt fram
  2. 1. umræða
  3. Í nefnd
  4. 2. umræða
  5. 3. umræða
  6. Samþykkt

Skráning Alþingis: „Samþykkt sem lög frá Alþingi.“

Í stuttu máli

Að bregðast við athugasemdum um innleiðingu EES-reglna um samræmingu almannatryggingakerfa og tryggja að foreldrar sem hafa starfað í öðru EES-ríki á viðmiðunartímabili tekna verði ekki verr settir við útreikning greiðslna. Að skýra nánar hvenær tímabundin stöðvun atvinnuleitar vegna orlofs erlendis telst áfram til þátttöku á innlendum vinnumarkaði.

Lagt fram af Inga Sæland, félags- og húsnæðismálaráðherra (Flf), fyrir hönd ríkisstjórnarinnar. Í lokaatkvæðagreiðslu 30. jún. 2025 greiddu 50 atkvæði með og 0 á móti; málið var samþykkt.

Lagt fram
25. mars 2025
Tegund
Stjórnarmál
Atkvæðagreiðslur með skrá
4
Umræða í þingsal
13 ræður · 34 mín

Málið á mannamáli

Byggt á samantekt sem starfsfólk Alþingis skrifar með frumvarpinu. Orðalagið er þeirra; Alviti hefur aðeins skipt textanum í hluta.

Samantekt Alþingis
uppfærð 4. feb. 2026

Markmiðið

Að bregðast við athugasemdum um innleiðingu EES-reglna um samræmingu almannatryggingakerfa og tryggja að foreldrar sem hafa starfað í öðru EES-ríki á viðmiðunartímabili tekna verði ekki verr settir við útreikning greiðslna. Að skýra nánar hvenær tímabundin stöðvun atvinnuleitar vegna orlofs erlendis telst áfram til þátttöku á innlendum vinnumarkaði.

Hvað breytist

Lagt er til að tímabundið hlé á atvinnuleit vegna orlofs erlendis teljist til þátttöku á innlendum vinnumarkaði hjá foreldri sem fær greiddar atvinnuleysisbætur, enda líði ekki meira en tíu virkir dagar frá því að atvinnuleit var hætt þar til hún hefst að nýju og öðrum skilyrðum sé fullnægt. Þá er lagt til að þegar foreldri hefur starfað hér á landi skemur en fjóra mánuði á viðmiðunartímabili en jafnframt starfað að hluta eða öllu leyti erlendis á sama tímabili samkvæmt viðeigandi alþjóðasamningum, verði greiðslur úr Fæðingarorlofssjóði reiknaðar út frá meðaltali heildarlauna í þeim almanaksmánuðum sem foreldri hafði tekjur hérlendis fyrir fæðingarmánuð barns eða þegar barn kemur inn á heimili við frumættleiðingu eða varanlegt fóstur. Með þessu er tryggt að mánuðir á viðmiðunartímabilinu þar sem foreldri hafði ekki laun hér á landi dragi ekki meðaltalið niður. Í slíkum tilvikum skal foreldri leggja fram vottorð um starfs- og tryggingatímabil erlendis með umsókn.

Lög sem breytast

Kostnaður fyrir ríkið

Gert er ráð fyrir óverulegum áhrifum á ríkissjóð.

Meira úr samantektinni

Reglugerð Evrópuþingsins og ráðsins (EB) nr. 883/2004 frá 29. apríl 2004 um samræmingu almannatryggingakerfa.

Afstaða þingflokkanna

Lagt fram af

Framsögumaður nefndar: Kristján Þórður Snæbjarnarson

Lokaatkvæðagreiðsla
30. jún. 2025
Samþykkt50 með · 0 á móti
Að samþykkja frumvarpið „Fæðingar- og foreldraorlof“ sem lög. →
Eftir þingflokkum
  • Sf14–0
  • S9–0
  • V11–0
  • Flf8–0
  • M4–0
  • F4–0
Gott að vita um atkvæðin
  • Með – greiddi atkvæði með (já)
  • Á móti – greiddi atkvæði á móti (nei)
  • Sat hjá – var í salnum en tók ekki afstöðu
  • Boðaði fjarvist – tilkynnti fjarvist fyrir fram (t.d. veikindi eða erindi fyrir Alþingi)
  • Fjarverandi – greiddi ekki atkvæði og hafði ekki boðað fjarvist; ástæðan er ekki skráð

Í súlum og reitum: dökkblátt = með, rautt = á móti, grátt = sat hjá, ljóst = fjarverandi. Aðeins rafrænar atkvæðagreiðslur skrá atkvæði hvers þingmanns; Alviti ályktar ekki um ástæður hjásetu eða fjarvista.

„Greiddu atkvæði með/á móti“ vísar til skráðra atkvæða í rafrænni atkvæðagreiðslu. Alviti dregur ekki ályktanir um afstöðu þeirra sem ekki greiddu atkvæði.

Af hverju skiptir þetta máli?

Svið sem Alþingi flokkar málið undir. Smelltu til að sjá önnur mál á sama sviði.

Nefndin sem fjallar um málið
Velferðarnefnd
sendi 1 umsagnabeiðni · frestur 14. apr. 2025
Sendu inn umsögn eða erindi
3 aðilar
Félags- og húsnæðismálaráðuneyti, Samtök atvinnulífsins, BHM · allar umsagnir
Umræða í þingsal
34 mín · 13 ræður
6 þingmenn tóku til máls. Lengd umræðu mælir áhuga þingsins, ekki mikilvægi málsins.
Kostnaður fyrir ríkissjóð
Gert er ráð fyrir óverulegum áhrifum á ríkissjóð.
úr samantekt Alþingis

Orð og atkvæði

Hvað þingmenn sögðu um málið, við hliðina á því hvernig þeir greiddu atkvæði.

Atkvæðin eru úr lokaatkvæðagreiðslunni 30. júní 2025: 50 með, 0 á móti.

Greiddu atkvæði með6 tóku til máls

44 aðrir þingmenn greiddu atkvæði með án þess að taka til máls.

Tilvitnanir eru orðréttar úr ræðum á vef Alþingis, ekki samantekt. Þar sem þingmaður gerði grein fyrir atkvæði sínu við sjálfa atkvæðagreiðsluna er sú skýring sýnd, annars upphaf lengstu ræðu þingmannsins um málið. Ræðutextar berast frá Alþingi smám saman og tilvitnanir bætast við þegar þeir hafa verið sóttir.

Allt um málið

Öll gögn, ferill og tölur fyrir þau sem vilja skoða nánar.

Áður en málið kom til Alþingis

2 samráðsmál

Ráðuneytið kynnti málið í Samráðsgátt stjórnvalda og almenningi gafst kostur á að senda umsögn, áður en það var lagt fram á Alþingi.

S-16/2025· Áform um lagasetningu· Félags- og húsnæðismálaráðuneytið· Niðurstöður birtar· frestur 4. feb. 2025 – 18. feb. 2025· 0 umsagnir

Áform um breytingu á lögum um fæðingar- og foreldraorlof (EES-reglur)

Fyrirhugað er að leggja fram frumvarp sem er ætlað að bregðast við athugasemdum frá Eftirlitsstofnun EFTA (ESA) í tengslum við innleiðingu á reglugerð um samræmingu almannatryggingakerfa.

Skoða í Samráðsgátt
Ferill í Samráðsgátt
  1. Birt í Samráðsgátt (S-16/2025)
  2. Umsagnarfrestur hefst · til 18. febrúar 2025
  3. Umsagnarfresti lýkur · 0 umsagnir bárust
  4. Niðurstöður samráðs birtar
Niðurstöður samráðs (7. janúar 2026)

Niðurstaða samráðs var drög að frumvarpi, mál nr. 52/2025 í samráðsgátt.

Innsendar umsagnir í Samráðsgátt

Engar umsagnir hafa borist.

Umsagnir eru birtar eins og Samráðsgáttin birtir þær, með nafni sendanda. Umsagnir sem sendandi óskaði að yrðu ekki birtar eru ekki hér. Heimild: Samráðsgátt stjórnvalda.

S-52/2025· Drög að frumvarpi til laga· Félags- og húsnæðismálaráðuneytið· Niðurstöður birtar· frestur 27. feb. 2025 – 13. mar. 2025· 6 umsagnir

Drög að frumvarpi til laga um breytingu á lögum um fæðingar- og foreldraorlof, nr. 144/2020 (viðmiðunartímabil tekna, EES-reglur)

Félags- og vinnumarkaðsráðuneytið kynnir drög að frumvarpi til laga um breytingu á lögum um fæðingar- og foreldraorlof, nr. 144/2020, (viðmiðunartímabil tekna, EES-reglur).

Skoða í Samráðsgátt
Ferill í Samráðsgátt
  1. Birt í Samráðsgátt (S-52/2025)
  2. Umsagnarfrestur hefst · til 13. mars 2025
  3. Umsagnarfresti lýkur · 6 umsagnir bárust
  4. Niðurstöður samráðs birtar
Niðurstöður samráðs (7. janúar 2026)

Niðurstaða máls var frumvarp lagt fram á Alþingi.

Innsendar umsagnir í Samráðsgátt (6)
  • #1Logan Lee Sigurðsson

    Please see attachment on behalf of W.O.M.E.N. Thank you. Vinsamlegast sjáið viðhengið fyrir hönd W.O.M.E.N. Takk

    w-o-m-e-n-athugasemdir-vardandi-tillogu-um-faedingarorlof.pdf
  • #2Logan Lee Sigurðsson

    Apologies my previous submission was intended for another review of the same bill - please disregard

  • #3Bandalag háskólamanna

    Góðan daginn. Meðfylgjandi er umsögn BHM Kær kveðja, Ingvar Sverrisson

  • #4Bandalag háskólamanna

    Góðan daginn. Meðfylgjandi er umsögn BHM Kær kveðja, Ingvar Sverrisson

    s-52-2025-faedingarorlof-ees.pdf
  • #5Samband íslenskra námsmanna erl

    Meðfylgjandi er umsögn Sambands íslenskra námsmanna erlendis um Drög að frumvarpi til laga um breytingu á lögum um fæðingar- og foreldraorlof, nr. 144/2020

    sine-umsogn-s-52-2025-drog-ad-frumvarpi-um-faedingarorlof.pdf

Umsagnir eru birtar eins og Samráðsgáttin birtir þær, með nafni sendanda. Umsagnir sem sendandi óskaði að yrðu ekki birtar eru ekki hér. Heimild: Samráðsgátt stjórnvalda.

Samráðsgátt og Alþingi nota hvort sitt númerakerfi: S-númer í gáttinni er ekki málsnúmer á Alþingi. Alviti tengir samráðsmál við þingmál eftir ráðuneyti, tegund máls, tímasetningu og orðalagi.

Ferill málsins

Hvert skref sem Alþingi hefur skráð: þingskjöl, umræður, atkvæðagreiðslur og umsagnabeiðnir, í tímaröð.

  1. Þingskjal
    Stjórnarfrumvarp · þskj. 256
  2. Umræða
    1. umræða
    5 ræður · 11 mín
  3. Atkvæðagreiðsla
    Frumvarp gengur til 2. umræðu
    · yfirlýsing forseta/mál gengur
  4. Atkvæðagreiðsla
    Frumvarp gengur til nefndar
    · yfirlýsing forseta/mál gengur
  5. Umsagnir
    Umsagnabeiðnir sendar, frestur til 14. apríl 2025
    1 beiðni um umsögn
  6. Þingskjal
    Nefndarálit · þskj. 737
  7. Umræða
    2. umræða
    8 ræður · 23 mín
  8. Atkvæðagreiðsla
    Grein / þingskjal
    Samþykkt · 51 með, 0 á móti
  9. Atkvæðagreiðsla
    Grein / þingskjal
    Samþykkt · 51 með, 0 á móti
  10. Atkvæðagreiðsla
    Frumvarp gengur til 3. umræðu
    · yfirlýsing forseta/mál gengur
  11. Atkvæðagreiðsla
    Afbrigði
    Samþykkt · 50 með, 0 á móti
  12. Atkvæðagreiðsla
    Lokaatkvæðagreiðsla um frumvarp
    Samþykkt · 50 með, 0 á móti
  13. Þingskjal
    Lög í heild · þskj. 800

Þingskjöl

3 skjöl

Frumvarpið sjálft, breytingartillögur, nefndarálit og önnur skjöl eins og Alþingi birtir þau.

Þskj.TegundÚtbýttFlutningsmennSkjal
256Stjórnarfrumvarp25. mar. 2025Inga SælandLesaPDF
737Nefndarálit18. jún. 2025Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir, Kristján Þórður Snæbjarnarson +4LesaPDF
800Lög í heild30. jún. 2025—LesaPDF

Allar atkvæðagreiðslur

7 alls · 4 með atkvæðaskrá

Líka ákvarðanir sem voru teknar með yfirlýsingu forseta; þær skilja ekki eftir sig atkvæði einstakra þingmanna.

  • yfirlýsing forseta/mál gengur27. mars 2025 kl. 17:47
    Frumvarp gengur til 2. umræðu
    Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
  • yfirlýsing forseta/mál gengur→ velferðarnefnd27. mars 2025 kl. 17:47
    Frumvarp gengur til nefndar
    Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
  • Samþykkt30. júní 2025 kl. 10:30
    Að samþykkja grein eða þingskjal í málinu „Fæðingar- og foreldraorlof“.
    1. gr.
    • SfSamfylkingin:14 með · 0 á móti
    • SSjálfstæðisflokkur:11 með · 0 á móti
    • VViðreisn:10 með · 0 á móti
    • FlfFlokkur fólksins:7 með · 0 á móti
    • MMiðflokkurinn:5 með · 0 á móti
    • FFramsóknarflokkur:4 með · 0 á móti
  • Samþykkt30. júní 2025 kl. 10:31
    Að samþykkja grein eða þingskjal í málinu „Fæðingar- og foreldraorlof“.
    2.--6. gr.
    • SfSamfylkingin:14 með · 0 á móti
    • SSjálfstæðisflokkur:11 með · 0 á móti
    • VViðreisn:10 með · 0 á móti
    • FlfFlokkur fólksins:7 með · 0 á móti
    • MMiðflokkurinn:5 með · 0 á móti
    • FFramsóknarflokkur:4 með · 0 á móti
  • yfirlýsing forseta/mál gengur30. júní 2025 kl. 10:31
    Frumvarp gengur til 3. umræðu
    Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
  • Samþykkt30. júní 2025 kl. 16:05
    Atkvæðagreiðsla í málinu „Fæðingar- og foreldraorlof“: of skammt var liðið frá síðustu umr. --- afbrigði.
    • SfSamfylkingin:14 með · 0 á móti
    • SSjálfstæðisflokkur:9 með · 0 á móti
    • VViðreisn:11 með · 0 á móti
    • FlfFlokkur fólksins:8 með · 0 á móti
    • MMiðflokkurinn:4 með · 0 á móti
    • FFramsóknarflokkur:4 með · 0 á móti
  • Samþykkt30. júní 2025 kl. 16:06
    Að samþykkja frumvarpið „Fæðingar- og foreldraorlof“ sem lög.
    • SfSamfylkingin:14 með · 0 á móti
    • SSjálfstæðisflokkur:9 með · 0 á móti
    • VViðreisn:11 með · 0 á móti
    • FlfFlokkur fólksins:8 með · 0 á móti
    • MMiðflokkurinn:4 með · 0 á móti
    • FFramsóknarflokkur:4 með · 0 á móti

Hverjir tóku til máls

13 ræður · 34 mín
  • 1. umræða: 5 ræður · 2 ræðumenn · 11 mín
  • 2. umræða: 8 ræður · 4 ræðumenn · 23 mín
ÞingmaðurFlokkurRæðurRæðutími
Kristján Þórður SnæbjarnarsonSamfylkingin312 mín
Inga SælandFlokkur fólksins36 mín
Njáll Trausti FriðbertssonSjálfstæðisflokkur15 mín
Bryndís HaraldsdóttirSjálfstæðisflokkur24 mín
Diljá Mist EinarsdóttirSjálfstæðisflokkur34 mín
Bergþór ÓlasonMiðflokkurinn12 mín

Umsagnir og erindi

3 erindi

Nefndin kallar eftir áliti stofnana, samtaka og almennings. Hér eru þeir sem svöruðu.

Velferðarnefnd sendi 1 umsagnabeiðni 31. mar. 2025, frestur 14. apr. 2025.

Hver sendiTegundBarstSkjal
Félags- og húsnæðismálaráðuneytiumsögnOpna PDF
Samtök atvinnulífsinsumsögnOpna PDF
BHMumsögnOpna PDF

Tengd mál

Engin tengd mál skráð.

Heimild: Alþingi, ferill máls · Skoða á althingi.is (opnast í nýjum flipa)

Hjálpaðu okkur að bæta Alviti

Fannstu villu, rangar upplýsingar eða eitthvað sem mætti vera betra? Sendu okkur ábendingu.

Bæta við mynd

Þú getur sent skjáskot sem sýnir vandamálið.

Ef þú vilt að við getum haft samband við þig.

Netfangið er aðeins notað til að svara þér um þessa ábendingu. Það er ekki birt og ekki sett á neinn póstlista. Með ábendingunni fylgir slóð síðunnar sem þú ert á og stærð gluggans.