Skák

Ráðuneytið er minnt á 30. gr. Samnings Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks (SRFF) er varðar þátttöku fatlaðs fólks í „menningarlífi, tómstunda-, frístunda- og íþróttastarfi“ og því ætti við frumvarpsgerðina að íhuga styrkingu möguleika og hvata fatlaðs fólks til þátttöku í skák, líkt og ráðuneytið hyggst gera í sambandi við kynjajafnrétti. Þá yrði gagnlegt í frumvarpsgerðinni að ráðuneytið myndi tryggja söfnun viðeigandi tölfræðiupplýsinga, sbr. 31. gr. SRFF, bæði upp á að mæla árangur og þróun þátttöku fatlaðs fólks í skák skv. nýju lögunum, og annarra (minnihluta)hópa sem gætu haft hag af slíkri tölfræði.

Ég heiti Halldór Grétar Einarsson er FIDE meistari í skák, Bolvíkingur og er í stjórn Skákdeildar Breiðabliks. Ég er fyrrverandi varaforseti Skáksambands Íslands og var í stjórn launasjóðs stórmeistara árin 2013-2020. Ég stofnaði Skákdeild Breiðabliks árið 2012 og á ellefu árum er hún orðin eitt öflugasta taflfélag landsins með mikið unglingastarfið og mörg af efnilegustu ungmennum landsins. Í vor eignaðist Breiðablik sinn fyrsta stórmeistara, Vigni Vatnar Stefánsson, og fleiri eru á leiðinni. Ég tel mig því bæði hafa þekkingu á skákmálum á Íslandi og hvernig eigi að smíða kerfi sem virka og ná árangri. Einnig hafa iðkendur Skákdeildar Breiðabliks mikilla hagsmuna að gæta þar sem ný heildarlög munu snerta þá mikið til framtíðar. Sjá umsögn í meðfylgjandi WORD-skjali.

Ég vil koma því a framfæri að það er mikilvægt fyrir ungt fólk að eiga góðar fyrirmyndir og þar koma stórmeistararnir okkar sterkir inn. Þeir eru frábærar fyrirmyndir og það er eftirsóknarvert að komast í þeirra hóp.Ég hef verið skólastjórnandi í mörg ár og hef séð hvernig skákinn getur elft og styrkt ungt fólk og allt skólastarf. Skákkennslan sem ma stórmeistarar hafa sinnt er mjög mikilvæg og væri það mikil afturför að gefa þeim ekki tækifæri til að sinna slíkri fræðslu samfara skákferli sínum. Þeir þurfa laun til að sinna störfum sínum við útbreiðslu skákarinnar og til að geta teflt fyrir Íslands hönd. Það er mjög slæm hugmynd að leggja niður stórmeistaralaunin því þeir sem afreka að ná stórmeistaratitlinum hafa unnið til þess að hljóta þessa viðurkenningu sem launin eru♟️♟️♟️

Undirritaður hefur all víðtæka þekkingu á málefnum skákhreyfingarinnar eftir að hafa komið að starfi hennar með einum eða öðrum hætti síðustu 30 ár eða svo með margvíslegum hætti. Það er mjög viðkvæmt þegar ræða á launasjóð stórmeistara, því þau sem þaðan þiggja greiðslur eru öll vinir eða kunningjar allra sem í skákhreyfingunni starfa og þetta snýr að lífsviðurværi og öruggri framfærslu og huga þarf að því þegar nýju kerfi er komið á. Hafandi sagt þetta þá er það engu að síður sterk skoðun mín að breytinga á núverandi kerfi er þörf, og þær breytingar munu ekki nást fram með því að breyta núverandi lögum, það þarf að stokka upp á nýtt. Núverandi fyrirkomulag þar sem þeir sem ná stórmeistaratitli fá æviráðningu frá ríkinu á því sem næst lágmarkslaunum, hefur sýnst sig að er löngu úr sér gengið fyrirkomulag. Hér áður fyrr þá var skákmaður með 2.500 skákstig, sem er sá stigafjöldi sem meðal annars þarf að ná til að fá útnefningu, kominn á stall með þeim bestu og þegar skákmaður náði 2.600 stigum þá var hann kominn í allra fremstu röð. Í dag þá eru hátt í 250 virkir skákmenn í heiminum með yfir 2.600 stig og til að komast í fremstu röð þarf að vera með yfir 2.700 stig. Það sem þetta þýðir er að okkar sterku ungu skákmenn sem dreymir um að verða stórmeistarar þeir verða að stefna enn hærra en það, þeir þurfa að stefna á toppinn og til þess þá þarf að vera til kerfi sem styður þá alla leið ekki bara að 2.500 stigunum. Árið 2019 þá kom landsliðsnefnd Skáksambands Íslands, þar sem ég var þá formaður, fram með stefnumótunartillögur að bættu umhverfi okkar afreksskákmanna. Síðasti punkturinn í þeim tillögum var „Launasjóður stórmeistara þarf að styðja við virka atvinnumenn í skák og því þarf að breyta núverandi fyrirkomulagi þar sem hvati er til taflmennsku, árangur verðlaunaður og ferðastyrkir í boði.“ Þetta er nákvæmlega það sem ég vona að nýtt kerfi muni standa fyrir. Hafandi verið í stjórn launasjóðs stórmeistara síðustu ár þá get ég sagt af fenginni reynslu að núverandi kerfi er svo gallað að það verður ekki lagað að mínu mati. Stjórn sjóðsins er verkfæralaus og lög um opinbera starfsmenn, sem stórmeistarar á stórmeistaralaunum eru, gerir kerfið mjög flókið þar sem allar ákvarðanir þurfa að staðfestast af ráðherra og því er kerfið allt orðið að einu stóru bákni sem hreyfir sig ekki. Því fagna ég þessum áformum sem uppi eru mjög og vona að þau leiði til farsællar niðurstöðu fyrir skákhreyfinguna til framtíðar. Virðingarfyllst, Hlíðar Þór Hreinsson

Frá stjórn Skákdeildar Fjölnis - fáeinar athugasemdir Það að fella niður laun og fara yfir í verktaka fyrirkomulag myndi væntanlega þýða að öll réttindi myndu í raun vera lögð niður. Veikindaréttur, fæðingarorlof, lífeyrissjóðsréttindi o.s.frv. Það er skýrt skref aftur á bak fyrir jafnrétti kynjanna. Ef sú er raunin gæti það reynst ungum og efnilegum skákmönnum sem þiggja styrk til lengri tíma mjög í óhag, hvað réttindi varðar. Afreksíþróttamenn í öðrum íþróttagreinum hafa áður vakið athygli á og kvartað undan slíku fyrirkomulagi. Ráðuneytið þarf að eiga samtal við núverandi stórmeistara sem þiggja laun hjá ríkinu. Samtal og samvinna er lykilatriði til lausnar og að markmiðum til hins betra skv. markmiðum frumvarpsins verði náð. Við fögnum áhuga ráðuneytis á því að efla skákina og styðjum stefnu ríkisstjórnarinnar að efla bæði afreksstarf og einnig fræðslu og rannsóknir.

Tek undir með Helga Árnasyni varðandi afnám réttinda ungs afreksfólks. Það yrði mikið ábyrgðaratriði og afturför ef Alþingi færi þá leið. Á nýliðinni ráðstefnu (“Vinnum gullið”) ráðuneytisins kvað við þveröfugan tón (Vésteinn Hafsteinsson). Einnig tek ég undir með þeim sem óska eftir meira samráði og sanngirni gagnvart þeim sem hafa helgað líf sitt skák og unnið mörg afrek fyri hönd Íslands - núverandi stórmeistaralaunþegar. Að hagræði ráðuneytisins við að hafa einfalt kerfi í stað þess að leyfa núverandi kerfi að renna smám saman út (áætlaður tími c.a. fimm ár) meðfram nýja kerfinu finnst mér vera óvirðing við þá og almennt við skák á Íslandi. Tek undir með afrekskonum um að nauðsynlegt sé að gera ráð fyrir hallanum sem er milli kvenna og karla í skák. Meginviðmið um styrki ætti að vera ástundun og árangur. Ástundunarviðmið ættu að vera þau sömu, en árangursviðmið afrekskvenna ættu að miðast við “alþjóðlegan árangur kvenna”. Ég legg til að Alþingi gæti samræmis við gerð þessara laga við önnur sambærileg lög (Íþróttalög og Æskulýðslög). Lögin ættu því að heita “Skáklög” til samræmis. Einnig ætti að vera til staðar “Skáknefnd” (sbr Íþróttanefnd og Æskulýðsnefnd) til ráðgjafar fyrir ráðuneytið. Mér finnst eðlilegt að ráðuneytið tilnefni tvo menn í stjórn Afrekssjóðsins og Skáksambandið einn. Þannig er það í núverandi lögum um launasjóð stórmeistara og starfar sú stjórn nokkuð sjálfstætt og vel í dag. Með því væri tryggt að afreksfólk verði ekki háð velvilja eins aðila varðandi alla þætti afrekslífsins. Fyrir eru mikil völd hjá Skáksambandinu með úthlutun gæða (val á liðum, val á þeim sem tefla fyrir hönd Íslands o.s.frv.). Annars er hlutverk stjórnar sjóðsins vel skilgreint í lögunum. “Styrkir skulu veittir til skilgreindra verkefna og taka mið af væntum árangri umsækjanda það árið. “ Betra væri: “Styrkir skulu veittir til skilgreindra verkefna og taka mið af árangri umsækjanda undanfarin misseri” Í drögunum er mikið fjallað um afrekssjóðinn, verkefni afreksskákmanna og kröfur til þeirra. En ekkert fjallað um önnur verkefni á sviði skákarinnar á Íslandi. U.þ.b. 65% af framlagi ríkisins fer til Skáksambandsins og Skákskóla Íslands. Mér finnst eins og það vanti tvo kafla í nýju lögin. Annar sem fjalli um almenn verkefni Skáksambandisins fyrir þjóðina og kröfur til þess. Hinn kaflinn um verkefni á svið þjálfunar og fræðslumála (Skákskóli Íslands) og kröfurnar þar. Sjá nánar mínar tillögur að drögum að lagatexta um þá þætti í meðfylgjandi umsögn minni sem ég gerði við fyrstu drögin (viðhengi bls 4-5). Fá ætti skákmann sem einnig er góður íslenskumaður (eigum marga þannig í skákhreyfingunni!) til að lesa lögin yfir. Orðalag á nokkrum stöðum í lagatextandum er þannig að sá aðili gæti endurbætt textann til að gera hann læsilegri fyrir þá sem málið verðar helst (en sem betur fer er hvergi talað um að spila skák!).