Beint í efni
Alviti
Þingmál152. þing · 389. mál

Almenn hegningarlög

Barnaníðsefni, hatursorðræða, mismunun o.fl.

LagafrumvarpSamþykktDómstólar og réttarfarPersónuleg réttindi

Hvar er málið statt?

Samþykktsíðan 1. jún. 2022

Alþingi hefur samþykkt frumvarpið. Það verður að lögum þegar forseti Íslands hefur staðfest það og það hefur verið birt.

Allur ferillinn
  1. Lagt fram
  2. 1. umræða
  3. Í nefnd
  4. 2. umræða
  5. 3. umræða
  6. Samþykkt

Skráning Alþingis: „Samþykkt sem lög frá Alþingi.“

Í stuttu máli

Að bregðast við breyttum samfélagslegum viðhorfum til þeirra brota og þeirrar háttsemi sem frumvarpið fjallar um, þ.á.m. varðandi barnaníð og hatursorðræðu.

Lagt fram af Jón Gunnarsson, dómsmálaráðherra (S), fyrir hönd ríkisstjórnarinnar. Í lokaatkvæðagreiðslu 1. jún. 2022 greiddu 57 atkvæði með og 0 á móti; málið var samþykkt.

Lagt fram
24. febrúar 2022
Tegund
Stjórnarmál
Atkvæðagreiðslur með skrá
3
Umræða í þingsal
51 ræða · 3 klst. 28 mín

Málið á mannamáli

Byggt á samantekt sem starfsfólk Alþingis skrifar með frumvarpinu. Orðalagið er þeirra; Alviti hefur aðeins skipt textanum í hluta.

Samantekt Alþingis
uppfærð 28. sep. 2022

Markmiðið

Að bregðast við breyttum samfélagslegum viðhorfum til þeirra brota og þeirrar háttsemi sem frumvarpið fjallar um, þ.á.m. varðandi barnaníð og hatursorðræðu.

Hvað breytist

Lagðar eru til breytingar á nokkrum ákvæðum almennra hegningarlaga er snerta barnaníð, mismunun og hatursorðræðu. Lagt er til að við ákvörðun hegningar beri að taka til greina hvort brot teljist vera hatursglæpur. Einnig er lagt til að rýmka hatursorðræðuákvæði 233. gr. a þannig að þjóðlegur uppruni falli ótvírætt þar undir sem og að ákvæðið veiti fólki með fötlun og fólki með ódæmigerð kyneinkenni refsivernd til samræmis við aðra hópa sem eru taldir þurfa á sérstakri vernd að halda. Að auki er lagt til að sömu hópum verði veitt vernd gegn mismunum við afhendingu á vöru eða þjónustu til jafns við aðra. Þá eru lagðar til breytingar á barnaníðsákvæði laganna, s.s. hækkun hámarksrefsingar.

Lög sem breytast

Kostnaður fyrir ríkið

Ekki er gert ráð fyrir áhrifum á ríkissjóð.

Meira úr samantektinni

Skýrsla nefndar Sameinuðu þjóðanna um afnám kynþáttamisréttis. Lokaathugasemdir við sameinaðar 21.-23. reglulega skýrslu Íslands frá 18. september 2019.

Samningur Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks.

Löggjöf á Norðurlöndum

Danmörk

Bekendtgørelse af straffeloven (straffeloven) LBK nr 1851 af 20/09/2021.

Sjá einkum 6. tölul. 81. gr., 235. gr. og 266. gr. b.

Finnland

Strafflag 19.12.1889/39.

Sjá einkum 4. tölul. 5. gr. 6. kafla, 10. gr. og 10. gr. a í 11. kafla og 18.-19. gr. 17. kafla.

Noregur

Lov om straff (straffeloven) LOV-2005-05-20-28.

Sjá einkum i-lið 77. gr., 185. gr. og 311. gr.

Svíþjóð

Brottsbalk (1962:700).

Sjá einkum 8. gr., 10. gr. a og 10. gr. b í 16. kafla og 7. tölul. 2. gr. 29. kafla.

Afstaða þingflokkanna

Lagt fram af

Framsögumaður nefndar: Bryndís Haraldsdóttir

Lokaatkvæðagreiðsla
1. jún. 2022
Samþykkt57 með · 0 á móti
Að samþykkja frumvarpið „Almenn hegningarlög“ sem lög. →
Eftir þingflokkum
  • S14–0
  • F11–0
  • 238–0
  • 436–0
  • Flf6–0
  • Sf6–0
  • V5–0
  • M1–0
Gott að vita um atkvæðin
  • Með – greiddi atkvæði með (já)
  • Á móti – greiddi atkvæði á móti (nei)
  • Sat hjá – var í salnum en tók ekki afstöðu
  • Boðaði fjarvist – tilkynnti fjarvist fyrir fram (t.d. veikindi eða erindi fyrir Alþingi)
  • Fjarverandi – greiddi ekki atkvæði og hafði ekki boðað fjarvist; ástæðan er ekki skráð

Í súlum og reitum: dökkblátt = með, rautt = á móti, grátt = sat hjá, ljóst = fjarverandi. Aðeins rafrænar atkvæðagreiðslur skrá atkvæði hvers þingmanns; Alviti ályktar ekki um ástæður hjásetu eða fjarvista.

„Greiddu atkvæði með/á móti“ vísar til skráðra atkvæða í rafrænni atkvæðagreiðslu. Alviti dregur ekki ályktanir um afstöðu þeirra sem ekki greiddu atkvæði.

Af hverju skiptir þetta máli?

Svið sem Alþingi flokkar málið undir. Smelltu til að sjá önnur mál á sama sviði.

Nefndin sem fjallar um málið
Allsherjar- og menntamálanefnd
sendi 1 umsagnabeiðni · frestur 17. mar. 2022
Sendu inn umsögn eða erindi
9 aðilar
Íslandsdeild Amnesty International, Ákærendafélag Íslands, Umboðsmaður barna, Ríkislögreglustjóri, Ríkissaksóknari o.fl. · allar umsagnir
Umræða í þingsal
3 klst. 28 mín · 51 ræða
14 þingmenn tóku til máls. Lengd umræðu mælir áhuga þingsins, ekki mikilvægi málsins.
Kostnaður fyrir ríkissjóð
Ekki er gert ráð fyrir áhrifum á ríkissjóð.
úr samantekt Alþingis

Orð og atkvæði

Hvað þingmenn sögðu um málið, við hliðina á því hvernig þeir greiddu atkvæði.

Atkvæðin eru úr lokaatkvæðagreiðslunni 1. júní 2022: 57 með, 0 á móti.

Greiddu atkvæði með13 tóku til máls

Sýna 7 í viðbót

44 aðrir þingmenn greiddu atkvæði með án þess að taka til máls.

Voru ekki viðstödd atkvæðagreiðsluna1 tók til máls

Tilvitnanir eru orðréttar úr ræðum á vef Alþingis, ekki samantekt. Þar sem þingmaður gerði grein fyrir atkvæði sínu við sjálfa atkvæðagreiðsluna er sú skýring sýnd, annars upphaf lengstu ræðu þingmannsins um málið. Ræðutextar berast frá Alþingi smám saman og tilvitnanir bætast við þegar þeir hafa verið sóttir.

Allt um málið

Öll gögn, ferill og tölur fyrir þau sem vilja skoða nánar.

Ferill málsins

Hvert skref sem Alþingi hefur skráð: þingskjöl, umræður, atkvæðagreiðslur og umsagnabeiðnir, í tímaröð.

  1. Þingskjal
    Stjórnarfrumvarp · þskj. 558
  2. Umræða
    1. umræða
    13 ræður · 48 mín
  3. Atkvæðagreiðsla
    Frumvarp gengur til 2. umræðu
    · yfirlýsing forseta/mál gengur
  4. Atkvæðagreiðsla
    Frumvarp gengur til nefndar
    · yfirlýsing forseta/mál gengur
  5. Umsagnir
    Umsagnabeiðnir sendar, frestur til 17. mars 2022
    1 beiðni um umsögn
  6. Þingskjal
    Nefndarálit · þskj. 888
  7. Umræða
    2. umræða
    5 ræður · 26 mín
  8. Atkvæðagreiðsla
    Grein / þingskjal
    Samþykkt · 48 með, 0 á móti
  9. Atkvæðagreiðsla
    Grein / þingskjal
    Samþykkt · 48 með, 0 á móti
  10. Atkvæðagreiðsla
    Frumvarp gengur til 3. umræðu
    · yfirlýsing forseta/mál gengur
  11. Umræða
    3. umræða
    33 ræður · 2 klst. 14 mín
  12. Þingskjal
    Lög í heild · þskj. 1136
  13. Atkvæðagreiðsla
    Lokaatkvæðagreiðsla um frumvarp
    Samþykkt · 57 með, 0 á móti

Þingskjöl

3 skjöl

Frumvarpið sjálft, breytingartillögur, nefndarálit og önnur skjöl eins og Alþingi birtir þau.

Þskj.TegundÚtbýttFlutningsmennSkjal
558Stjórnarfrumvarp24. feb. 2022Jón GunnarssonLesaPDF
888Nefndarálit7. apr. 2022Bryndís Haraldsdóttir, Arndís Anna Kristínardóttir Gunnarsdóttir +5LesaPDF
1136Lög í heild1. jún. 2022—LesaPDF

Allar atkvæðagreiðslur

6 alls · 3 með atkvæðaskrá

Líka ákvarðanir sem voru teknar með yfirlýsingu forseta; þær skilja ekki eftir sig atkvæði einstakra þingmanna.

  • yfirlýsing forseta/mál gengur1. mars 2022 kl. 17:53
    Frumvarp gengur til 2. umræðu
    Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
  • yfirlýsing forseta/mál gengur→ allsherjar- og menntamálanefnd1. mars 2022 kl. 17:53
    Frumvarp gengur til nefndar
    Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
  • Samþykkt30. maí 2022 kl. 16:04
    Að samþykkja grein eða þingskjal í málinu „Almenn hegningarlög“.
    1. gr.
    • SSjálfstæðisflokkur:11 með · 0 á móti
    • FFramsóknarflokkur:11 með · 0 á móti
    • 23Þingflokkur 23:6 með · 0 á móti
    • 43Þingflokkur 43:5 með · 0 á móti
    • FlfFlokkur fólksins:4 með · 0 á móti
    • SfSamfylkingin:5 með · 0 á móti
    • VViðreisn:5 með · 0 á móti
    • MMiðflokkurinn:1 með · 0 á móti
  • Samþykkt30. maí 2022 kl. 16:06
    Að samþykkja grein eða þingskjal í málinu „Almenn hegningarlög“.
    2.--6. gr.
    • SSjálfstæðisflokkur:11 með · 0 á móti
    • FFramsóknarflokkur:11 með · 0 á móti
    • 23Þingflokkur 23:6 með · 0 á móti
    • 43Þingflokkur 43:5 með · 0 á móti
    • FlfFlokkur fólksins:4 með · 0 á móti
    • SfSamfylkingin:5 með · 0 á móti
    • VViðreisn:5 með · 0 á móti
    • MMiðflokkurinn:1 með · 0 á móti
  • yfirlýsing forseta/mál gengur30. maí 2022 kl. 16:06
    Frumvarp gengur til 3. umræðu
    Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
  • Samþykkt1. júní 2022 kl. 15:40
    Að samþykkja frumvarpið „Almenn hegningarlög“ sem lög.
    • SSjálfstæðisflokkur:14 með · 0 á móti
    • FFramsóknarflokkur:11 með · 0 á móti
    • 23Þingflokkur 23:8 með · 0 á móti
    • 43Þingflokkur 43:6 með · 0 á móti
    • FlfFlokkur fólksins:6 með · 0 á móti
    • SfSamfylkingin:6 með · 0 á móti
    • VViðreisn:5 með · 0 á móti
    • MMiðflokkurinn:1 með · 0 á móti

Hverjir tóku til máls

51 ræða · 3 klst. 28 mín
  • 1. umræða: 13 ræður · 6 ræðumenn · 48 mín
  • 2. umræða: 5 ræður · 5 ræðumenn · 26 mín
  • 3. umræða: 33 ræður · 8 ræðumenn · 2 klst. 14 mín
ÞingmaðurFlokkurRæðurRæðutími
Eyjólfur ÁrmannssonFlokkur fólksins59 mín
Guðmundur Ingi KristinssonFlokkur fólksins23 mín
Arndís Anna Kristínardóttir GunnarsdóttirUtan þingflokka530 mín
Lenya Rún Taha KarimUtan þingflokka526 mín
Björn Leví GunnarssonUtan þingflokka524 mín
Gísli Rafn ÓlafssonUtan þingflokka620 mín
Jón GunnarssonSjálfstæðisflokkur516 mín
Bryndís HaraldsdóttirSjálfstæðisflokkur110 mín
Hildur SverrisdóttirSjálfstæðisflokkur25 mín
Rósa Björk BrynjólfsdóttirSamfylkingin16 mín
Guðbrandur EinarssonViðreisn921 mín
Sigmar GuðmundssonViðreisn319 mín
Þorbjörg Sigríður GunnlaugsdóttirViðreisn113 mín
Hanna Katrín FriðrikssonViðreisn17 mín

Umsagnir og erindi

9 erindi

Nefndin kallar eftir áliti stofnana, samtaka og almennings. Hér eru þeir sem svöruðu.

Allsherjar- og menntamálanefnd sendi 1 umsagnabeiðni 3. mar. 2022, frestur 17. mar. 2022.

Hver sendiTegundBarstSkjal
Íslandsdeild Amnesty InternationalumsögnOpna PDF
Ákærendafélag ÍslandsumsögnOpna PDF
Umboðsmaður barnaumsögnOpna PDF
RíkislögreglustjóriumsögnOpna PDF
RíkissaksóknariumsögnOpna PDF
Mannréttindaskrifstofa ÍslandsumsögnOpna PDF
Öryrkjabandalag ÍslandsumsögnOpna PDF
Landssamtökin ÞroskahjálpumsögnOpna PDF
Félagsráðgjafafélag ÍslandsumsögnOpna PDF

Tengd mál

Heimild: Alþingi, ferill máls · Skoða á althingi.is (opnast í nýjum flipa)

Hjálpaðu okkur að bæta Alviti

Fannstu villu, rangar upplýsingar eða eitthvað sem mætti vera betra? Sendu okkur ábendingu.

Bæta við mynd

Þú getur sent skjáskot sem sýnir vandamálið.

Ef þú vilt að við getum haft samband við þig.

Netfangið er aðeins notað til að svara þér um þessa ábendingu. Það er ekki birt og ekki sett á neinn póstlista. Með ábendingunni fylgir slóð síðunnar sem þú ert á og stærð gluggans.