Beint í efni
Alviti
Þingmál151. þing · 373. mál

Rannsókn og saksókn í skattalagabrotum

Tvöföld refsing, málsmeðferð

Hvar er málið statt?

Samþykktsíðan 20. apr. 2021

Alþingi hefur samþykkt frumvarpið. Það verður að lögum þegar forseti Íslands hefur staðfest það og það hefur verið birt.

Allur ferillinn
  1. Lagt fram
  2. 1. umræða
  3. Í nefnd
  4. 2. umræða
  5. 3. umræða
  6. Samþykkt

Skráning Alþingis: „Samþykkt sem lög frá Alþingi.“

Í stuttu máli

Að styrkja eftirlit og rannsóknir skattundanskota.

Lagt fram af Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra (S), fyrir hönd ríkisstjórnarinnar. Í lokaatkvæðagreiðslu 20. apr. 2021 greiddu 29 atkvæði með og 10 á móti, 3 sátu hjá; málið var samþykkt.

Lagt fram
30. nóvember 2020
Tegund
Stjórnarmál
Atkvæðagreiðslur með skrá
6
Umræða í þingsal
48 ræður · 3 klst. 23 mín

Málið á mannamáli

Byggt á samantekt sem starfsfólk Alþingis skrifar með frumvarpinu. Orðalagið er þeirra; Alviti hefur aðeins skipt textanum í hluta.

Samantekt Alþingis
uppfærð 26. apr. 2021

Markmiðið

Að styrkja eftirlit og rannsóknir skattundanskota.

Hvað breytist

Lagðar eru til breytingar á efnisreglum, stofn­anauppbyggingu og samstarfi til að koma í veg fyrir að tvöföldum refsingum verði beitt í mála­flokki skattamála. Lagt er til að embætti skattrannsóknarstjóra ríkisins verði lagt niður og þess í stað verði til sérstök eining innan Skattsins en skattrannsóknarstjóri mun heyra beint undir ríkisskattstjóra. Þá er lagt til að útiloka að álagi verði beitt samhliða stjórnvaldssektum eða refsingum vegna skattalagabrota. Einnig felur frumvarpið í sér ýmsar tillögur um að skýra nánar fyrirkomulag rannsóknar í kjölfar skattalagabrota sem eiga að stuðla að því að gera kerfið gagnsærra og skilvirkara.

Lög sem breytast

Lög um tekjuskatt, nr. 90/2003. Lög um staðgreiðslu opinberra gjalda, nr. 45/1987. Lög um staðgreiðslu skatts á fjármagnstekjur, nr. 94/1996. Lög um yfirskattanefnd, nr. 30/1992. Lög um innheimtu opinberra skatta og gjalda, nr. 150/2019. Lög um virðisaukaskatt, nr. 50/1988. Lög um ársreikninga, nr. 3/2006. Lög um bókhald, nr. 145/1994. Lög um erfðafjárskatt, nr. 14/2004. Lög um olíugjald og kílómetragjald, nr. 87/2004. Lög um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins, nr. 70/1996. Lög um skattlagningu á kolvetnisvinnslu, nr. 109/2011. Lög um vinnslu persónuupplýsinga í löggæslutilgangi, nr. 75/2019.

Kostnaður fyrir ríkið

Tímabundinn kostnaðarauki verður af sameiningu embættis skattrannsóknarstjóra við embætti Skattsins en til frambúðar ætti að nást fram aukið hagræði með sameiginlegri nýtingu stoðkerfa og hagkvæmari nýtingu mannafla.

Meira úr samantektinni

Skýrsla nefndar um viðurlög við efnahagsbrotum (12. október 2006).

Stjórnsýsla skattamála. Athugun á stjórnsýslu skattamála með tilliti til réttaröryggis, jafnræðis og skilvirkni. Fjámála- og efnahagsráðuneytið, desember 2013.

Skýrsla innanríkisráðherra um skipulag og tilhögun rannsókna og saksóknar í efnahagsbrotamálum (23. janúar 2014).

Tillögur nefndar um rannsókn og saksókn skattalagabrota (11. september 2019).

Vinnuhópur um tillögur nefndar um saksókn skattalagabrota. Dómsmálaráðuneytið og fjármála- og efnahagsráðuneytið, 24. janúar 2020.

Afstaða þingflokkanna

Lagt fram af

Framsögumaður nefndar: Brynjar Níelsson

Lokaatkvæðagreiðsla
20. apr. 2021
Samþykkt29 með · 10 á móti · 3 sátu hjá
Að samþykkja frumvarpið „Rannsókn og saksókn í skattalagabrotum“ sem lög. →
Eftir þingflokkum
  • S14–0
  • 237–0
  • M0–0 · 3 hjá
  • F6–0
  • Sf0–6
  • 430–3
  • V2–0
  • Flf0–1
Gott að vita um atkvæðin
  • Með – greiddi atkvæði með (já)
  • Á móti – greiddi atkvæði á móti (nei)
  • Sat hjá – var í salnum en tók ekki afstöðu
  • Boðaði fjarvist – tilkynnti fjarvist fyrir fram (t.d. veikindi eða erindi fyrir Alþingi)
  • Fjarverandi – greiddi ekki atkvæði og hafði ekki boðað fjarvist; ástæðan er ekki skráð

Í súlum og reitum: dökkblátt = með, rautt = á móti, grátt = sat hjá, ljóst = fjarverandi. Aðeins rafrænar atkvæðagreiðslur skrá atkvæði hvers þingmanns; Alviti ályktar ekki um ástæður hjásetu eða fjarvista.

„Greiddu atkvæði með/á móti“ vísar til skráðra atkvæða í rafrænni atkvæðagreiðslu. Alviti dregur ekki ályktanir um afstöðu þeirra sem ekki greiddu atkvæði.

Af hverju skiptir þetta máli?

Svið sem Alþingi flokkar málið undir. Smelltu til að sjá önnur mál á sama sviði.

Nefndin sem fjallar um málið
Efnahags- og viðskiptanefnd
sendi 1 umsagnabeiðni · frestur 11. jan. 2021
Sendu inn umsögn eða erindi
10 aðilar
LOGOS, KPMG og PwC, Fjármála- og efnahagsráðuneytið, Skattrannsóknarstjóri ríkisins, KPMG, LOGOS og PwC, Héraðssaksóknari o.fl. · allar umsagnir
Umræða í þingsal
3 klst. 23 mín · 48 ræður
15 þingmenn tóku til máls. Lengd umræðu mælir áhuga þingsins, ekki mikilvægi málsins.
Kostnaður fyrir ríkissjóð
Tímabundinn kostnaðarauki verður af sameiningu embættis skattrannsóknarstjóra við embætti Skattsins en til frambúðar ætti að nást fram aukið hagræði með sameiginlegri nýtingu stoðkerfa og hagkvæmari nýtingu mannafla.
úr samantekt Alþingis

Orð og atkvæði

Hvað þingmenn sögðu um málið, við hliðina á því hvernig þeir greiddu atkvæði.

Atkvæðin eru úr lokaatkvæðagreiðslunni 20. apríl 2021: 29 með, 10 á móti, 3 sátu hjá.

Greiddu atkvæði með4 tóku til máls

25 aðrir þingmenn greiddu atkvæði með án þess að taka til máls.

Greiddu atkvæði á móti4 tóku til máls

6 aðrir þingmenn greiddu atkvæði á móti án þess að taka til máls.

Sátu hjá0 tóku til máls

3 aðrir sátu hjá án þess að taka til máls.

Voru ekki viðstödd atkvæðagreiðsluna7 tóku til máls

Sýna 1 í viðbót

Tilvitnanir eru orðréttar úr ræðum á vef Alþingis, ekki samantekt. Þar sem þingmaður gerði grein fyrir atkvæði sínu við sjálfa atkvæðagreiðsluna er sú skýring sýnd, annars upphaf lengstu ræðu þingmannsins um málið. Ræðutextar berast frá Alþingi smám saman og tilvitnanir bætast við þegar þeir hafa verið sóttir.

Allt um málið

Öll gögn, ferill og tölur fyrir þau sem vilja skoða nánar.

Áður en málið kom til Alþingis

1 samráðsmál

Ráðuneytið kynnti málið í Samráðsgátt stjórnvalda og almenningi gafst kostur á að senda umsögn, áður en það var lagt fram á Alþingi.

S-235/2020· Drög að frumvarpi til laga· Fjármála- og efnahagsráðuneytið· Niðurstöður birtar· frestur 4. nóv. 2020 – 16. nóv. 2020· 4 umsagnir

Frumvarp til laga um breytingu á lögum er varða rannsókn og saksókn í skattalagabrotum (tvöföld refsing, málsmeðferð)

Frumvarp vinnuhóps um breytingar á efnisreglum, stofnanauppbyggingu og samstarfi sem hafa mun í för með sér að tvöföldum refsingum verður ekki beitt við rannsókn og saksókn skattalagabrota.

Skoða í Samráðsgátt
Ferill í Samráðsgátt
  1. Birt í Samráðsgátt (S-235/2020)
  2. Umsagnarfrestur hefst · til 16. nóvember 2020
  3. Umsagnarfresti lýkur · 4 umsagnir bárust
  4. Niðurstöður samráðs birtar
Niðurstöður samráðs (17. nóvember 2020)

Frumvarpið er samið af vinnuhóp og hefur að geyma þær tillögur að lagabreytingum sem best þóttu fallnar til að ná þeim markmiðum sem vinnuhópnum var falið að útfæra og mótun stefnu til framtíðar. Tillögurnar eiga að ná því markmiði með skýrari verkaskiptingu þeirra embætta sem koma að rannsókn og saksókn skattalagabrota og skjótari málsmeðferð þeirra mála. Með skýrara stofnanafyrirkomulagi, sem meðal annars felur í sér einfaldari og styttri málsmeðferðartíma, er stefnt að því að styrkja enn frekar eftirlit og rannsóknir á skattundanskotum.

Innsendar umsagnir í Samráðsgátt (4)
  • #1Viðskiptaráð Íslands

    Meðfylgjandi er umsögn Samtaka atvinnulífsins, Samtaka iðnaðarins og Viðskiptaráðs Íslands um frumvarp til laga um breytingu á lögum er varða rannsókn og saksókn í skattalagabrotum, mál nr. 235/2020.

  • #2Jóhannes Hraunfjörð Karlsson
    Hér er til umsagnar frumvarp til laga um breytingu á lögum er varða rannsókn og saksókn í skattalagabrotum, sbr. mál nr. 235/2020 á samráðsgátt ríkisstjórnarinnar. Samkvæmt kynningu fjármála- og efnahagsráðuneytis á frumvarpinu er meginmarkmið frumvarpsins að útiloka beitingu álags samhliða stjórnvaldssektum eða refsingum vegna skattalagabrota. Síðar segir: „Jafnframt er lagt til að embætti skattrannsóknarstjóra ríkisins verði sérstök eining innan Skattsins, sem sameinist embætti ríkisskattstjóra.“ Látið er í það skína að þessi tvö mál, beiting álags og embætti skattrannsóknarstjóra ríkisins,… Lesa alla

    Hér er til umsagnar frumvarp til laga um breytingu á lögum er varða rannsókn og saksókn í skattalagabrotum, sbr. mál nr. 235/2020 á samráðsgátt ríkisstjórnarinnar. Samkvæmt kynningu fjármála- og efnahagsráðuneytis á frumvarpinu er meginmarkmið frumvarpsins að útiloka beitingu álags samhliða stjórnvaldssektum eða refsingum vegna skattalagabrota. Síðar segir: „Jafnframt er lagt til að embætti skattrannsóknarstjóra ríkisins verði sérstök eining innan Skattsins, sem sameinist embætti ríkisskattstjóra.“ Látið er í það skína að þessi tvö mál, beiting álags og embætti skattrannsóknarstjóra ríkisins, séu skyld, einkum m.t.t. langs málsmeðferðartíma og réttaröryggis þeirra sem hafa verið til rannsóknar hjá embættinu. Þetta er svo rökstutt með því að vísa til Mannréttindadómstóls Evrópu. Með öðrum orðum er gefið til kynna að embætti skattrannsóknarstjóra ríkisins sé meginorsök vandans, enda er niðurlagning embættisins meginefni frumvarpsins. Hér verða gerðar nokkrar athugasemdir við þennan málatilbúning. Sjá nánar fylgiskjal.

  • #3Bjarnfreður H Ólafsson

    Hjálögð umsögn vegna máls nr. 235/2020

  • #4PricewaterhouseCoopers ehf.

    Umsögn PwC vegna máls 235/2020

Umsagnir eru birtar eins og Samráðsgáttin birtir þær, með nafni sendanda. Umsagnir sem sendandi óskaði að yrðu ekki birtar eru ekki hér. Heimild: Samráðsgátt stjórnvalda.

Samráðsgátt og Alþingi nota hvort sitt númerakerfi: S-númer í gáttinni er ekki málsnúmer á Alþingi. Alviti tengir samráðsmál við þingmál eftir ráðuneyti, tegund máls, tímasetningu og orðalagi.

Ferill málsins

Hvert skref sem Alþingi hefur skráð: þingskjöl, umræður, atkvæðagreiðslur og umsagnabeiðnir, í tímaröð.

  1. Þingskjal
  2. Umræða
    1. umræða
    7 ræður · 53 mín
  3. Atkvæðagreiðsla
    · yfirlýsing forseta/mál gengur
  4. Atkvæðagreiðsla
    · yfirlýsing forseta/mál gengur
  5. Umsagnir
    Umsagnabeiðnir sendar, frestur til 11. janúar 2021
    1 beiðni um umsögn
  6. Þingskjal
  7. Þingskjal
  8. Þingskjal
  9. Umræða
    2. umræða
    29 ræður · 1 klst. 26 mín
  10. Atkvæðagreiðsla
    Fellt · 17 með, 31 á móti
  11. Atkvæðagreiðsla
    Samþykkt · 36 með, 15 á móti
  12. Atkvæðagreiðsla
    Samþykkt · 35 með, 15 á móti
  13. Atkvæðagreiðsla
    Samþykkt · 35 með, 15 á móti
  14. Atkvæðagreiðsla
    Samþykkt · 36 með, 15 á móti
  15. Atkvæðagreiðsla
    · yfirlýsing forseta/mál gengur
  16. Þingskjal
  17. Umræða
    3. umræða
    12 ræður · 1 klst. 4 mín
  18. Atkvæðagreiðsla
    Samþykkt · 29 með, 10 á móti
  19. Þingskjal

Þingskjöl

6 skjöl

Frumvarpið sjálft, breytingartillögur, nefndarálit og önnur skjöl eins og Alþingi birtir þau.

Þskj.TegundÚtbýttFlutningsmennSkjal
465Stjórnarfrumvarp30. nóv. 2020Bjarni BenediktssonLesaPDF
1061Nefndarálit18. mar. 2021Óli Björn Kárason, Brynjar Níelsson +3LesaPDF
1062Breytingartillaga18. mar. 2021Óli Björn Kárason, Brynjar Níelsson +3LesaPDF
1200Nál. með frávt.7. apr. 2021Oddný G. Harðardóttir, Smári McCarthyLesaPDF
1239Frumvarp eftir 2. umræðu19. apr. 2021—LesaPDF
1262Lög (samhlj.)20. apr. 2021—LesaPDF

Allar atkvæðagreiðslur

9 alls · 6 með atkvæðaskrá

Líka ákvarðanir sem voru teknar með yfirlýsingu forseta; þær skilja ekki eftir sig atkvæði einstakra þingmanna.

  • yfirlýsing forseta/mál gengur9. desember 2020 kl. 17:10
    Frumvarp gengur til 2. umræðu
    Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
  • yfirlýsing forseta/mál gengur→ efnahags- og viðskiptanefnd9. desember 2020 kl. 17:10
    Frumvarp gengur til nefndar
    Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
  • Fellt15. apríl 2021 kl. 14:21
    Atkvæðagreiðsla í málinu „Rannsókn og saksókn í skattalagabrotum“: till. um að vísa málinu til ríkisstjórnarinnar á.
    • SSjálfstæðisflokkur:0 með · 14 á móti
    • 23Þingflokkur 23:0 með · 9 á móti
    • MMiðflokkurinn:0 með · 0 á móti · 9 sat hjá
    • FFramsóknarflokkur:0 með · 8 á móti
    • SfSamfylkingin:8 með · 0 á móti
    • 43Þingflokkur 43:7 með · 0 á móti
    • VViðreisn:0 með · 0 á móti · 3 sat hjá
    • FlfFlokkur fólksins:2 með · 0 á móti
  • Samþykkt15. apríl 2021 kl. 14:22
    Að samþykkja breytingartillögu í málinu „Rannsókn og saksókn í skattalagabrotum“.
    1
    • SSjálfstæðisflokkur:15 með · 0 á móti
    • 23Þingflokkur 23:9 með · 0 á móti
    • MMiðflokkurinn:1 með · 0 á móti · 8 sat hjá
    • FFramsóknarflokkur:8 með · 0 á móti
    • SfSamfylkingin:0 með · 8 á móti
    • 43Þingflokkur 43:0 með · 7 á móti
    • VViðreisn:3 með · 0 á móti
    • FlfFlokkur fólksins:0 með · 0 á móti · 2 sat hjá
  • Samþykkt15. apríl 2021 kl. 14:22
    Að samþykkja grein eða þingskjal í málinu „Rannsókn og saksókn í skattalagabrotum“.
    1. gr., svo breytt,
    • SSjálfstæðisflokkur:15 með · 0 á móti
    • 23Þingflokkur 23:9 með · 0 á móti
    • MMiðflokkurinn:0 með · 0 á móti · 9 sat hjá
    • FFramsóknarflokkur:8 með · 0 á móti
    • SfSamfylkingin:0 með · 8 á móti
    • 43Þingflokkur 43:0 með · 7 á móti
    • VViðreisn:3 með · 0 á móti
    • FlfFlokkur fólksins:0 með · 0 á móti · 2 sat hjá
  • Samþykkt15. apríl 2021 kl. 14:23
    Að samþykkja breytingartillögu í málinu „Rannsókn og saksókn í skattalagabrotum“.
    2--22
    • SSjálfstæðisflokkur:15 með · 0 á móti
    • 23Þingflokkur 23:9 með · 0 á móti
    • MMiðflokkurinn:0 með · 0 á móti · 9 sat hjá
    • FFramsóknarflokkur:8 með · 0 á móti
    • SfSamfylkingin:0 með · 8 á móti
    • 43Þingflokkur 43:0 með · 7 á móti
    • VViðreisn:3 með · 0 á móti
    • FlfFlokkur fólksins:0 með · 0 á móti · 2 sat hjá
  • Samþykkt15. apríl 2021 kl. 14:23
    Að samþykkja grein eða þingskjal í málinu „Rannsókn og saksókn í skattalagabrotum“.
    2.--39. gr. (verða 2.--42. gr.), svo breyttar,
    • SSjálfstæðisflokkur:16 með · 0 á móti
    • 23Þingflokkur 23:9 með · 0 á móti
    • MMiðflokkurinn:0 með · 0 á móti · 9 sat hjá
    • FFramsóknarflokkur:8 með · 0 á móti
    • SfSamfylkingin:0 með · 8 á móti
    • 43Þingflokkur 43:0 með · 7 á móti
    • VViðreisn:3 með · 0 á móti
    • FlfFlokkur fólksins:0 með · 0 á móti · 2 sat hjá
  • yfirlýsing forseta/mál gengur15. apríl 2021 kl. 14:24
    Frumvarp gengur til 3. umræðu
    Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
  • Samþykkt20. apríl 2021 kl. 14:37
    Að samþykkja frumvarpið „Rannsókn og saksókn í skattalagabrotum“ sem lög.
    • SSjálfstæðisflokkur:14 með · 0 á móti
    • 23Þingflokkur 23:7 með · 0 á móti
    • MMiðflokkurinn:0 með · 0 á móti · 3 sat hjá
    • FFramsóknarflokkur:6 með · 0 á móti
    • SfSamfylkingin:0 með · 6 á móti
    • 43Þingflokkur 43:0 með · 3 á móti
    • VViðreisn:2 með · 0 á móti
    • FlfFlokkur fólksins:0 með · 1 á móti

Hverjir tóku til máls

48 ræður · 3 klst. 23 mín
  • 1. umræða: 7 ræður · 4 ræðumenn · 53 mín
  • 2. umræða: 29 ræður · 11 ræðumenn · 1 klst. 26 mín
  • 3. umræða: 12 ræður · 4 ræðumenn · 1 klst. 4 mín
ÞingmaðurFlokkurRæðurRæðutími
Oddný G. HarðardóttirSamfylkingin1259 mín
Brynjar NíelssonSjálfstæðisflokkur1251 mín
Bjarni BenediktssonSjálfstæðisflokkur323 mín
Smári McCarthyUtan þingflokka419 mín
Rósa Björk BrynjólfsdóttirSamfylkingin317 mín
Þorbjörg Sigríður GunnlaugsdóttirViðreisn114 mín
Óli Björn KárasonSjálfstæðisflokkur35 mín
Helga Vala HelgadóttirSamfylkingin24 mín
Bjarkey GunnarsdóttirUtan þingflokka24 mín
Björn Leví GunnarssonUtan þingflokka11 mín
Þórhildur Sunna ÆvarsdóttirUtan þingflokka11 mín
Jón Þór ÓlafssonUtan þingflokka11 mín
Guðmundur Andri ThorssonSamfylkingin11 mín
Ólafur Þór GunnarssonUtan þingflokka11 mín
Jón Steindór ValdimarssonViðreisn11 mín

Umsagnir og erindi

13 erindi

Nefndin kallar eftir áliti stofnana, samtaka og almennings. Hér eru þeir sem svöruðu.

Efnahags- og viðskiptanefnd sendi 1 umsagnabeiðni 14. des. 2020, frestur 11. jan. 2021.

Hver sendiTegundBarstSkjal
LOGOS, KPMG og PwCumsögnOpna PDF
Fjármála- og efnahagsráðuneytiðminnisblaðOpna PDF
Skattrannsóknarstjóri ríkisinsumsögnOpna PDF
KPMG, LOGOS og PwCviðbótarumsögnOpna PDF
HéraðssaksóknariumsögnOpna PDF
Fjármála- og efnahagsráðuneytiðminnisblaðOpna PDF
Skattrannsóknarstjóri ríkisinsumsögnOpna PDF
PricewaterhouseCoopers ehf.umsögnOpna PDF
RíkissaksóknariumsögnOpna PDF
SkatturinnumsögnOpna PDF
LogosumsögnOpna PDF
KPMG ehf.umsögnOpna PDF
HéraðssaksóknariumsögnOpna PDF

Tengd mál

Engin tengd mál skráð.

Heimild: Alþingi, ferill máls · Skoða á althingi.is (opnast í nýjum flipa)

Hjálpaðu okkur að bæta Alviti

Fannstu villu, rangar upplýsingar eða eitthvað sem mætti vera betra? Sendu okkur ábendingu.

Bæta við mynd

Þú getur sent skjáskot sem sýnir vandamálið.

Ef þú vilt að við getum haft samband við þig.

Netfangið er aðeins notað til að svara þér um þessa ábendingu. Það er ekki birt og ekki sett á neinn póstlista. Með ábendingunni fylgir slóð síðunnar sem þú ert á og stærð gluggans.