Breyting á ýmsum lögum um skatta og gjöld

Umsögn Barnaheilla - Save the Children á Íslandi um áform um frumvarp til laga um breytingu á ýmsum lögum um skatta og gjöld (Skattalegir hvatar vegna starfsemi til almannaheilla – þriðji geirinn). Barnaheill – Save the Children á Íslandi hafa haft ofangreint mál til umsagnar og vilja koma eftirfarandi á framfæri við ráðuneytið: Samtökin lýsa yfir ánægju sinni með fyrirhugaðar breytingar á lögum í þeim tilgangi að skapa skattalegan hvata fyrir lögaðila og einstaklinga til að styrkja og efla starfsemi almannaheillafélaga. Barnaheill fagna þeirri viðurkenningu sem birtist í umfjöllun ráðuneytisins um málið, að starfsemi almannaheillafélaga sé samfélagslega mikilvæg og þakka fyrir hana. Barnaheill styðja þær hugmyndir sem fram eru komnar um breytingar á lögum og um þær leiðir sem lagðar eru til. Samtökin hvetja þó ráðuneytið til að stíga skrefinu lengra í því að veita almannaheillafélögum undanþágu frá greiðslu virðisaukaskatts, með því að undanskilja alfarið, ekki einungis tímabundið, hvers kyns sölu á varningi eða þjónustu almannaheillafélaga frá greiðslu virðisaukaskatts þar sem gera má ráð fyrir að sala sem fram fer á vegum almannaheillafélaga sé gerð í fjáröflunartilgangi en ekki í hagnaðarskyni. Barnaheill hvetja til þess að málið fái vandaða meðferð og leggja sitt af mörkum til að styðja við að það fái framgang. Barnaheill vinna að bættum réttindum barna og hafa Barnasáttmálann að leiðarljósi í öllu sínu starfi.

Reykjavík 12. október 2020 Skattamál almannaheillasamtaka: Umsögn Almannaheilla um boðað frumvarp Umsögn um: Áform um frumvarp til laga um breytingu á ýmsum lögum um skatta og gjöld (Skattalegir hvatar vegna starfsemi til almannaheilla – þriðji geirinn). Mál nr. 24 á þingmálaskrá fjármála- og efnahagsráðherra. Það er Almannaheill að sjálfsögðu mikið fagnaðarefni að hér eru boðuð áform um að létta sköttum og gjöldum af íslenskum almannaheillasamtökum. Almannaheill hafa margoft á undanförnum árum ítrekað það álit sitt að brýnt sé að styrkja skattalega stöðu almannaheillasamtaka í landinu. Þau hafa löngum búið við mun erfiðara skattaumhverfi en almannaheillasamtök í samanburðarlöndunum. Afleiðingin er sú að íslensk samtök eru fjárhagslega veikari og ver undirbúin til að takast á við óleyst samfélagsleg málefni og samfélagsleg áföll en efni standa til. Þetta kemur t.d. berlega í ljós nú þegar veirufaraldur herjar á landsmenn. Almannaheillasamtök, sem vinna gegn ýmsum afleiðingum faraldursins, s.s. fátækt, kvíða, sjálfsvígshættu, hungri, vanheilsu, atvinnuleysi, sorg og ótta standa mörg fjárhagslega höllum fæti til að sinna hlutverki sínu af krafti og hafa sjálf orðið fyrir áföllum í faraldrinum. Íslensk stjórnvöld hafa ekki séð sér fært að veita almannaheillasamtökum umtalsverðarn stuðning við þessar aðstæður—þau hafa veitt nokkra styrki vegna nýrra verkefna og þjónustu sem samtökin takast á hendur vegna hins bága ástands. Þessi veika staða félaganna getur orðið samfélaginu dýrkeypt. Þó skattabreytingar bæti ekki skaðann í bráð gera þær almannaheilla¬samtök betur búin undir næstu áföll og undir áframhaldandi glímu við þann veruleika sem við blasir. Hið sama myndi sterkari lagaleg staða almannaheillasamtaka gera, en samtökin hafa beðið eftir samþykkt frumvarps til laga á Alþingi um félög til almannaheilla um nokkurra ára skeið. Örugg skattaleg og lagaleg umgjörð er mikilvæg undirstaða fyrir það samfélagslega starf sem almannaheillasamtökin vinna. Þær tillögur um skattabreytingar sem boðaðar eru í þessum “áformum um frumvarp till laga” eru byggðar á skýrslu ráðherraskipaðrar nefndar sem skilaði áliti fyrr á þessu ári. Tillögurnar marka viss tímamót og munu, ef þær verða að lögum, bæta verulega skattalega stöðu samtaka sem vinna að almannaheill. Mestum tíðindum sæta heimildir til handa einstaklingum til að lækka skattgreiðslur sínar með því að beina styrkjum til viðurkenndra almannaheillafélaga. Slík skattaleg hvatning til fólks um að styrkja félög til góðra verka er í sumum öðrum löndum talin verðmætust allra skattaívilnana sem þarlend félög búa við, eins og bent var á í áliti Almannaheilla í samráðsgátt fyrir um ári síðan (umsögn send 30. ágúst 2019). Í frummati sem hér liggur ennfremur fyrir á áhrifum breytinganna kemur fram að breytingarnar muni létta um 2ja milljarða álögum af almannaheillasamtökum á ári hverju. Nokkuð skortir á að þessi upphæð sé sett í samhengi: hvað vegur þessi lækkun mikið í heildarskattgreiðslum almannaheillasamtaka í landinu? Og ekki síður: hvaða samtökum kemur lækkunin helst til góða? Nauðsynlegt er að fá fram nánari greiningu á hvernig þessar nýju ívilnanair koma fram hjá einstökum flokkum eða tegundum almannaheillasamtaka; þetta er nauðsynlegt að fá fram vegna þess að almannaheillasamtök búa við mjög ólíkar aðstæður og hafa ólíka stöðu. Greinargerð af þessu tagi þyrfti að fylgja með boðuðu frumvarpi til laga. Þó ljóst sé að lögin sem hér eru boðuð muni breyta miklu um rekstur íslenskra almanna¬heillasamtaka, þá munu þau ekki tæma óskalista Almannaheilla og skyldra aðila varðandi þróun skattalegs umhverfis almannaheillastarfs; boðuð lög munu heldur ekki brúa að fullu það bil sem er á milli íslenskra almannaheillasamtaka og sambærilegra samtaka í samanburðarlöndunum í skattalegum efnum. Sérstaklega þarf í framhaldinu að skoða greiðslur almannaheillasamtaka á innskatti virðisaukaskatts, sem vega nú þyngra en aðrar skattgreiðslur í útgjöldum íslenskra almannaheillasamtaka samkvæmt könnun sem Almannaheill hafa gert—mörg sambærileg samtök í nágrannalöndunum eru undanþegin þessum skatti. Almannaheill lýsa sig reiðubúin til frekara samráðs við stjórnvöld um útfærslu breytinga á skattaumhverfi íslenskra almannaheillasamtaka. f.h. Almannaheilla, samtaka þriðja geirans ¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬__________________________________________ Jónas Guðmundsson formaður

Félagið lýsir ánægju með drögin og telur að þau muni verða til góða fyrir samfélagið. Félagið leggur jafnframt til að frjáls félagasamtök sem vinna að forvarnastarfi séu einnig skilgreind sem starfsemi til almannaheilla. Má þar nefna félagasamtök sem vinna að umferðaröryggismálum, forvörnum gegn fíkniefnanotkun, forvörnum gegn sjálfsvígum o.s.frv. Slík félagasamtök sinna mikilvægum málefnum í samfélaginu og treysta á velvilja almennings, fyrirtækja, sjóða og hins opinbera. Slík félagasamtök falla vel að tilefni laganna þar sem þau starfa með samfélagsleg markmið að leiðarljósi og hafa það að meginmarkmiði að vinna að umbótum í þágu almennings og samfélagsins. Fyrir hönd Brautarinnar - bindindisfélags ökumanna Guðmundur Karl Einarsson Gjaldkeri stjórnar

Í drögunum stendur: " Einstaka gjafir og framlög til lögaðila sem hafa með höndum starfsemi til almannaheilla skv. a–f-lið 4. tölul. 4. gr., að lágmarki 10 þús. kr. og allt að hámarki 350 þús. kr. á almanaksári" Ekki virðist fastur styrkur, t.d. 1000 kr á mánuði falla undir þetta þótt heildar fjárhæð yfir árið sé yfir tilgreindu lágmarki. Fastir styrkir í formi mánaðrgreiðslna eru mikilvægir í rekstri margra félaga og samtaka en gera má ráð fyrir því að stærstur hluti þeirra nái ekki 10 þús. kr. á mánuði. Skýra þarf hvort mánaðarstyrkir sem samtals ná yfir 10 þús. kr. mörkin falli undir þennan lið.

Krabbameinsfélag Íslands fagnar þeim tímabæru breytingum sem lagðar eru til í frumvarpsdrögunum. Breytingarnar munu án efa hafa jákvæð áhrif og efla þriðja geirann í sínum mikilvægu störfum til almannaheilla. Félagið gerir eftirfarandi athugasemdir: 2. gr.: Í greininni þarf að taka tillit til þess að styrkir til félagasamtaka eru oft ekki greiddir í einni greiðslu heldur brotnir niður á greiðslur í hverjum mánuði. Gera þarf ráð fyrir að þegar styrkir hvers og eins nema samtals á bilinu frá 10.000 til 350.000, á almanaksári, sé viðkomandi veittur frádráttur frá skatti, að uppfylltum öðrum skilyrðum. Mikilvægt er sömuleiðis að búa þannig um hnúta í reglugerð ráðherra að auðvelt verði tæknilega fyrir bæði lítil og stór félagasamtök að gera skil á styrkjum til Skattsins. 8. gr. Í síðustu málsgrein er fjallað um að verði breyting á forsendum endurgreiðslu virðisaukaskatts innan 10 ára frá því að framkvæmd fór fram, skuli félög leiðrétta virðisaukaskatt og endurgreiða ríkissjóði. Krabbameinsfélagið leggur til að tímabilið frá því að framkvæmd fór fram og þar til þær breytingar verða sem geta kallað á endurgreiðslu, verði stytt í fimm ár. Endurgreiðsla félaga til ríkissjóðs verði ekki að fullu allan þann tíma, heldur reiknist hlutfallslega miðað við fimm ár. Með kveðju Halla Þorvaldsdóttir framkvæmdastjóri