Þingmál150. þing · 607. mál

Fasteignalán til neytenda

Viðskipti lánamiðlara yfir landamæri

LagafrumvarpSamþykktAlþjóðasamningar og utanríkismál Viðskipti

Hvar er málið statt?

Samþykktsíðan 9. jún. 2020

Alþingi hefur samþykkt frumvarpið. Það verður að lögum þegar forseti Íslands hefur staðfest það og það hefur verið birt.

Allur ferillinn

Lagt fram
1. umræða
Í nefnd
2. umræða
3. umræða
Samþykkt

Skráning Alþingis: „Samþykkt sem lög frá Alþingi.“

Í stuttu máli

Að ljúka við innleiðingu fasteignalánatilskipunar ESB. Að gera neytendum kleift að taka annars vegar fasteignalán til kaupa á fasteign hér á landi og hins vegar neytendalán þó svo að tekjur þeirra séu í öðrum gjaldmiðli en íslenskri krónu.

Lagt fram af Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra (S), fyrir hönd ríkisstjórnarinnar. Í lokaatkvæðagreiðslu 9. jún. 2020 greiddu 56 atkvæði með og 0 á móti; málið var samþykkt.

Lagt fram: 28. febrúar 2020
Tegund: Stjórnarmál
Atkvæðagreiðslur með skrá: 7
Umræða í þingsal: 3 ræður · 15 mín

Málið á mannamáli

Byggt á samantekt sem starfsfólk Alþingis skrifar með frumvarpinu. Orðalagið er þeirra; Alviti hefur aðeins skipt textanum í hluta.

Samantekt Alþingis

uppfærð 10. jún. 2020

Markmiðið

Hvað breytist

Breytingar sem lagðar eru til á bæði fasteignalánalögum og neytendalánalögum: Lagt er til að réttur neytanda til að breyta eftirstöðvum láns, sem tengist erlendum gjaldmiðlum, í lán, sem tengist ekki erlendum gjaldmiðlum, eigi ekki við þegar lánsfjárhæð og veð, sem sett er til tryggingar láninu, t.d. í íbúðarhúsnæði, eru bæði í sama gjaldmiðli, s.s. íslenskum krónum. Lagt er til að lánveitanda verði heimilt í samningi að takmarka breytirétt neytanda við einn eða fleiri gjaldmiðla í þeim tilvikum sem fleiri en einn kemur til greina m.t.t. aðstæðna neytanda við lántöku.

Breytingar sem lagðar eru til á fasteignalánalögum: Lagt er til að lánveitanda verði aðeins skylt að veita neytanda einu sinni á ári, í stað tvisvar líkt og nú er, upplýsingar um gengisbreytingar fasteignaláns, sem tengist erlendum gjaldmiðlum. Lagt er til að skerpt verði á kröfu um aðvörunarskyldu lánveitanda þegar eftirstöðvar láns eða reglulegar endurgreiðslur breytast um meira en 20% miðað við gengi á þeim tíma sem samningur um fasteignalán var gerður. Þar að auki er gert ráð fyrir að veita skuli upplýsingar um breytingu á heildarfjárhæð, sem neytandi skal greiða, og áætlaða fjárhæð næstu reglulegu endurgreiðslu í stað þess að veita upplýsingar um breytingu heildarfjárhæðar, sem neytandi skal greiða, og reglulegra endurgreiðslna, sem getur verið erfitt í framkvæmd. Lagt er til að Neytendastofu, að höfðu samráði við Fjármálaeftirlitið, verði heimilt að setja frekari reglur um upplýsinga- og aðvörunarskyldu lánveitanda vegna gengisbreytinga.

Breytingar sem lagðar eru til á neytendalánalögum: Lagt er til að almennar viðmiðunarfjárhæðir greiðslumats, tvær milljónir fyrir einstaklinga og fjórar milljónir fyrir hjón og sambúðarfólk, eigi einnig við um lán, sem tengjast erlendum gjaldmiðlum, í stað þess að í öllum tilvikum verði að framkvæma greiðslumat vegna slíkra lána. Lagt er til að heimilt verði að veita lán tengt erlendum gjaldmiðlum þrátt fyrir neikvæða niðurstöðu greiðslumats að uppfylltum þeim skilyrðum sem eiga almennt við um lánveitingar þrátt fyrir neikvætt greiðslumat, þ.e. að frekari upplýsingar frá neytanda sýni fram á að líklegt sé að neytandi geti staðið í skilum með lánið.

Lög sem breytast

Lög um fasteignalán til neytenda, nr. 118/2016. Lög um evrópskt eftirlitskerfi á fjármálamarkaði, nr. 24/2017. Lög um neytendalán, nr. 33/2013.

Kostnaður fyrir ríkið

Ekki er gert ráð fyrir áhrifum á ríkissjóð.

Meira úr samantektinni

Tilskipun Evrópuþingsins og ráðsins 2014/17/ESB frá 4. febrúar 2014 um lánssamninga fyrir neytendur í tengslum við íbúðarhúsnæði og um breytingu á tilskipun 2008/48/EB og 2013/36/ESB og reglugerð (ESB) nr. 1093/2010.

Afstaða þingflokkanna

Lagt fram af

Bjarni BenediktssonSjálfstæðisflokkurfjármála- og efnahagsráðherra

Framsögumaður nefndar: Bryndís Haraldsdóttir

Lokaatkvæðagreiðsla

9. jún. 2020

Samþykkt56 með · 0 á móti

Að samþykkja frumvarpið „Fasteignalán til neytenda“ sem lög. →

Eftir þingflokkum

S15–0
2310–0
M8–0
F5–0
Sf6–0
435–0
V4–0
Flf2–0
U1–0

Gott að vita um atkvæðin

Með – greiddi atkvæði með (já)
Á móti – greiddi atkvæði á móti (nei)
Sat hjá – var í salnum en tók ekki afstöðu
Boðaði fjarvist – tilkynnti fjarvist fyrir fram (t.d. veikindi eða erindi fyrir Alþingi)
Fjarverandi – greiddi ekki atkvæði og hafði ekki boðað fjarvist; ástæðan er ekki skráð

Í súlum og reitum: dökkblátt = með, rautt = á móti, grátt = sat hjá, ljóst = fjarverandi. Aðeins rafrænar atkvæðagreiðslur skrá atkvæði hvers þingmanns; Alviti ályktar ekki um ástæður hjásetu eða fjarvista.

„Greiddu atkvæði með/á móti“ vísar til skráðra atkvæða í rafrænni atkvæðagreiðslu. Alviti dregur ekki ályktanir um afstöðu þeirra sem ekki greiddu atkvæði.

Af hverju skiptir þetta máli?

Svið sem Alþingi flokkar málið undir. Smelltu til að sjá önnur mál á sama sviði.

Nefndin sem fjallar um málið: Efnahags- og viðskiptanefnd; sendi 1 umsagnabeiðni · frestur 22. mar. 2020
Sendu inn umsögn eða erindi: 1 aðili; Neytendastofa · allar umsagnir
Umræða í þingsal: 15 mín · 3 ræður; 3 þingmenn tóku til máls. Lengd umræðu mælir áhuga þingsins, ekki mikilvægi málsins.
Kostnaður fyrir ríkissjóð: Ekki er gert ráð fyrir áhrifum á ríkissjóð.; úr samantekt Alþingis

Orð og atkvæði

Hvað þingmenn sögðu um málið, við hliðina á því hvernig þeir greiddu atkvæði.

Atkvæðin eru úr lokaatkvæðagreiðslunni 9. júní 2020: 56 með, 0 á móti.

Greiddu atkvæði með2 tóku til máls

Bryndís Haraldsdóttir
Sjálfstæðisflokkur1 ræða · 2 mín
Með
Óli Björn Kárason
Sjálfstæðisflokkur1 ræða · 1 mín
Með

54 aðrir þingmenn greiddu atkvæði með án þess að taka til máls.

Voru ekki viðstödd atkvæðagreiðsluna1 tók til máls

Bjarni Benediktsson
Sjálfstæðisflokkur1 ræða · 13 mín
Fjarverandi

Tilvitnanir eru orðréttar úr ræðum á vef Alþingis, ekki samantekt. Þar sem þingmaður gerði grein fyrir atkvæði sínu við sjálfa atkvæðagreiðsluna er sú skýring sýnd, annars upphaf lengstu ræðu þingmannsins um málið. Ræðutextar berast frá Alþingi smám saman og tilvitnanir bætast við þegar þeir hafa verið sóttir.

Allt um málið

Öll gögn, ferill og tölur fyrir þau sem vilja skoða nánar.

Áður en málið kom til Alþingis

1 samráðsmál

Ráðuneytið kynnti málið í Samráðsgátt stjórnvalda og almenningi gafst kostur á að senda umsögn, áður en það var lagt fram á Alþingi.

S-33/2020· Drög að frumvarpi til laga· Fjármála- og efnahagsráðuneytið· Niðurstöður birtar· frestur 13. feb. 2020 – 19. feb. 2020· 2 umsagnir

Frumvarp til laga um breytingu á lögum um fasteignalán til neytenda, nr. 118/2016.

Fjármála- og efnahagsráðherra birtir til umsagnar drög að frumvarpi til laga um breytingu á lögum um fasteignalán til neytenda, nr. 118/2016.

Skoða í Samráðsgátt

Ferill í Samráðsgátt

13. feb. 2020Birt í Samráðsgátt (S-33/2020)
13. feb. 2020Umsagnarfrestur hefst · til 19. febrúar 2020
19. feb. 2020Umsagnarfresti lýkur · 2 umsagnir bárust
16. jún. 2021Niðurstöður samráðs birtar

Niðurstöður samráðs (16. júní 2021)

Frumvarpið var samþykkt sem lög nr. 62/2020. Í 5. kafla í greinargerð með frumvarpinu er fjallað um umsagnir í samráðsgátt stjórnvalda.

Drög að frumvarpi til laga um breytingu á lögum um fasteignalán til neytenda, nr. 118/2016

Innsendar umsagnir í Samráðsgátt (2)

#1Neytendastofa19. feb. 2020
Góðan dag, meðfylgjandi er umsögn Neytendastofu um frumvarpið.
Umsögn_samradsgatt_fasteignalan.pdf
#2Hagsmunasamtök heimilanna19. feb. 2020
Hagsmunasamtök heimilanna leggjast ekki gegn markmiðum frumvarps þessa, en taka þó undir athugasemdir í umsögn Neytendastofu um lagfæringar á tæknilegri útfærslu lagatexta. Vegna þess stutta tíma sem veittur var til umsagna gafst samtökunum ekki svigrúm til að vinna efnislega umsögn um málið en þess er vænst að hægt verði að koma nánari athugasemdum á framfæri á síðari stigum. Athugasemdir í umsögn samtakanna um fyrra mál þessu tengt nr. S-103/2018 eru jafnframt ítrekaðar.

Umsagnir eru birtar eins og Samráðsgáttin birtir þær, með nafni sendanda. Umsagnir sem sendandi óskaði að yrðu ekki birtar eru ekki hér. Heimild: Samráðsgátt stjórnvalda.

Samráðsgátt og Alþingi nota hvort sitt númerakerfi: S-númer í gáttinni er ekki málsnúmer á Alþingi. Alviti tengir samráðsmál við þingmál eftir ráðuneyti, tegund máls, tímasetningu og orðalagi.

Ferill málsins

Hvert skref sem Alþingi hefur skráð: þingskjöl, umræður, atkvæðagreiðslur og umsagnabeiðnir, í tímaröð.

28. feb. 2020Þingskjal
Stjórnarfrumvarp · þskj. 1022
3. mar. 2020Umræða
1. umræða
1 ræða · 13 mín
3. mar. 2020Atkvæðagreiðsla
Frumvarp gengur til 2. umræðu
· yfirlýsing forseta/mál gengur
3. mar. 2020Atkvæðagreiðsla
Frumvarp gengur til nefndar
· yfirlýsing forseta/mál gengur
6. mar. 2020Umsagnir
Umsagnabeiðnir sendar, frestur til 22. mars 2020
1 beiðni um umsögn
29. maí 2020Þingskjal
Nál. með brtt. · þskj. 1564
2. jún. 2020Umræða
2. umræða
1 ræða · 2 mín
3. jún. 2020Atkvæðagreiðsla
Grein / þingskjal
Samþykkt · 54 með, 0 á móti
3. jún. 2020Atkvæðagreiðsla
Grein / þingskjal
Samþykkt · 53 með, 0 á móti
3. jún. 2020Atkvæðagreiðsla
Breytingartillaga
Samþykkt · 54 með, 0 á móti
3. jún. 2020Atkvæðagreiðsla
Grein / þingskjal
Samþykkt · 54 með, 0 á móti
3. jún. 2020Atkvæðagreiðsla
Grein / þingskjal
Samþykkt · 54 með, 0 á móti
3. jún. 2020Atkvæðagreiðsla
Frumvarp gengur til 3. umræðu
· yfirlýsing forseta/mál gengur
8. jún. 2020Þingskjal
Frumvarp eftir 2. umræðu · þskj. 1612
8. jún. 2020Þingskjal
Breytingartillaga · þskj. 1640
8. jún. 2020Umræða
3. umræða
1 ræða · 1 mín
9. jún. 2020Þingskjal
Lög í heild · þskj. 1654
9. jún. 2020Atkvæðagreiðsla
Breytingartillaga
Samþykkt · 57 með, 0 á móti
9. jún. 2020Atkvæðagreiðsla
Lokaatkvæðagreiðsla um frumvarp
Samþykkt · 56 með, 0 á móti

Þingskjöl

5 skjöl

Frumvarpið sjálft, breytingartillögur, nefndarálit og önnur skjöl eins og Alþingi birtir þau.

Þskj.	Tegund	Útbýtt	Flutningsmenn	Skjal
1022	Stjórnarfrumvarp	28. feb. 2020	Bjarni Benediktsson	Lesa PDF
1564	Nál. með brtt.	29. maí 2020	Óli Björn Kárason, Bryndís Haraldsdóttir +5	Lesa PDF
1612	Frumvarp eftir 2. umræðu	8. jún. 2020	—	Lesa PDF
1640	Breytingartillaga	8. jún. 2020	Óli Björn Kárason	Lesa PDF
1654	Lög í heild	9. jún. 2020	—	Lesa PDF

Allar atkvæðagreiðslur

10 alls · 7 með atkvæðaskrá

Líka ákvarðanir sem voru teknar með yfirlýsingu forseta; þær skilja ekki eftir sig atkvæði einstakra þingmanna.

yfirlýsing forseta/mál gengur3. mars 2020 kl. 18:06
Frumvarp gengur til 2. umræðu
Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
yfirlýsing forseta/mál gengur→ efnahags- og viðskiptanefnd3. mars 2020 kl. 18:06
Frumvarp gengur til nefndar
Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
Samþykkt3. júní 2020 kl. 16:21
Að samþykkja grein eða þingskjal í málinu „Fasteignalán til neytenda“.
1. gr.
- 54með
- 1sat hjá
- 1boðaði fjarvist
- 7fjarverandi
- SSjálfstæðisflokkur:14 með · 0 á móti
- 23Þingflokkur 23:9 með · 0 á móti
- MMiðflokkurinn:6 með · 0 á móti
- FFramsóknarflokkur:7 með · 0 á móti
- SfSamfylkingin:7 með · 0 á móti
- 43Þingflokkur 43:4 með · 0 á móti · 1 sat hjá
- VViðreisn:4 með · 0 á móti
- FlfFlokkur fólksins:2 með · 0 á móti
- UUtan þingflokka:1 með · 0 á móti
Samþykkt3. júní 2020 kl. 16:21
Að samþykkja grein eða þingskjal í málinu „Fasteignalán til neytenda“.
2.--4. gr.
- 53með
- 1sat hjá
- 1boðaði fjarvist
- 8fjarverandi
- SSjálfstæðisflokkur:14 með · 0 á móti
- 23Þingflokkur 23:9 með · 0 á móti
- MMiðflokkurinn:6 með · 0 á móti
- FFramsóknarflokkur:7 með · 0 á móti
- SfSamfylkingin:7 með · 0 á móti
- 43Þingflokkur 43:4 með · 0 á móti · 1 sat hjá
- VViðreisn:4 með · 0 á móti
- FlfFlokkur fólksins:2 með · 0 á móti
- UUtan þingflokka:0 með · 0 á móti
Samþykkt3. júní 2020 kl. 16:21
Að samþykkja breytingartillögu í málinu „Fasteignalán til neytenda“.
- 54með
- 1sat hjá
- 1boðaði fjarvist
- 7fjarverandi
- SSjálfstæðisflokkur:14 með · 0 á móti
- 23Þingflokkur 23:9 með · 0 á móti
- MMiðflokkurinn:6 með · 0 á móti
- FFramsóknarflokkur:7 með · 0 á móti
- SfSamfylkingin:7 með · 0 á móti
- 43Þingflokkur 43:4 með · 0 á móti · 1 sat hjá
- VViðreisn:4 með · 0 á móti
- FlfFlokkur fólksins:2 með · 0 á móti
- UUtan þingflokka:1 með · 0 á móti
Samþykkt3. júní 2020 kl. 16:22
Að samþykkja grein eða þingskjal í málinu „Fasteignalán til neytenda“.
5. gr., svo breytt,
- 54með
- 1sat hjá
- 1boðaði fjarvist
- 7fjarverandi
- SSjálfstæðisflokkur:14 með · 0 á móti
- 23Þingflokkur 23:9 með · 0 á móti
- MMiðflokkurinn:6 með · 0 á móti
- FFramsóknarflokkur:7 með · 0 á móti
- SfSamfylkingin:7 með · 0 á móti
- 43Þingflokkur 43:4 með · 0 á móti · 1 sat hjá
- VViðreisn:4 með · 0 á móti
- FlfFlokkur fólksins:2 með · 0 á móti
- UUtan þingflokka:1 með · 0 á móti
Samþykkt3. júní 2020 kl. 16:22
Að samþykkja grein eða þingskjal í málinu „Fasteignalán til neytenda“.
6.--16. gr.
- 54með
- 1sat hjá
- 1boðaði fjarvist
- 7fjarverandi
- SSjálfstæðisflokkur:14 með · 0 á móti
- 23Þingflokkur 23:9 með · 0 á móti
- MMiðflokkurinn:6 með · 0 á móti
- FFramsóknarflokkur:7 með · 0 á móti
- SfSamfylkingin:7 með · 0 á móti
- 43Þingflokkur 43:4 með · 0 á móti · 1 sat hjá
- VViðreisn:4 með · 0 á móti
- FlfFlokkur fólksins:2 með · 0 á móti
- UUtan þingflokka:1 með · 0 á móti
yfirlýsing forseta/mál gengur3. júní 2020 kl. 16:22
Frumvarp gengur til 3. umræðu
Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
Samþykkt9. júní 2020 kl. 14:10
Að samþykkja breytingartillögu í málinu „Fasteignalán til neytenda“.
- 57með
- 6fjarverandi
- SSjálfstæðisflokkur:15 með · 0 á móti
- 23Þingflokkur 23:10 með · 0 á móti
- MMiðflokkurinn:8 með · 0 á móti
- FFramsóknarflokkur:6 með · 0 á móti
- SfSamfylkingin:6 með · 0 á móti
- 43Þingflokkur 43:5 með · 0 á móti
- VViðreisn:4 með · 0 á móti
- FlfFlokkur fólksins:2 með · 0 á móti
- UUtan þingflokka:1 með · 0 á móti
Samþykkt9. júní 2020 kl. 14:10
Að samþykkja frumvarpið „Fasteignalán til neytenda“ sem lög.
, svo breytt,
- 56með
- 7fjarverandi
- SSjálfstæðisflokkur:15 með · 0 á móti
- 23Þingflokkur 23:10 með · 0 á móti
- MMiðflokkurinn:8 með · 0 á móti
- FFramsóknarflokkur:5 með · 0 á móti
- SfSamfylkingin:6 með · 0 á móti
- 43Þingflokkur 43:5 með · 0 á móti
- VViðreisn:4 með · 0 á móti
- FlfFlokkur fólksins:2 með · 0 á móti
- UUtan þingflokka:1 með · 0 á móti

Hverjir tóku til máls

3 ræður · 15 mín

1. umræða: 1 ræða · 1 ræðumaður · 13 mín
2. umræða: 1 ræða · 1 ræðumaður · 2 mín
3. umræða: 1 ræða · 1 ræðumaður · 1 mín

Þingmaður	Flokkur	Ræður	Ræðutími
Bjarni Benediktsson	Sjálfstæðisflokkur	1	13 mín
Bryndís Haraldsdóttir	Sjálfstæðisflokkur	1	2 mín
Óli Björn Kárason	Sjálfstæðisflokkur	1	1 mín

Umsagnir og erindi

2 erindi

Nefndin kallar eftir áliti stofnana, samtaka og almennings. Hér eru þeir sem svöruðu.

Efnahags- og viðskiptanefnd sendi 1 umsagnabeiðni 6. mar. 2020, frestur 22. mar. 2020.

Hver sendi	Tegund	Barst	Skjal
Neytendastofa	minnisblað	24.maí 2020	Opna PDF
Neytendastofa	umsögn	20.apr. 2020	Opna PDF

Tengd mál

Engin tengd mál skráð.

Heimild: Alþingi, ferill máls · Skoða á althingi.is (opnast í nýjum flipa)