Samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneytið
Sölvhólsgötu 7
150 Reykjavík
srn@srn.is
19. júní 2019.
Efni: Umsögn Hreyfils svf. vegna boðaðs frumvarps til laga um leigubifreiðar.
Hreyfill er samvinnufélag með starfsvettvang á höfuðborgarsvæðinu og Suðurnesjum. Tilgangur félagsins er að reka sameiginlega bifreiðastöð fyrir þá bílstjóra sem hafa atvinnuleyfi til aksturs leigubifreiða fyrir allt að 8 farþega. Aðild að félaginu fá umsækjendur sem stundað hafa samfelldan akstur í 6 mánuði hjá bifreiðastöðinni og eru atvinnuleyfishafar.
Hreyfill svf. rekur langstærstu leigubifreiðastö… Lesa alla
Samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneytið
Sölvhólsgötu 7
150 Reykjavík
srn@srn.is
19. júní 2019.
Efni: Umsögn Hreyfils svf. vegna boðaðs frumvarps til laga um leigubifreiðar.
Hreyfill er samvinnufélag með starfsvettvang á höfuðborgarsvæðinu og Suðurnesjum. Tilgangur félagsins er að reka sameiginlega bifreiðastöð fyrir þá bílstjóra sem hafa atvinnuleyfi til aksturs leigubifreiða fyrir allt að 8 farþega. Aðild að félaginu fá umsækjendur sem stundað hafa samfelldan akstur í 6 mánuði hjá bifreiðastöðinni og eru atvinnuleyfishafar.
Hreyfill svf. rekur langstærstu leigubifreiðastöð landsins undir nafninu Hreyfill. Atvinnuleyfishafar eru nú á milli 360 og 370. Hjá Hreyfli og dótturfélögum Hreyfils eru um 30 einstaklingar í fullu starfi. Þá eru að auki um 550 einstaklingar á skrá yfir „virka launþega“ þ.e. aðilar sem í mismiklu mæli sinna afleysingum eða tímabundum akstri hjá Hreyfli. Það eru því tæplega 1.000 einstaklingar sem hafa atvinnu tengda Hreyfli og um helmingur þeirra í aðalstarfi sem aftur er grundvöllur framfærslu fjölskyldna þeirra einstaklinga sem í hlut eiga.
Hreyfill hefur starfað farsællega í meira en 75 ár. Á þeim tíma hefur félagið vaxið og dafnað og í senn svarað eftirspurn frá almenningi, fyrirtækjum, stjórnvöldum og ferðamönnum. Þá hefur félagið skapað þeim sem starfa hjá Hreyfli atvinnu með viðunandi afkomu. Í gegnum dótturfélag Hreyfils hefur m.a. verið byggt upp sameiginlegt tölvukerfi fyrir bifreiðar sem aka frá Hreyfli sem styttir viðbragðstíma, dregur úr „óþörfum“ akstri og eykur öryggi ökumanna og farþega. Í tölvukerfinu eru skráðar upplýsingar um „eiginleika“ viðkomandi bílstjóra og bílanna sem þeir nota. Sé t.d. óskað þjónustu á tilteknu tungumáli „velur“ kerfið bílstjóra sem talar viðkomandi tungumál. Sé þjónustu t.d. óskað fyrir fatlaðan viðskiptamann sér kerfið um að velja bifreið sem hentar viðskiptamanninum.
Í því skyni að tryggja öryggi þjónustunnar hefur félagsstjórn ýmsar heimildir. Hún getur synjað umsækjanda um aðild, telji hún ástæðu til, en umsækjandi getur skotið slíkri ákvörðun til félagsfundar. Í samþykktum félagsins, sem félagsmenn skuldbinda sig til þess að virða, má m.a. finna reglur um inngöngu, aðildargjald, stofnsjóð, félagsfundi, stjórn, breytingu samþykkta, samninga sem félagið má gera f.h. félagsmanna sinna, útborgun úr stofnsjóði og brottrekstur úr félaginu. Mikil áhersla er lögð á að allir sem aka undir merki Hreyfils virði reglur og sýni ekki af sér háttsemi eða framkomu sem er ósæmileg.
Stjórn Hreyfils leyfir sér að fullyrða að sú þjónusta sem Hreyfill býður á starfssvæði sínu standist samjöfnuð við það sem best gerist í öðrum löndum. Viðgangur Hreyfils er ekki vegna einokunaraðstöðu því allan tímann hefur starfsemin verið rekin í samkeppni við aðra þjónustuaðila. Í vaxandi mæli fer greiðsla fyrir þjónustuna fram með rafrænum hætti (greiðslukort) eða í gegnum viðskiptareikninga á grundvelli samninga sem Hreyfill gerir við fasta viðskiptavini. Hefur skrifstofa Hreyfils mikilvægt hlutverk gagnvart viðskiptamönnum og bílstjórum um skráningu og uppgjör þessara viðskipta. Má fullyrða að síðustu árin hefur öryggi í viðskiptunum farið vaxandi samfara bættri skráningu og réttum skilum til viðkomandi yfirvalda. Þá hefur Hreyfill brugðist við nýjum lögum um vernd persónuupplýsinga með því að leggja viðeigandi skyldur á þá sem aka undir merkjum Hreyfils.
Stjórn Hreyfils hefur áhyggjur af þeim breytingum sem að virðist stefnt með boðuðu frumvarpi um leiguakstur. Markmiðið með breytingunum er sagt vera að bregðast við athugasemdum ESA, eftirlitsstofnunar EFTA, um takmarkanir á heimildum til leigubifreiðaaksturs á Íslandi. Hefur starfshópur lagt fram tillögur um að afnema fjöldatakmarkanir á útgefnum atvinnuleyfum til leigubifreiðaaksturs og að fallið verði frá stöðvarskyldu í því skyni að auka samkeppni og þjónustu. Til þess að tryggja öryggi þjónustunnar verði veitt tvenns konar leyfi til leiguaksturs, þ.e. atvinnuleyfi, sem yrði leyfi til þess að aka leigubifreið, og rekstrarleyfi, sem yrði leyfi til þess að reka eina leigubifreið.
Stjórn Hreyfils gengur út frá því sem gefnu að henni muni á síðari stigum gefast kostur á að gefa umsögn um frumvarp að lögum um leigubifreiðar þegar það liggur fyrir í endanlegri mynd og áður en það verður lagt fyrir Alþingi.
Á þessu stigi málsins vill stjórnin því einungis vekja sérstaka athygli á þremur efnisatriðum sem huga þarf vel að við umfjöllun um frumvarpið.
1. Jafnræði aðila í skattalegu tilliti.
Í gildandi kerfi ganga allar greiðslur viðskiptavina Hreyfils til félagsins og bílstjóranna sem þar starfa. Greiðslurnar standa undir lög- og samningsbundnum útgjöldum, rekstrarkostnaði og loks launum eða tekjum viðkomandi aðila. Allar greiðslurnar ganga inn í íslenska hagkerfið og eru grundvöllur viðeigandi skattlagningar. Með þessu móti er starfsemi Hreyfils þáttur í þeirri efnahagsstarfsemi sem íslenska samfélagið byggist á. Mikilvægt er að tryggja að Hreyfill og bílstjórar stöðvarinnar þurfi ekki að mæta samkeppni sem ekki tæki þátt í greiðslum til íslenska samfélagsins. Þetta á t.d. við samkeppni frá erlendum aðilum sem vilja selja leigubifreiðaþjónustu á Íslandi með þeim hætti að allt endurgjaldið sé greitt inn á erlenda reikninga og einungis hluta þess skilað aftur til Íslands sem verktakagreiðslum til viðkomandi bílstjóra. Slíkt fyrirkomulag skapar ósanngjarna samkeppnisaðstöðu og leggur ekkert til íslensks samfélags.
2. Öryggi viðskiptavina og bílstjóra.
Með því skipulagi sem nú er á leigubifreiðaakstri hefur tekist að tryggja viðunandi öryggi viðskiptavina og bílstjóra m.a. með stöðvarskyldunni og því félagsformi sem Hreyfill býr við eins og að framan er lýst. Mikilvægir þjóðfélagslegir hagsmunir tengjast því að tryggja þetta öryggi áfram eins og kostur er. Hreyfill væntir þess og leggur áherslu á að allir sem fá leyfi til leigubifreiðaaksturs verði í reynd að lúta reglum og eftirliti með því að eftir reglum sé farið.
3. Atvinnuhagsmunir þeirra sem starfa hjá Hreyfli og öðrum bifreiðastöðvum.
Að framan er vakin athygli á stærð Hreyfils og þeirri staðreynd að tæplega 1.000 einstaklingar eiga fjárhagslega afkomu að öllu eða einhverju leyti undir viðgangi félagsins. Á íslenskan mælikvarða er Hreyfill stórt „fyrirtæki“ og miklir hagsmunir við það bundnir að grundvöllurinn fyrir rekstri Hreyfils verði ekki eyðilagður með skyndilegum breytingum á rekstrarumhverfi félagsins. Þess vegna er til þess mælst að hugsanlegar breytingar á samkeppnisumhverfinu verði gerðar með þeim hætti að stjórnendum og bílstjórum Hreyfils gefist sanngjarn tími, sem yrði a.m.k. nokkur ár, til þess að bregðast við og aðlaga reksturinn að breyttum lögum.
Stjórn Hreyfils tekur fram að félagið vill vinna með stjórnvöldum í þessu máli með það að markmiði að breytingar sem kunni að verða gerðar þjóni í reynd íslensku samfélagi.
Virðingarfyllst
f.h. stjórnar Hreyfils svf
Hallgrímur Guðrúnarson
formaður stjórnar
Haraldur Axel Gunnarsson
framkvæmdastjóri