Beint í efni
Alviti
Þingmál150. þing · 362. mál

Vernd uppljóstrara

Hvar er málið statt?

Samþykktsíðan 12. maí 2020

Alþingi hefur samþykkt frumvarpið. Það verður að lögum þegar forseti Íslands hefur staðfest það og það hefur verið birt.

Allur ferillinn
  1. Lagt fram
  2. 1. umræða
  3. Í nefnd
  4. 2. umræða
  5. 3. umræða
  6. Samþykkt

Skráning Alþingis: „Samþykkt sem lög frá Alþingi.“

Í stuttu máli

Að stuðla að því að upplýst verði um lögbrot og aðra ámælisverða háttsemi og þannig dregið úr slíku hátterni.

Lagt fram af Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra (Vg), fyrir hönd ríkisstjórnarinnar. Í lokaatkvæðagreiðslu 12. maí 2020 greiddu 50 atkvæði með og 0 á móti, 1 sátu hjá; málið var samþykkt.

Lagt fram
9. nóvember 2019
Tegund
Stjórnarmál
Atkvæðagreiðslur með skrá
3
Umræða í þingsal
30 ræður · 1 klst. 39 mín

Málið á mannamáli

Byggt á samantekt sem starfsfólk Alþingis skrifar með frumvarpinu. Orðalagið er þeirra; Alviti hefur aðeins skipt textanum í hluta.

Samantekt Alþingis
uppfærð 14. maí 2020

Markmiðið

Að stuðla að því að upplýst verði um lögbrot og aðra ámælisverða háttsemi og þannig dregið úr slíku hátterni.

Hvað breytist

Lagt er til að sérstök lög verði sett um stöðu uppljóstrara. Gert er ráð fyrir að gildissvið verndar uppljóstrara nái bæði yfir starfsmenn opinberra aðila og einkaaðila og að hún verði virk þegar starfsmaður miðlar upplýsingum um alvarleg brot í starfsemi vinnuveitanda síns í góðri trú til bærs aðila. Inntak verndarinnar felur fyrst og fremst í sér að óheimilt verður að láta slíka uppljóstrara sæta óréttlátri meðferð, svo sem uppsögn eða kjaraskerðingu.

Lög sem breytast

Um er að ræða ný lög en við gildistöku laganna verða breytingar á lögum um ríkisendurskoðanda og endurskoðun ríkisreikninga, nr. 46/2016, og lögum um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum, nr. 46/1980.

Kostnaður fyrir ríkið

Ekki liggja fyrir upplýsingar um áhrif á afkomu ríkissjóðs.

Meira úr samantektinni

Nefnd um umbætur á löggjöf á sviði tjáningar-, fjölmiðla- og upplýsingafrelsis.

Löggjöf á Norðurlöndum

Noregur

Lov om arbeidsmiljø, arbeidstid og stillingsvern mv. (arbeidsmiljøloven) (kf. 2 A) LOV-2005-06-17-62.

Svíþjóð

Lag om särskilt skydd mot repressalier för arbetstagare som slår larm om allvarliga missförhållanden (2016:749).

Tillaga að tilskipun Evrópuþingsins og ráðsins (ESB) um vernd einstaklinga sem koma upp um brot gegn lögum Sambandsins.

Protection of Whistleblowers. Recommendation CM/Rec(2014)7

and explanatory memorandum. Evrópuráðið, 2014.

Committing to Effective Whistleblower Protection. Efnahags- og framfarastofnunin, 2017.

Afstaða þingflokkanna

Lagt fram af

Framsögumaður nefndar: Bjarkey Gunnarsdóttir

Lokaatkvæðagreiðsla
12. maí 2020
Samþykkt50 með · 0 á móti · 1 sátu hjá
Að samþykkja frumvarpið „Vernd uppljóstrara“ sem lög. →
Eftir þingflokkum
  • S14–0
  • 2310–0
  • M5–0
  • F7–0
  • Sf7–0
  • 433–0 · 1 hjá
  • V3–0
  • Flf0–0
  • U1–0
Gott að vita um atkvæðin
  • Með – greiddi atkvæði með (já)
  • Á móti – greiddi atkvæði á móti (nei)
  • Sat hjá – var í salnum en tók ekki afstöðu
  • Boðaði fjarvist – tilkynnti fjarvist fyrir fram (t.d. veikindi eða erindi fyrir Alþingi)
  • Fjarverandi – greiddi ekki atkvæði og hafði ekki boðað fjarvist; ástæðan er ekki skráð

Í súlum og reitum: dökkblátt = með, rautt = á móti, grátt = sat hjá, ljóst = fjarverandi. Aðeins rafrænar atkvæðagreiðslur skrá atkvæði hvers þingmanns; Alviti ályktar ekki um ástæður hjásetu eða fjarvista.

„Greiddu atkvæði með/á móti“ vísar til skráðra atkvæða í rafrænni atkvæðagreiðslu. Alviti dregur ekki ályktanir um afstöðu þeirra sem ekki greiddu atkvæði.

Af hverju skiptir þetta máli?

Svið sem Alþingi flokkar málið undir. Smelltu til að sjá önnur mál á sama sviði.

Nefndin sem fjallar um málið
Allsherjar- og menntamálanefnd
sendi 1 umsagnabeiðni · frestur 10. des. 2019
Sendu inn umsögn eða erindi
18 aðilar
Amnesty International, Forsætisráðuneytið, Fjölmiðlanefnd, Ríkisendurskoðun, Samkeppniseftirlitið o.fl. · allar umsagnir
Umræða í þingsal
1 klst. 39 mín · 30 ræður
8 þingmenn tóku til máls. Lengd umræðu mælir áhuga þingsins, ekki mikilvægi málsins.
Kostnaður fyrir ríkissjóð
Ekki liggja fyrir upplýsingar um áhrif á afkomu ríkissjóðs.
úr samantekt Alþingis

Orð og atkvæði

Hvað þingmenn sögðu um málið, við hliðina á því hvernig þeir greiddu atkvæði.

Atkvæðin eru úr lokaatkvæðagreiðslunni 12. maí 2020: 50 með, 0 á móti, 1 sátu hjá.

Greiddu atkvæði með5 tóku til máls

45 aðrir þingmenn greiddu atkvæði með án þess að taka til máls.

Sátu hjá0 tóku til máls

1 annar sat hjá án þess að taka til máls.

Voru ekki viðstödd atkvæðagreiðsluna3 tóku til máls

Tilvitnanir eru orðréttar úr ræðum á vef Alþingis, ekki samantekt. Þar sem þingmaður gerði grein fyrir atkvæði sínu við sjálfa atkvæðagreiðsluna er sú skýring sýnd, annars upphaf lengstu ræðu þingmannsins um málið. Ræðutextar berast frá Alþingi smám saman og tilvitnanir bætast við þegar þeir hafa verið sóttir.

Allt um málið

Öll gögn, ferill og tölur fyrir þau sem vilja skoða nánar.

Áður en málið kom til Alþingis

1 samráðsmál

Ráðuneytið kynnti málið í Samráðsgátt stjórnvalda og almenningi gafst kostur á að senda umsögn, áður en það var lagt fram á Alþingi.

S-80/2019· Drög að frumvarpi til laga· Forsætisráðuneytið· Niðurstöður birtar· frestur 7. mar. 2019 – 21. mar. 2019· 1 umsögn

Frumvarp til laga um vernd uppljóstrara

Markmið frumvarpsins er að á Íslandi gildi skýr löggjöf um vernd uppljóstrara sem taki mið af ábendingum alþjóðastofnana og fordæmum þeirra nágrannaríkja sem fela í sér bestu framkvæmdina á þessu sviði.

Skoða í Samráðsgátt
Ferill í Samráðsgátt
  1. Birt í Samráðsgátt (S-80/2019)
  2. Umsagnarfrestur hefst · til 21. mars 2019
  3. Umsagnarfresti lýkur · 1 umsögn barst
  4. Niðurstöður samráðs birtar
Niðurstöður samráðs (13. nóvember 2019)

Gerð er grein fyrir niðurstöðum samráðsins í endanlegu frumvarpi forsætisráðherra til laga, sem lagt hefur verið fram á Alþingi.

Innsendar umsagnir í Samráðsgátt (1)
  • #1Samtök atvinnulífsins

    Góðan dag, Meðfylgjandi er umsögn Samtaka atvinnulífsins um frumvarp til laga um vernd uppljóstrara. Virðingarfyllst, f.h. Samtaka atvinnulífsins Heiðrún Björk Gísladóttir

Umsagnir eru birtar eins og Samráðsgáttin birtir þær, með nafni sendanda. Umsagnir sem sendandi óskaði að yrðu ekki birtar eru ekki hér. Heimild: Samráðsgátt stjórnvalda.

Samráðsgátt og Alþingi nota hvort sitt númerakerfi: S-númer í gáttinni er ekki málsnúmer á Alþingi. Alviti tengir samráðsmál við þingmál eftir ráðuneyti, tegund máls, tímasetningu og orðalagi.

Ferill málsins

Hvert skref sem Alþingi hefur skráð: þingskjöl, umræður, atkvæðagreiðslur og umsagnabeiðnir, í tímaröð.

  1. Þingskjal
  2. Umræða
    1. umræða
    5 ræður · 25 mín
  3. Atkvæðagreiðsla
    · yfirlýsing forseta/mál gengur
  4. Atkvæðagreiðsla
    · yfirlýsing forseta/mál gengur
  5. Umsagnir
    Umsagnabeiðnir sendar, frestur til 10. desember 2019
    1 beiðni um umsögn
  6. Þingskjal
  7. Umræða
    2. umræða
    17 ræður · 46 mín
  8. Atkvæðagreiðsla
    · yfirlýsing forseta
  9. Atkvæðagreiðsla
    Samþykkt · 45 með, 0 á móti
  10. Atkvæðagreiðsla
    · yfirlýsing forseta/mál gengur
  11. Atkvæðagreiðsla
    · yfirlýsing forseta/mál gengur
  12. Þingskjal
  13. Þingskjal
  14. Umræða
    3. umræða
    8 ræður · 27 mín
  15. Atkvæðagreiðsla
    Samþykkt · 45 með, 4 á móti
  16. Atkvæðagreiðsla
    Samþykkt · 50 með, 0 á móti
  17. Þingskjal

Þingskjöl

5 skjöl

Frumvarpið sjálft, breytingartillögur, nefndarálit og önnur skjöl eins og Alþingi birtir þau.

Þskj.TegundÚtbýttFlutningsmennSkjal
431Stjórnarfrumvarp9. nóv. 2019Katrín JakobsdóttirLesaPDF
1235Nál. með brtt.14. apr. 2020Páll Magnússon, Guðmundur Andri Thorsson +6LesaPDF
1331Frumvarp eftir 2. umræðu12. maí 2020—LesaPDF
1367Nál. með brtt.11. maí 2020Páll Magnússon, Anna Kolbrún Árnadóttir +6LesaPDF
1405Lög í heild12. maí 2020—LesaPDF

Allar atkvæðagreiðslur

8 alls · 3 með atkvæðaskrá

Líka ákvarðanir sem voru teknar með yfirlýsingu forseta; þær skilja ekki eftir sig atkvæði einstakra þingmanna.

  • yfirlýsing forseta/mál gengur14. nóvember 2019 kl. 17:09
    Frumvarp gengur til 2. umræðu
    Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
  • yfirlýsing forseta/mál gengur→ allsherjar- og menntamálanefnd14. nóvember 2019 kl. 17:09
    Frumvarp gengur til nefndar
    Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
  • yfirlýsing forseta6. maí 2020 kl. 16:14
    Breytingartillaga
    1--5
    Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
  • Samþykkt6. maí 2020 kl. 16:19
    Að samþykkja grein eða þingskjal í málinu „Vernd uppljóstrara“.
    1.--7. gr., svo breyttar,
    • SSjálfstæðisflokkur:13 með · 0 á móti
    • 23Þingflokkur 23:10 með · 0 á móti
    • MMiðflokkurinn:1 með · 0 á móti · 5 sat hjá
    • FFramsóknarflokkur:7 með · 0 á móti
    • SfSamfylkingin:6 með · 0 á móti
    • 43Þingflokkur 43:3 með · 0 á móti
    • VViðreisn:3 með · 0 á móti
    • FlfFlokkur fólksins:1 með · 0 á móti
    • UUtan þingflokka:1 með · 0 á móti
  • yfirlýsing forseta/mál gengur6. maí 2020 kl. 16:19
    Frumvarp gengur til 3. umræðu
    Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
  • yfirlýsing forseta/mál gengur→ allsherjar- og menntamálanefnd6. maí 2020 kl. 16:20
    Frumvarp gengur til nefndar eftir 2. umræðu
    Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
  • Samþykkt12. maí 2020 kl. 19:28
    Að samþykkja breytingartillögu í málinu „Vernd uppljóstrara“.
    • SSjálfstæðisflokkur:14 með · 0 á móti
    • 23Þingflokkur 23:9 með · 0 á móti
    • MMiðflokkurinn:5 með · 0 á móti
    • FFramsóknarflokkur:7 með · 0 á móti
    • SfSamfylkingin:7 með · 0 á móti
    • 43Þingflokkur 43:0 með · 4 á móti
    • VViðreisn:3 með · 0 á móti
    • FlfFlokkur fólksins:0 með · 0 á móti
    • UUtan þingflokka:0 með · 0 á móti · 1 sat hjá
  • Samþykkt12. maí 2020 kl. 19:31
    Að samþykkja frumvarpið „Vernd uppljóstrara“ sem lög.
    , svo breytt,
    • SSjálfstæðisflokkur:14 með · 0 á móti
    • 23Þingflokkur 23:10 með · 0 á móti
    • MMiðflokkurinn:5 með · 0 á móti
    • FFramsóknarflokkur:7 með · 0 á móti
    • SfSamfylkingin:7 með · 0 á móti
    • 43Þingflokkur 43:3 með · 0 á móti · 1 sat hjá
    • VViðreisn:3 með · 0 á móti
    • FlfFlokkur fólksins:0 með · 0 á móti
    • UUtan þingflokka:1 með · 0 á móti

Hverjir tóku til máls

30 ræður · 1 klst. 39 mín
  • 1. umræða: 5 ræður · 2 ræðumenn · 25 mín
  • 2. umræða: 17 ræður · 7 ræðumenn · 46 mín
  • 3. umræða: 8 ræður · 2 ræðumenn · 27 mín
ÞingmaðurFlokkurRæðurRæðutími
Þórhildur Sunna ÆvarsdóttirUtan þingflokka723 mín
Bjarkey GunnarsdóttirUtan þingflokka722 mín
Guðmundur Andri ThorssonSamfylkingin57 mín
Katrín JakobsdóttirUtan þingflokka422 mín
Helgi Hrafn GunnarssonUtan þingflokka316 mín
Smári McCarthyUtan þingflokka24 mín
Kolbeinn Óttarsson ProppéUtan þingflokka14 mín
Gunnar Bragi SveinssonMiðflokkurinn11 mín

Umsagnir og erindi

21 erindi

Nefndin kallar eftir áliti stofnana, samtaka og almennings. Hér eru þeir sem svöruðu.

Allsherjar- og menntamálanefnd sendi 1 umsagnabeiðni 19. nóv. 2019, frestur 10. des. 2019.

Hver sendiTegundBarstSkjal
Amnesty InternationalumsögnOpna PDF
ForsætisráðuneytiðathugasemdOpna PDF
FjölmiðlanefndminnisblaðOpna PDF
RíkisendurskoðunminnisblaðOpna PDF
SamkeppniseftirlitiðumsögnOpna PDF
Mannréttindaskrifstofa ÍslandsumsögnOpna PDF
Landssamtökin ÞroskahjálpumsögnOpna PDF
Stjórnskipunar- og eftirlitsnefndumsögnOpna PDF
Friðrik Árni Friðriksson HirstminnisblaðOpna PDF
BSRBumsögnOpna PDF
PersónuverndumsögnOpna PDF
Samtök atvinnulífsinsumsögnOpna PDF
ForsætisráðuneytiðupplýsingarOpna PDF
Siðfræðistofnun Háskóla ÍslandsumsögnOpna PDF
VinnueftirlitiðumsögnOpna PDF
Gagnsæi, samtök gegn spillinguumsögnOpna PDF
FjölmiðlanefndumsögnOpna PDF
RíkisendurskoðunumsögnOpna PDF
Einar Bergmundur Þorgerðarson BóasarsonumsögnOpna PDF
Alþýðusamband ÍslandsumsögnOpna PDF
Aðalheiður Ámundadóttir.umsögnOpna PDF

Tengd mál

  • 383. mál (138. þing, ekki í Alviti enn)skylt

Heimild: Alþingi, ferill máls · Skoða á althingi.is (opnast í nýjum flipa)

Hjálpaðu okkur að bæta Alviti

Fannstu villu, rangar upplýsingar eða eitthvað sem mætti vera betra? Sendu okkur ábendingu.

Bæta við mynd

Þú getur sent skjáskot sem sýnir vandamálið.

Ef þú vilt að við getum haft samband við þig.

Netfangið er aðeins notað til að svara þér um þessa ábendingu. Það er ekki birt og ekki sett á neinn póstlista. Með ábendingunni fylgir slóð síðunnar sem þú ert á og stærð gluggans.