Beint í efni
Alviti
Þingmál149. þing · 780. mál

Upplýsingalög

Útvíkkun gildissviðs o.fl.

LagafrumvarpSamþykktAlþingiTölvu- og upplýsingamál

Hvar er málið statt?

Samþykktsíðan 11. jún. 2019

Alþingi hefur samþykkt frumvarpið. Það verður að lögum þegar forseti Íslands hefur staðfest það og það hefur verið birt.

Allur ferillinn
  1. Lagt fram
  2. 1. umræða
  3. Í nefnd
  4. 2. umræða
  5. 3. umræða
  6. Samþykkt

Skráning Alþingis: „Samþykkt sem lög frá Alþingi.“

Í stuttu máli

Að styrkja upplýsingarétt almennings.

Lagt fram af Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra (Vg), fyrir hönd ríkisstjórnarinnar. Í lokaatkvæðagreiðslu 11. jún. 2019 greiddu 52 atkvæði með og 0 á móti; málið var samþykkt.

Lagt fram
30. mars 2019
Tegund
Stjórnarmál
Atkvæðagreiðslur með skrá
11
Umræða í þingsal
12 ræður · 1 klst. 16 mín

Málið á mannamáli

Byggt á samantekt sem starfsfólk Alþingis skrifar með frumvarpinu. Orðalagið er þeirra; Alviti hefur aðeins skipt textanum í hluta.

Samantekt Alþingis
uppfærð 13. jún. 2019

Markmiðið

Að styrkja upplýsingarétt almennings.

Hvað breytist

Lagt er til að gildissvið upplýsingalaga verði víkkað út þannig að handhöfum löggjafar- og dómsvalds verði almennt skylt að fylgja sömu efnisreglum og handhafar framkvæmdarvalds við ákvarðanir um rétt almennings til aðgangs að gögnum í vörslum þeirra. Gert er ráð fyrir að skýrar verði kveðið á um skyldu ráðuneyta til birtingar upplýsinga úr málaskrám sínum að eigin frumkvæði. Jafnframt er lagt til að sérstakur ráðgjafi starfi fyrir hönd stjórnvalda með það markmið að auka veg upplýsingaréttar almennings. Þá er lagt til að æðstu handhafar ríkisvalds geti leitað ráðlegginga um túlkun á siðareglum í trúnaði og að skerpt verði á undanþágu varðandi gögn er varða samskipti opinberra aðila við sérfræðinga í tengslum við réttarágreining. Einnig er gert ráð fyrir að lög um upplýsingarétt um umhverfismál falli brott en við upplýsingalög bætist sérstakur kafli um meðferð slíkra mála (ákvæði kaflans eru sett till innleiðingar á tilskipun Evrópuþingsins og ráðsins 2003/4/EB). Þá er lagt til að sett verði strangari tímamörk á afgreiðslu beiðna um aðgang að upplýsingum og við málsmeðferð úrskurðarnefndar um upplýsingamál.

Lög sem breytast

Um er að ræða breytingar á upplýsingalögum, nr. 140/2012, en við gildistöku laganna falla úr gildi lög um upplýsingarétt um umhverfismál, nr. 23/2006, og jafnframt verða breytingar á 18 lögum.

Kostnaður fyrir ríkið

Samkvæmt greinargerð með frumvarpinu mun „nokkur kostnaður“ hljótast af samþykkt þess. Á móti kemur að forsætisráðherra getur með breytingum á reglugerð um frumkvæðisbirtingu upplýsinga, sbr. 4. mgr. 13. gr. upplýsingalaga, og ákvörðunum um fyrirkomulag starfs ráðgjafa um upplýsingarétt haft veruleg áhrif á endanlegar kostnaðarfjárhæðir og á hvaða tímabili hann fellur til. Er talið eðlilegt að ákvarðanir þar að lútandi verði teknar í tengslum við gerð fjárlaga haustið 2019.

Meira úr samantektinni

Efling trausts á stjórnmálum og stjórnsýslu. Skýrsla starfshóps forsætisráðherra. Forsætisráðuneytið, september 2018.

Nefnd um umbætur á löggjöf á sviði tjáningar-, fjölmiðla- og upplýsingafrelsis.

Sáttmáli Evrópuráðsins um aðgang að opinberum skjölum.

Tilskipun Evrópuþingsins og ráðsins 2003/4/EB frá 28. janúar 2003 um almennan aðgang að upplýsingum um umhverfismál og niðurfellingu á tilskipun ráðsins 90/313/EBE.

Löggjöf á Norðurlöndum

Danmörk

Lov om offentlighed i forvaltningen LOV nr 606 af 12/06/2013.

Finnland

Lag om offentlighet i myndigheternas verksamhet 21.5.1999/621.

Noregur

Lov om rett til innsyn i dokument i offentleg verksemd (offentleglova) LOV-2006-05-19-16.

Svíþjóð

Offentlighets- och sekretesslag (2009:400).

Afstaða þingflokkanna

Lagt fram af

Framsögumaður nefndar: Jón Þór Ólafsson

Lokaatkvæðagreiðsla
11. jún. 2019
Samþykkt52 með · 0 á móti
Að samþykkja frumvarpið „Upplýsingalög“ sem lög. →
Eftir þingflokkum
  • S9–0
  • 2310–0
  • M8–0
  • F6–0
  • Sf7–0
  • 436–0
  • V4–0
  • Flf2–0
Gott að vita um atkvæðin
  • Með – greiddi atkvæði með (já)
  • Á móti – greiddi atkvæði á móti (nei)
  • Sat hjá – var í salnum en tók ekki afstöðu
  • Boðaði fjarvist – tilkynnti fjarvist fyrir fram (t.d. veikindi eða erindi fyrir Alþingi)
  • Fjarverandi – greiddi ekki atkvæði og hafði ekki boðað fjarvist; ástæðan er ekki skráð

Í súlum og reitum: dökkblátt = með, rautt = á móti, grátt = sat hjá, ljóst = fjarverandi. Aðeins rafrænar atkvæðagreiðslur skrá atkvæði hvers þingmanns; Alviti ályktar ekki um ástæður hjásetu eða fjarvista.

„Greiddu atkvæði með/á móti“ vísar til skráðra atkvæða í rafrænni atkvæðagreiðslu. Alviti dregur ekki ályktanir um afstöðu þeirra sem ekki greiddu atkvæði.

Af hverju skiptir þetta máli?

Svið sem Alþingi flokkar málið undir. Smelltu til að sjá önnur mál á sama sviði.

Nefndin sem fjallar um málið
Stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd
sendi 1 umsagnabeiðni · frestur 30. apr. 2019
Sendu inn umsögn eða erindi
12 aðilar
Persónuvernd, Samtök atvinnulífsins, Forsætisnefnd, Reykjavíkurborg, Siðfræðistofnun Háskóla Íslands o.fl. · allar umsagnir
Umræða í þingsal
1 klst. 16 mín · 12 ræður
5 þingmenn tóku til máls. Lengd umræðu mælir áhuga þingsins, ekki mikilvægi málsins.
Kostnaður fyrir ríkissjóð
Samkvæmt greinargerð með frumvarpinu mun „nokkur kostnaður“ hljótast af samþykkt þess. Á móti kemur að forsætisráðherra getur með breytingum á reglugerð um frumkvæðisbirtingu upplýsinga, sbr. 4. mgr. 13. gr. upplýsingalaga, og ákvörðunum um fyrirkomulag starfs ráðgjafa um upplýsingarétt haft veruleg áhrif á endanlegar kostnaðarfjárhæðir og á hvaða tímabili hann fellur til. Er talið eðlilegt að ákvarðanir þar að lútandi verði teknar í tengslum við gerð fjárlaga haustið 2019.
úr samantekt Alþingis

Orð og atkvæði

Hvað þingmenn sögðu um málið, við hliðina á því hvernig þeir greiddu atkvæði.

Atkvæðin eru úr lokaatkvæðagreiðslunni 11. júní 2019: 52 með, 0 á móti.

Greiddu atkvæði með5 tóku til máls

47 aðrir þingmenn greiddu atkvæði með án þess að taka til máls.

Tilvitnanir eru orðréttar úr ræðum á vef Alþingis, ekki samantekt. Þar sem þingmaður gerði grein fyrir atkvæði sínu við sjálfa atkvæðagreiðsluna er sú skýring sýnd, annars upphaf lengstu ræðu þingmannsins um málið. Ræðutextar berast frá Alþingi smám saman og tilvitnanir bætast við þegar þeir hafa verið sóttir.

Allt um málið

Öll gögn, ferill og tölur fyrir þau sem vilja skoða nánar.

Áður en málið kom til Alþingis

1 samráðsmál

Ráðuneytið kynnti málið í Samráðsgátt stjórnvalda og almenningi gafst kostur á að senda umsögn, áður en það var lagt fram á Alþingi.

S-79/2019· Drög að frumvarpi til laga· Forsætisráðuneytið· Niðurstöður birtar· frestur 7. mar. 2019 – 21. mar. 2019· 0 umsagnir

Frumvarp til laga um breytingu á upplýsingalögum, nr. 140/2012, með síðari breytingum, og öðrum lögum (útvíkkun gildissviðs upplýsingalaga o.fl.)

Með frumvarpinu eru lagðar til breytingar á upplýsingalögum sem hafa það markmið að styrkja upplýsingarétt almennings.

Skoða í Samráðsgátt
Ferill í Samráðsgátt
  1. Birt í Samráðsgátt (S-79/2019)
  2. Umsagnarfrestur hefst · til 21. mars 2019
  3. Umsagnarfresti lýkur · 0 umsagnir bárust
  4. Niðurstöður samráðs birtar
Niðurstöður samráðs (16. ágúst 2019)

Frumvarpið var lagt fram á Alþingi þann 30. mars 2019 og samþykkt þann 11. júní 2019. Í greinargerð er fylgdi frumvarpinu er gerð grein fyrir úrvinnslu úr samráðinu.

Innsendar umsagnir í Samráðsgátt

Engar umsagnir hafa borist.

Umsagnir eru birtar eins og Samráðsgáttin birtir þær, með nafni sendanda. Umsagnir sem sendandi óskaði að yrðu ekki birtar eru ekki hér. Heimild: Samráðsgátt stjórnvalda.

Samráðsgátt og Alþingi nota hvort sitt númerakerfi: S-númer í gáttinni er ekki málsnúmer á Alþingi. Alviti tengir samráðsmál við þingmál eftir ráðuneyti, tegund máls, tímasetningu og orðalagi.

Ferill málsins

Hvert skref sem Alþingi hefur skráð: þingskjöl, umræður, atkvæðagreiðslur og umsagnabeiðnir, í tímaröð.

  1. Þingskjal
    Stjórnarfrumvarp · þskj. 1240
  2. Umsagnir
    Umsagnabeiðnir sendar, frestur til 30. apríl 2019
    1 beiðni um umsögn
  3. Umræða
    1. umræða
    2 ræður · 14 mín
  4. Atkvæðagreiðsla
    Frumvarp gengur til nefndar
    · yfirlýsing forseta/mál gengur
  5. Atkvæðagreiðsla
    Frumvarp gengur til 2. umræðu
    · yfirlýsing forseta/mál gengur
  6. Þingskjal
    Nefndarálit · þskj. 1641
  7. Þingskjal
    Breytingartillaga · þskj. 1642
  8. Umræða
    2. umræða
    5 ræður · 55 mín
  9. Atkvæðagreiðsla
    Grein / þingskjal
    Samþykkt · 55 með, 0 á móti
  10. Atkvæðagreiðsla
    Breytingartillaga
    Samþykkt · 55 með, 0 á móti
  11. Atkvæðagreiðsla
    Grein / þingskjal
    Samþykkt · 55 með, 0 á móti
  12. Atkvæðagreiðsla
    Grein / þingskjal
    Samþykkt · 53 með, 0 á móti
  13. Atkvæðagreiðsla
    Breytingartillaga
    Samþykkt · 55 með, 0 á móti
  14. Atkvæðagreiðsla
    Grein / þingskjal
    Samþykkt · 52 með, 0 á móti
  15. Atkvæðagreiðsla
    Grein / þingskjal
    Samþykkt · 55 með, 0 á móti
  16. Atkvæðagreiðsla
    Breytingartillaga
    Samþykkt · 55 með, 0 á móti
  17. Atkvæðagreiðsla
    Grein / þingskjal
    Samþykkt · 55 með, 0 á móti
  18. Atkvæðagreiðsla
    Frumvarp gengur til 3. umræðu
    · yfirlýsing forseta/mál gengur
  19. Atkvæðagreiðsla
    Frumvarp gengur til nefndar eftir 2. umræðu
    · yfirlýsing forseta/mál gengur
  20. Þingskjal
    Frumvarp eftir 2. umræðu · þskj. 1759
  21. Þingskjal
    Breytingartillaga · þskj. 1773
  22. Umræða
    3. umræða
    5 ræður · 7 mín
  23. Atkvæðagreiðsla
    Breytingartillaga
    Samþykkt · 54 með, 0 á móti
  24. Atkvæðagreiðsla
    Lokaatkvæðagreiðsla um frumvarp
    Samþykkt · 52 með, 0 á móti
  25. Þingskjal
    Lög í heild · þskj. 1787

Þingskjöl

6 skjöl

Frumvarpið sjálft, breytingartillögur, nefndarálit og önnur skjöl eins og Alþingi birtir þau.

Þskj.TegundÚtbýttFlutningsmennSkjal
1240Stjórnarfrumvarp30. mar. 2019Katrín JakobsdóttirLesaPDF
1641Nefndarálit28. maí 2019Helga Vala Helgadóttir, Jón Þór Ólafsson +7LesaPDF
1642Breytingartillaga28. maí 2019Helga Vala Helgadóttir, Jón Þór Ólafsson +7LesaPDF
1759Frumvarp eftir 2. umræðu11. jún. 2019—LesaPDF
1773Breytingartillaga11. jún. 2019Helga Vala Helgadóttir, Líneik Anna Sævarsdóttir +6LesaPDF
1787Lög í heild11. jún. 2019—LesaPDF

Allar atkvæðagreiðslur

15 alls · 11 með atkvæðaskrá

Líka ákvarðanir sem voru teknar með yfirlýsingu forseta; þær skilja ekki eftir sig atkvæði einstakra þingmanna.

  • yfirlýsing forseta/mál gengur→ stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd11. apríl 2019 kl. 14:37
    Frumvarp gengur til nefndar
    Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
  • yfirlýsing forseta/mál gengur11. apríl 2019 kl. 14:37
    Frumvarp gengur til 2. umræðu
    Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
  • Samþykkt7. júní 2019 kl. 15:46
    Að samþykkja grein eða þingskjal í málinu „Upplýsingalög“.
    1. gr.
    • SSjálfstæðisflokkur:15 með · 0 á móti
    • 23Þingflokkur 23:9 með · 0 á móti
    • MMiðflokkurinn:8 með · 0 á móti
    • FFramsóknarflokkur:7 með · 0 á móti
    • SfSamfylkingin:5 með · 0 á móti
    • 43Þingflokkur 43:6 með · 0 á móti
    • VViðreisn:3 með · 0 á móti
    • FlfFlokkur fólksins:2 með · 0 á móti
  • Samþykkt7. júní 2019 kl. 15:46
    Að samþykkja breytingartillögu í málinu „Upplýsingalög“.
    1
    • SSjálfstæðisflokkur:15 með · 0 á móti
    • 23Þingflokkur 23:9 með · 0 á móti
    • MMiðflokkurinn:8 með · 0 á móti
    • FFramsóknarflokkur:7 með · 0 á móti
    • SfSamfylkingin:5 með · 0 á móti
    • 43Þingflokkur 43:6 með · 0 á móti
    • VViðreisn:3 með · 0 á móti
    • FlfFlokkur fólksins:2 með · 0 á móti
  • Samþykkt7. júní 2019 kl. 15:46
    Að samþykkja grein eða þingskjal í málinu „Upplýsingalög“.
    2. gr., svo breytt,
    • SSjálfstæðisflokkur:15 með · 0 á móti
    • 23Þingflokkur 23:9 með · 0 á móti
    • MMiðflokkurinn:8 með · 0 á móti
    • FFramsóknarflokkur:7 með · 0 á móti
    • SfSamfylkingin:5 með · 0 á móti
    • 43Þingflokkur 43:6 með · 0 á móti
    • VViðreisn:3 með · 0 á móti
    • FlfFlokkur fólksins:2 með · 0 á móti
  • Samþykkt7. júní 2019 kl. 15:47
    Að samþykkja grein eða þingskjal í málinu „Upplýsingalög“.
    3.--12. gr.
    • SSjálfstæðisflokkur:13 með · 0 á móti
    • 23Þingflokkur 23:9 með · 0 á móti
    • MMiðflokkurinn:8 með · 0 á móti
    • FFramsóknarflokkur:7 með · 0 á móti
    • SfSamfylkingin:5 með · 0 á móti
    • 43Þingflokkur 43:6 með · 0 á móti
    • VViðreisn:3 með · 0 á móti
    • FlfFlokkur fólksins:2 með · 0 á móti
  • Samþykkt7. júní 2019 kl. 15:47
    Að samþykkja breytingartillögu í málinu „Upplýsingalög“.
    2
    • SSjálfstæðisflokkur:15 með · 0 á móti
    • 23Þingflokkur 23:9 með · 0 á móti
    • MMiðflokkurinn:8 með · 0 á móti
    • FFramsóknarflokkur:7 með · 0 á móti
    • SfSamfylkingin:5 með · 0 á móti
    • 43Þingflokkur 43:6 með · 0 á móti
    • VViðreisn:3 með · 0 á móti
    • FlfFlokkur fólksins:2 með · 0 á móti
  • Samþykkt7. júní 2019 kl. 15:47
    Að samþykkja grein eða þingskjal í málinu „Upplýsingalög“.
    13. gr., svo breytt,
    • SSjálfstæðisflokkur:13 með · 0 á móti
    • 23Þingflokkur 23:9 með · 0 á móti
    • MMiðflokkurinn:8 með · 0 á móti
    • FFramsóknarflokkur:6 með · 0 á móti
    • SfSamfylkingin:5 með · 0 á móti
    • 43Þingflokkur 43:6 með · 0 á móti
    • VViðreisn:3 með · 0 á móti
    • FlfFlokkur fólksins:2 með · 0 á móti
  • Samþykkt7. júní 2019 kl. 15:48
    Að samþykkja grein eða þingskjal í málinu „Upplýsingalög“.
    14.--18. gr.
    • SSjálfstæðisflokkur:15 með · 0 á móti
    • 23Þingflokkur 23:9 með · 0 á móti
    • MMiðflokkurinn:8 með · 0 á móti
    • FFramsóknarflokkur:7 með · 0 á móti
    • SfSamfylkingin:5 með · 0 á móti
    • 43Þingflokkur 43:6 með · 0 á móti
    • VViðreisn:3 með · 0 á móti
    • FlfFlokkur fólksins:2 með · 0 á móti
  • Samþykkt7. júní 2019 kl. 15:48
    Að samþykkja breytingartillögu í málinu „Upplýsingalög“.
    3--5
    • SSjálfstæðisflokkur:15 með · 0 á móti
    • 23Þingflokkur 23:9 með · 0 á móti
    • MMiðflokkurinn:8 með · 0 á móti
    • FFramsóknarflokkur:7 með · 0 á móti
    • SfSamfylkingin:5 með · 0 á móti
    • 43Þingflokkur 43:6 með · 0 á móti
    • VViðreisn:3 með · 0 á móti
    • FlfFlokkur fólksins:2 með · 0 á móti
  • Samþykkt7. júní 2019 kl. 15:49
    Að samþykkja grein eða þingskjal í málinu „Upplýsingalög“.
    19.--20. gr. (verða 19.--21. gr.)
    • SSjálfstæðisflokkur:15 með · 0 á móti
    • 23Þingflokkur 23:9 með · 0 á móti
    • MMiðflokkurinn:8 með · 0 á móti
    • FFramsóknarflokkur:7 með · 0 á móti
    • SfSamfylkingin:5 með · 0 á móti
    • 43Þingflokkur 43:6 með · 0 á móti
    • VViðreisn:3 með · 0 á móti
    • FlfFlokkur fólksins:2 með · 0 á móti
  • yfirlýsing forseta/mál gengur7. júní 2019 kl. 15:49
    Frumvarp gengur til 3. umræðu
    Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
  • yfirlýsing forseta/mál gengur→ stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd7. júní 2019 kl. 15:49
    Frumvarp gengur til nefndar eftir 2. umræðu
    Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
  • Samþykkt11. júní 2019 kl. 17:48
    Að samþykkja breytingartillögu í málinu „Upplýsingalög“.
    • SSjálfstæðisflokkur:10 með · 0 á móti
    • 23Þingflokkur 23:10 með · 0 á móti
    • MMiðflokkurinn:9 með · 0 á móti
    • FFramsóknarflokkur:6 með · 0 á móti
    • SfSamfylkingin:7 með · 0 á móti
    • 43Þingflokkur 43:6 með · 0 á móti
    • VViðreisn:4 með · 0 á móti
    • FlfFlokkur fólksins:2 með · 0 á móti
  • Samþykkt11. júní 2019 kl. 17:48
    Að samþykkja frumvarpið „Upplýsingalög“ sem lög.
    , svo breytt,
    • SSjálfstæðisflokkur:9 með · 0 á móti
    • 23Þingflokkur 23:10 með · 0 á móti
    • MMiðflokkurinn:8 með · 0 á móti
    • FFramsóknarflokkur:6 með · 0 á móti
    • SfSamfylkingin:7 með · 0 á móti
    • 43Þingflokkur 43:6 með · 0 á móti
    • VViðreisn:4 með · 0 á móti
    • FlfFlokkur fólksins:2 með · 0 á móti

Hverjir tóku til máls

12 ræður · 1 klst. 16 mín
  • 1. umræða: 2 ræður · 2 ræðumenn · 14 mín
  • 2. umræða: 5 ræður · 3 ræðumenn · 55 mín
  • 3. umræða: 5 ræður · 4 ræðumenn · 7 mín

Umsagnir og erindi

12 erindi

Nefndin kallar eftir áliti stofnana, samtaka og almennings. Hér eru þeir sem svöruðu.

Stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd sendi 1 umsagnabeiðni 11. apr. 2019, frestur 30. apr. 2019.

Hver sendiTegundBarstSkjal
PersónuverndumsögnOpna PDF
Samtök atvinnulífsinsumsögnOpna PDF
ForsætisnefndumsögnOpna PDF
ReykjavíkurborgumsögnOpna PDF
Siðfræðistofnun Háskóla ÍslandsumsögnOpna PDF
Samband íslenskra sveitarfélagaumsögnOpna PDF
UmhverfisstofnunumsögnOpna PDF
Þjóðskjalasafn ÍslandsumsögnOpna PDF
Jóhann Óli EiðssonumsögnOpna PDF
Fréttastofa Stöðvar 2, Vísis og BylgjunnarumsögnOpna PDF
ÓFEIG náttúruverndumsögnOpna PDF
DómstólasýslanumsögnOpna PDF

Tengd mál

Engin tengd mál skráð.

Heimild: Alþingi, ferill máls · Skoða á althingi.is (opnast í nýjum flipa)

Hjálpaðu okkur að bæta Alviti

Fannstu villu, rangar upplýsingar eða eitthvað sem mætti vera betra? Sendu okkur ábendingu.

Bæta við mynd

Þú getur sent skjáskot sem sýnir vandamálið.

Ef þú vilt að við getum haft samband við þig.

Netfangið er aðeins notað til að svara þér um þessa ábendingu. Það er ekki birt og ekki sett á neinn póstlista. Með ábendingunni fylgir slóð síðunnar sem þú ert á og stærð gluggans.