Þingmál149. þing · 222. mál

Breyting á ýmsum lögum vegna afnáms ákvæða um uppreist æru

LagafrumvarpSamþykktDómstólar og réttarfar Persónuleg réttindi

Hvar er málið statt?

Samþykktsíðan 14. des. 2018

Alþingi hefur samþykkt frumvarpið. Það verður að lögum þegar forseti Íslands hefur staðfest það og það hefur verið birt.

Allur ferillinn

Lagt fram
1. umræða
Í nefnd
2. umræða
3. umræða
Samþykkt

Skráning Alþingis: „Samþykkt sem lög frá Alþingi.“

Í stuttu máli

Að afnema ákvæði um uppreist æru og í stað þess fjalla um missi og endurreisn borgaralegra réttinda í sérlögum þar sem kveðið er á um hver réttindi fyrir sig.

Lagt fram af Sigríður Á. Andersen, dómsmálaráðherra (S), fyrir hönd ríkisstjórnarinnar. Í lokaatkvæðagreiðslu 14. des. 2018 greiddu 59 atkvæði með og 0 á móti; málið var samþykkt.

Lagt fram: 11. október 2018
Tegund: Stjórnarmál
Atkvæðagreiðslur með skrá: 6
Umræða í þingsal: 27 ræður · 1 klst. 48 mín

Málið á mannamáli

Byggt á samantekt sem starfsfólk Alþingis skrifar með frumvarpinu. Orðalagið er þeirra; Alviti hefur aðeins skipt textanum í hluta.

Samantekt Alþingis

uppfærð 17. des. 2018

Markmiðið

Að afnema ákvæði um uppreist æru og í stað þess fjalla um missi og endurreisn borgaralegra réttinda í sérlögum þar sem kveðið er á um hver réttindi fyrir sig.

Hvað breytist

Gert er ráð fyrir að ákvæði almennra hegningarlaga sem fjalla um uppreist æru verði felld brott. Lagt er til að fallið sé frá því að kveða almennt á um missi borgaralegra réttinda í ýmsum lögum og í stað þess verði mælt fyrir um það í viðkomandi lagabálkum í hvaða tilvikum sakaferill skuli leiða til missis á tilteknum borgaralegum réttindum, svo sem kjörgengi, embættisgengi eða tilteknum starfsréttindum. Einnig er lagt til að tilvísun til brota sem þykja svívirðileg að almenningsáliti, sbr. 5. gr. laga um kosningar til Alþingis, verði aflögð. Í staðinn er gert ráð fyrir að sett verði það skilyrði að viðkomandi megi ekki hafa hlotið fangelsisdóm fyrir refsiverðan verknað en að haldið verði óbreyttu því matskennda skilyrði að viðkomandi megi ekki hafa sýnt af sér háttsemi sem getur rýrt það traust sem einstaklingur í slíkri stöðu verður almennt að njóta. Að auki er gert ráð fyrir að í stað tilvísana í lögum til óflekkaðs mannorðs verði kveðið á um að einstaklingar, sem samkvæmt núgildandi lögum ber að hafa óflekkað mannorð til að njóta tiltekinna atvinnuréttinda, geti ekki notið réttinda sem um getur eða sinnt því starfi eða embætti sem um ræðir hverju sinni, nema fimm ár hafi liðið frá því afplánun hefur lokið að fullu, ef þeir hafa hlotið dóm fyrir refsiverðan verknað þar sem refsing var fjögurra mánaða óskilorðsbundið fangelsi hið minnsta eða öryggisgæsla ef þeir voru fullra 18 ára þegar brotið var framið. Enn fremur er lagt til að óflekkað mannorð verði skilgreint rúmt í lögum um kosningar til Alþingis.

Lög sem breytast

Alls er verið að breyta 32 lögum.

Kostnaður fyrir ríkið

Ekki er gert ráð fyrir auknum kostnaði fyrir ríkissjóð.

Afstaða þingflokkanna

Lagt fram af

Sigríður Á. AndersenSjálfstæðisflokkurdómsmálaráðherra

Framsögumaður nefndar: Páll Magnússon

Lokaatkvæðagreiðsla

14. des. 2018

Samþykkt59 með · 0 á móti

Að samþykkja frumvarpið „Breyting á ýmsum lögum vegna afnáms ákvæða um uppreist æru“ sem lög. →

Eftir þingflokkum

S16–0
238–0
F8–0
M6–0
Sf7–0
436–0
V4–0
Flf2–0
U2–0

Gott að vita um atkvæðin

Með – greiddi atkvæði með (já)
Á móti – greiddi atkvæði á móti (nei)
Sat hjá – var í salnum en tók ekki afstöðu
Boðaði fjarvist – tilkynnti fjarvist fyrir fram (t.d. veikindi eða erindi fyrir Alþingi)
Fjarverandi – greiddi ekki atkvæði og hafði ekki boðað fjarvist; ástæðan er ekki skráð

Í súlum og reitum: dökkblátt = með, rautt = á móti, grátt = sat hjá, ljóst = fjarverandi. Aðeins rafrænar atkvæðagreiðslur skrá atkvæði hvers þingmanns; Alviti ályktar ekki um ástæður hjásetu eða fjarvista.

„Greiddu atkvæði með/á móti“ vísar til skráðra atkvæða í rafrænni atkvæðagreiðslu. Alviti dregur ekki ályktanir um afstöðu þeirra sem ekki greiddu atkvæði.

Af hverju skiptir þetta máli?

Svið sem Alþingi flokkar málið undir. Smelltu til að sjá önnur mál á sama sviði.

Nefndin sem fjallar um málið: Allsherjar- og menntamálanefnd; sendi 2 umsagnabeiðnir · frestur 15. nóv. 2018
Sendu inn umsögn eða erindi: 6 aðilar; Lögmannafélag Íslands, Persónuvernd, Fjármálaeftirlitið, Afstaða, félag fanga á Íslandi, Alþýðusamband Íslands o.fl. · allar umsagnir
Umræða í þingsal: 1 klst. 48 mín · 27 ræður; 9 þingmenn tóku til máls. Lengd umræðu mælir áhuga þingsins, ekki mikilvægi málsins.
Kostnaður fyrir ríkissjóð: Ekki er gert ráð fyrir auknum kostnaði fyrir ríkissjóð.; úr samantekt Alþingis

Orð og atkvæði

Hvað þingmenn sögðu um málið, við hliðina á því hvernig þeir greiddu atkvæði.

Atkvæðin eru úr lokaatkvæðagreiðslunni 14. desember 2018: 59 með, 0 á móti.

Greiddu atkvæði með7 tóku til máls

Sigríður Á. Andersen
Sjálfstæðisflokkur2 ræður · 6 andsvör · 50 mín
Með
Helga Vala Helgadóttir
Samfylkingin1 ræða · 2 andsvör · 17 mín
Með
Guðmundur Andri Thorsson
Samfylkingin1 ræða · 1 andsvar · 10 mín
Með
Páll Magnússon
Sjálfstæðisflokkur1 ræða · 4 mín
Með
Steinunn Þóra Árnadóttir
Þingflokkur 231 ræða · 1 mín
Með
Helgi Hrafn Gunnarsson
Þingflokkur 431 ræða · 1 mín
Með

Sýna 1 í viðbót

Birgir Ármannsson
Sjálfstæðisflokkur1 andsvar · 1 mín
Með

52 aðrir þingmenn greiddu atkvæði með án þess að taka til máls.

Voru ekki viðstödd atkvæðagreiðsluna2 tóku til máls

Þórhildur Sunna Ævarsdóttir
Þingflokkur 431 ræða · 6 andsvör · 20 mín
Óþekkt
Andrés Ingi Jónsson
Þingflokkur 232 andsvör · 4 mín
Fjarverandi

Tilvitnanir eru orðréttar úr ræðum á vef Alþingis, ekki samantekt. Þar sem þingmaður gerði grein fyrir atkvæði sínu við sjálfa atkvæðagreiðsluna er sú skýring sýnd, annars upphaf lengstu ræðu þingmannsins um málið. Ræðutextar berast frá Alþingi smám saman og tilvitnanir bætast við þegar þeir hafa verið sóttir.

Allt um málið

Öll gögn, ferill og tölur fyrir þau sem vilja skoða nánar.

Ferill málsins

Hvert skref sem Alþingi hefur skráð: þingskjöl, umræður, atkvæðagreiðslur og umsagnabeiðnir, í tímaröð.

11. okt. 2018Þingskjal
Stjórnarfrumvarp · þskj. 234
23. okt. 2018Umræða
1. umræða
23 ræður · 1 klst. 41 mín
23. okt. 2018Atkvæðagreiðsla
Frumvarp gengur til 2. umræðu
· yfirlýsing forseta/mál gengur
23. okt. 2018Atkvæðagreiðsla
Frumvarp gengur til nefndar
· yfirlýsing forseta/mál gengur
25. okt. 2018Umsagnir
Umsagnabeiðnir sendar, frestur til 15. nóvember 2018
2 beiðnir um umsögn
13. des. 2018Þingskjal
Nefndarálit · þskj. 726
13. des. 2018Þingskjal
Breytingartillaga · þskj. 727
13. des. 2018Umræða
2. umræða
4 ræður · 8 mín
14. des. 2018Atkvæðagreiðsla
Grein / þingskjal
Samþykkt · 61 með, 0 á móti
14. des. 2018Atkvæðagreiðsla
Grein / þingskjal
Samþykkt · 61 með, 0 á móti
14. des. 2018Atkvæðagreiðsla
Breytingartillaga
Samþykkt · 60 með, 0 á móti
14. des. 2018Atkvæðagreiðsla
Grein / þingskjal
Samþykkt · 60 með, 0 á móti
14. des. 2018Atkvæðagreiðsla
Grein / þingskjal
Samþykkt · 61 með, 0 á móti
14. des. 2018Atkvæðagreiðsla
Frumvarp gengur til 3. umræðu
· yfirlýsing forseta/mál gengur
14. des. 2018Atkvæðagreiðsla
Lokaatkvæðagreiðsla um frumvarp
Samþykkt · 59 með, 0 á móti
14. des. 2018Þingskjal
Lög (samhlj.) · þskj. 781
2. jan. 2019Þingskjal
Frumvarp eftir 2. umræðu · þskj. 761

Þingskjöl

5 skjöl

Frumvarpið sjálft, breytingartillögur, nefndarálit og önnur skjöl eins og Alþingi birtir þau.

Þskj.	Tegund	Útbýtt	Flutningsmenn	Skjal
234	Stjórnarfrumvarp	11. okt. 2018	Sigríður Á. Andersen	Lesa PDF
726	Nefndarálit	13. des. 2018	Páll Magnússon, Anna Kolbrún Árnadóttir +6	Lesa PDF
727	Breytingartillaga	13. des. 2018	Páll Magnússon, Anna Kolbrún Árnadóttir +6	Lesa PDF
761	Frumvarp eftir 2. umræðu	2. jan. 2019	—	Lesa PDF
781	Lög (samhlj.)	14. des. 2018	—	Lesa PDF

Allar atkvæðagreiðslur

9 alls · 6 með atkvæðaskrá

Líka ákvarðanir sem voru teknar með yfirlýsingu forseta; þær skilja ekki eftir sig atkvæði einstakra þingmanna.

yfirlýsing forseta/mál gengur23. október 2018 kl. 21:40
Frumvarp gengur til 2. umræðu
Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
yfirlýsing forseta/mál gengur→ allsherjar- og menntamálanefnd23. október 2018 kl. 21:40
Frumvarp gengur til nefndar
Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
Samþykkt14. desember 2018 kl. 11:19
Að samþykkja grein eða þingskjal í málinu „Breyting á ýmsum lögum vegna afnáms ákvæða um uppreist æru“.
1. gr.
- 61með
- 1boðaði fjarvist
- 1fjarverandi
- SSjálfstæðisflokkur:16 með · 0 á móti
- 23Þingflokkur 23:9 með · 0 á móti
- FFramsóknarflokkur:8 með · 0 á móti
- MMiðflokkurinn:7 með · 0 á móti
- SfSamfylkingin:7 með · 0 á móti
- 43Þingflokkur 43:6 með · 0 á móti
- VViðreisn:4 með · 0 á móti
- FlfFlokkur fólksins:2 með · 0 á móti
- UUtan þingflokka:2 með · 0 á móti
Samþykkt14. desember 2018 kl. 11:19
Að samþykkja grein eða þingskjal í málinu „Breyting á ýmsum lögum vegna afnáms ákvæða um uppreist æru“.
2.--18. gr.
- 61með
- 1boðaði fjarvist
- 1fjarverandi
- SSjálfstæðisflokkur:16 með · 0 á móti
- 23Þingflokkur 23:9 með · 0 á móti
- FFramsóknarflokkur:8 með · 0 á móti
- MMiðflokkurinn:7 með · 0 á móti
- SfSamfylkingin:7 með · 0 á móti
- 43Þingflokkur 43:6 með · 0 á móti
- VViðreisn:4 með · 0 á móti
- FlfFlokkur fólksins:2 með · 0 á móti
- UUtan þingflokka:2 með · 0 á móti
Samþykkt14. desember 2018 kl. 11:19
Að samþykkja breytingartillögu í málinu „Breyting á ýmsum lögum vegna afnáms ákvæða um uppreist æru“.
1--12
- 60með
- 1boðaði fjarvist
- 2fjarverandi
- SSjálfstæðisflokkur:16 með · 0 á móti
- 23Þingflokkur 23:9 með · 0 á móti
- FFramsóknarflokkur:7 með · 0 á móti
- MMiðflokkurinn:7 með · 0 á móti
- SfSamfylkingin:7 með · 0 á móti
- 43Þingflokkur 43:6 með · 0 á móti
- VViðreisn:4 með · 0 á móti
- FlfFlokkur fólksins:2 með · 0 á móti
- UUtan þingflokka:2 með · 0 á móti
Samþykkt14. desember 2018 kl. 11:20
Að samþykkja grein eða þingskjal í málinu „Breyting á ýmsum lögum vegna afnáms ákvæða um uppreist æru“.
19.--39. gr., svo breyttar,
- 60með
- 1boðaði fjarvist
- 2fjarverandi
- SSjálfstæðisflokkur:16 með · 0 á móti
- 23Þingflokkur 23:8 með · 0 á móti
- FFramsóknarflokkur:8 með · 0 á móti
- MMiðflokkurinn:7 með · 0 á móti
- SfSamfylkingin:7 með · 0 á móti
- 43Þingflokkur 43:6 með · 0 á móti
- VViðreisn:4 með · 0 á móti
- FlfFlokkur fólksins:2 með · 0 á móti
- UUtan þingflokka:2 með · 0 á móti
Samþykkt14. desember 2018 kl. 11:20
Að samþykkja grein eða þingskjal í málinu „Breyting á ýmsum lögum vegna afnáms ákvæða um uppreist æru“.
40.--43. gr.
- 61með
- 1boðaði fjarvist
- 1fjarverandi
- SSjálfstæðisflokkur:16 með · 0 á móti
- 23Þingflokkur 23:9 með · 0 á móti
- FFramsóknarflokkur:8 með · 0 á móti
- MMiðflokkurinn:7 með · 0 á móti
- SfSamfylkingin:7 með · 0 á móti
- 43Þingflokkur 43:6 með · 0 á móti
- VViðreisn:4 með · 0 á móti
- FlfFlokkur fólksins:2 með · 0 á móti
- UUtan þingflokka:2 með · 0 á móti
yfirlýsing forseta/mál gengur14. desember 2018 kl. 11:20
Frumvarp gengur til 3. umræðu
Engin atkvæðaskrá: ákvörðun tekin án rafrænnar atkvæðagreiðslu.
Samþykkt14. desember 2018 kl. 16:07
Að samþykkja frumvarpið „Breyting á ýmsum lögum vegna afnáms ákvæða um uppreist æru“ sem lög.
- 59með
- 4fjarverandi
- SSjálfstæðisflokkur:16 með · 0 á móti
- 23Þingflokkur 23:8 með · 0 á móti
- FFramsóknarflokkur:8 með · 0 á móti
- MMiðflokkurinn:6 með · 0 á móti
- SfSamfylkingin:7 með · 0 á móti
- 43Þingflokkur 43:6 með · 0 á móti
- VViðreisn:4 með · 0 á móti
- FlfFlokkur fólksins:2 með · 0 á móti
- UUtan þingflokka:2 með · 0 á móti

Hverjir tóku til máls

27 ræður · 1 klst. 48 mín

1. umræða: 23 ræður · 6 ræðumenn · 1 klst. 41 mín
2. umræða: 4 ræður · 4 ræðumenn · 8 mín

Þingmaður	Flokkur	Ræður	Ræðutími
Páll Magnússon	Sjálfstæðisflokkur	1	4 mín
Steinunn Þóra Árnadóttir	Utan þingflokka	1	1 mín
Helgi Hrafn Gunnarsson	Utan þingflokka	1	1 mín
Birgir Ármannsson	Sjálfstæðisflokkur	1	1 mín
Guðmundur Andri Thorsson	Samfylkingin	2	10 mín
Andrés Ingi Jónsson	Utan þingflokka	2	4 mín
Helga Vala Helgadóttir	Samfylkingin	3	17 mín
Þórhildur Sunna Ævarsdóttir	Utan þingflokka	7	20 mín
Sigríður Á. Andersen	Sjálfstæðisflokkur	9	50 mín

Umsagnir og erindi

6 erindi

Nefndin kallar eftir áliti stofnana, samtaka og almennings. Hér eru þeir sem svöruðu.

Allsherjar- og menntamálanefnd sendi 2 umsagnabeiðnir 25. okt. 2018, frestur 15. nóv. 2018.

Hver sendi	Tegund	Barst	Skjal
Lögmannafélag Íslands	umsögn	11.des. 2018	Opna PDF
Persónuvernd	umsögn	15.nóv. 2018	Opna PDF
Fjármálaeftirlitið	umsögn	15.nóv. 2018	Opna PDF
Afstaða, félag fanga á Íslandi	umsögn	14.nóv. 2018	Opna PDF
Alþýðusamband Íslands	umsögn	12.nóv. 2018	Opna PDF
Fangelsismálastofnun ríkisins	umsögn	9.nóv. 2018	Opna PDF

Tengd mál

Almenn hegningarlögskylt

Heimild: Alþingi, ferill máls · Skoða á althingi.is (opnast í nýjum flipa)