Frumvarp til laga um aðgang barna að samfélagsmiðlum
Mennta- og barnamálaráðuneytið kynnir til umsagnar drög að frumvarpi til laga um aðgang barna að samfélagsmiðlum.
Ekki komið til Alþingis
Á þingmálaskrá ríkisstjórnar: 158. þing (áætlað: október).
Markmið frumvarpsins er að styrkja vernd barna í stafrænu umhverfi, draga úr mögulegum skaðlegum áhrifum ótímabærrar notkunar samfélagsmiðla á líðan, þroska og öryggi þeirra og styðja foreldra og forsjáraðila við að setja börnum skýr og samræmd mörk um notkun samfélagsmiðla.
Í frumvarpinu er lagt til að börn yngri en 15 ára skuli ekki hafa sjálfstæðan aðgang að samfélagsmiðlum og að foreldrar og forsjáraðilar skuli sjá til þess að börn virði aldursmarkið. Aldursmarkið miðast við fæðingarár barns. Ekki er gert ráð fyrir refsingum eða öðrum viðurlögum vegna brota gegn ákvæðinu, enda er því fyrst og fremst ætlað að skapa samfélagslegt verndar- og uppeldisviðmið.
Þá er hugtakið samfélagsmiðill skilgreint út frá virkni þjónustunnar. Tiltekin þjónusta fellur þó utan skilgreiningarinnar, svo sem tölvuleikir, ritstýrðir fréttamiðlar, rafræn viðskipti, náms- og kennslukerfi, samskipti vegna skipulagðs skóla-, íþrótta- og frístundastarfs og lokuð samskipti milli einstaklinga eða afmarkaðra hópa.
Í frumvarpinu er lögð áhersla á ábyrgð foreldra og forsjáraðila, fræðslu og forvarnir. Gert er ráð fyrir reglubundinni fræðslu til barna, foreldra og forsjáraðila um ábyrga notkun samfélagsmiðla og áhrif notkunarinnar á heilsu, þroska og velferð barna, meðal annars á vettvangi grunnskóla.
Við undirbúning frumvarpsins var haft samráð við börn og ýmsa hagaðila. Meðal annars var tekið mið af niðurstöðum Barnaþings umboðsmanns barna 2025, sjónarmiðum ungmennaráðs Samfés, vinnustofum ráðuneytisins með börnum og hagaðilum.
Ráðuneytið óskar eftir umsögnum um frumvarpsdrögin og hvetur sérstaklega börn og ungmenni, foreldra og forsjáraðila, skólasamfélagið, félaga- og hagsmunasamtök og aðra sem málið varðar til að koma sjónarmiðum sínum á framfæri.
S-186/2026· Drög að frumvarpi til laga· Mennta- og barnamálaráðuneytið· Niðurstöður í vinnslu· frestur 25. sep. 2026 – 9. okt. 2026· 12 umsagnir
Frumvarp til laga um aðgang barna að samfélagsmiðlum
Mennta- og barnamálaráðuneytið kynnir til umsagnar drög að frumvarpi til laga um aðgang barna að samfélagsmiðlum.
Meðfylgjandi er umsögn Kópavogsbæjar um drög að frumvarpi til laga um aðgang barna að samfélagsmiðlum. Í umsögninni er tekið undir mikilvægi aðgerða til að efla öryggi og velferð barna í stafrænu umhverfi, en jafnframt lögð áhersla á að verndarráðstafanir þurfi að fara saman við uppbyggingu stafrænnar hæfni, miðlalæsis og gagnrýninnar hugsunar.
Kópavogsbær leggur áherslu á skýra ábyrgðarskiptingu milli ríkisins, þjónustuveitenda, skóla og foreldra, auk þess að ríkið tryggi aðgengilegt og vandað fræðsluefni fyrir börn, ungmenni og fjölskyldur. Einnig er vakin sérstök athygli á réttindum barna…Lesa alla
Meðfylgjandi er umsögn Kópavogsbæjar um drög að frumvarpi til laga um aðgang barna að samfélagsmiðlum. Í umsögninni er tekið undir mikilvægi aðgerða til að efla öryggi og velferð barna í stafrænu umhverfi, en jafnframt lögð áhersla á að verndarráðstafanir þurfi að fara saman við uppbyggingu stafrænnar hæfni, miðlalæsis og gagnrýninnar hugsunar.
Kópavogsbær leggur áherslu á skýra ábyrgðarskiptingu milli ríkisins, þjónustuveitenda, skóla og foreldra, auk þess að ríkið tryggi aðgengilegt og vandað fræðsluefni fyrir börn, ungmenni og fjölskyldur. Einnig er vakin sérstök athygli á réttindum barna í viðkvæmri stöðu og mikilvægi þess að lagasetning leiði ekki til aukinnar félagslegrar útilokunar.
Umsögnin byggir meðal annars á niðurstöðum úr rannsókn Evrópuráðsins á sjónarhorni foreldra til stafrænnar borgaravitunda og skýrslunni SMARTBUS Digital Youth on Tour 2025 – Analysis of 2025 SmartBus session findings in Iceland.
Umsagnir eru birtar eins og Samráðsgáttin birtir þær, með nafni sendanda. Umsagnir sem sendandi óskaði að yrðu ekki birtar eru ekki hér. Heimild: Samráðsgátt stjórnvalda.
Samráðsgátt og Alþingi nota hvort sitt númerakerfi: S-númer í gáttinni er ekki málsnúmer á Alþingi. Alviti tengir samráðsmál við þingmál eftir ráðuneyti, tegund máls, tímasetningu og orðalagi.
Heimild: Samráðsgátt stjórnvalda · Skoða á althingi.is (opnast í nýjum flipa)
