Áform um breytingu á lögum um útlendinga (fjöldaflótti)

Umsögn um drög að lagabreytingu varðandi tímabundna vernd og framlengingar á dvalarleyfum Ég vil koma á framfæri alvarlegum áhyggjum vegna þess hvernig breytingar á lögum sem eru nú til umræðu gætu haft áhrif á mig og aðra sem njóta tímabundinnar verndar hér á landi. Ég vil sérstaklega leggja áherslu á að fólk sem hefur lagt gríðarlega mikla vinnu í að aðlagast íslensku samfélagi — lært tungumál, tekið þátt í vinnumarkaði, skólagöngu eða félagslífi — gæti verið „kastað út“ ef dvalarstaða þeirra verður skyndilega tekin af þeim. Þetta myndi valda miklum félagslegum og sálrænum skaða, ekki aðeins einstaklingunum sjálfum heldur einnig samfélaginu sem þeir eru nú þegar hluti af. Samhengið: Evrópsk framkvæmd og afleiðingar Evópsk framkvæmd tímabundinnar verndar (Temporary Protection Directive) felur í sér að verndin sé tímabundin, með ákveðnum gildistíma — nú hefur hún verið framlengd til 4. mars 2027 fyrir fólk sem flúði frá Úkraínu. Þessi vernd er skilgreind sem neyðaraðgerð í tilfellum fjöldaflótta. Hvað þetta getur haft í för með sér: 1. Eftir lok tímabundinnar verndar mun fólk missa sjálfkrafa lögmæta dvalarstöðu, jafnvel þó það sé fullkomlega samþætt samfélaginu. 2. Án viðbótarúrræða gæti það mikið misst aðgang að húsnæði, vinnu, heilbrigðisþjónustu og félagslegri aðstoð, sem skapar raunveruleg mannúðaráhættu. 3. Fjöldasamþykkt lok verndar myndi skapa mikla álag á Útlendingastofnun, lögreglu og dómstóla, þar sem hvert mál þarf einstaklingsbundna meðferð, úttekt og hugsanlega kæruferli. 4. Fólk sem hefur þegar lagt mikið á sig til að aðlagast getur orðið félagslega jaðarskilið, sem leiðir til sálfræðilegs álags og minnkar traust á kerfinu. Helstu tillögur: 1. Tryggja einstaklingsbundna áhættumat Ákvörðun um að slíta tímabundinni vernd eða breyta dvalarstöðu má ekki byggja einungis á almennum tímamörkum. Hver einstaklingur þarf að fá sanngjarna og persónulega mat á aðstæðum sínum, með tilliti til öryggis. 2. Skilgreina skýrar reglur um flutning í aðra dvalarstöðu Þeir sem hafa þegar unnið markvisst að því að aðlagast samfélaginu þurfa að fá möguleika á að halda áfram dvöl sinni á lögmætum grundvelli, án þess að missa allt réttindi skyndilega. 3. Vernda rétt til að kæra og sækja um aðra stoðir Ákvörðun um að hætta vernd þarf að vera hægt að kæra og kæran þarf að tryggja að einstaklingurinn missi ekki réttindi sín á meðan málið er í meðferð. 4. Koma í veg fyrir ofálag á stjórnsýslu og réttarkerfi Óskipulagt eða massívt uppbrott úr tímabundinni vernd myndi leiða til mikils álags á Útlendingastofnun, lögreglu og dómstóla og auka hættu á villum og tafir í réttarkerfinu. 5. Tryggja mannúðlega meðferð á viðkvæmum og samþættum einstaklingum Sérstakar undantekningar fyrir þá sem hafa þegar lagt gríðarlega vinnu í að aðlagast samfélaginu eru nauðsynlegar til að tryggja mannúðlega meðferð og viðhalda félagslegu jafnvægi. Ég hvet til þess að drögin til laga verði endurskoðuð þannig að hugað sé að fólki sem hefur þegar lagt mikið á sig til að samþættast samfélaginu, að einstaklingsbundnum aðstæðum, áhættumat, rétti til reglulegrar endurskoðunar og réttarúrræðum sem draga ekki úr öryggi þeirra eða valda óhóflegri álagi á stjórnsýsluna. Með virðingu, Anton Kovtun

Ég vil lýsa yfir djúpum áhyggjum mínum vegna þessarar tillögu sem nú er til umsagnar og varðar stöðu Úkraínumanna á Íslandi. Fjölskylda mín og ég höfum búið hér í um fjögur ár. Á þessum tíma höfum við byggt upp líf okkar hér, aðlagast samfélaginu, lært tungumálið og reynt að taka virkan þátt í íslensku samfélagi. Ísland er orðið heimili okkar í raun og veru. Breytingar sem geta haft neikvæð áhrif á réttindi okkar, stöðu eða framtíð hér skapa mikla óvissu og kvíða. Fyrir fólk sem hefur þegar gengið í gegnum stríð, flótta og rótleysi skiptir stöðugleiki og fyrirsjáanleiki miklu máli. Að missa þann stöðugleika eftir að hafa búið hér í nokkur ár myndi hafa djúpstæð áhrif á líf okkar og framtíðaráætlanir. Ég hvet því stjórnvöld til að taka tillit til þeirra sem hafa þegar fest rætur hér á landi og sýnt vilja til að aðlagast og leggja sitt af mörkum. Það er mikilvægt að ákvarðanir séu teknar með mannúð, sanngirni og langtímasjónarmið að leiðarljósi. Virðingarfyllst, Yelyzaveta

Að búa í Íslandi hefur verið mikil upplifun fyrir fjölskyldu mína og mig. Við höfum búið hér í um fjögur ár, lært tungumálið, tekið þátt í vinnumarkaði og stuðlað að samfélaginu. Sonur minn hefur gengið í skóla og aðlagast vel íslensku skólakerfi. Ég er spennt fyrir að halda áfram að læra tungumálið og að taka þátt í samfélaginu á öllum sviðum. Við viljum samlagast, tala íslensku og vita hvernig reglurnar gilda fyrir okkur í framtíðinni. Ég vona að breytingar á lögum taki mið af raunverulegum aðstæðum fólks og fjölskyldna sem þegar hafa lagt sitt af mörkum til samfélagsins, svo við getum áfram verið hluti af því. Með kærri kveðju, Natalia

Ég undirritaður mótmæli fyrirhuguðum breytingum á 44. gr. laga um útlendinga harðlega. Sem vinnandi móðir og íbúi á Íslandi tel ég þetta frumvarp vera óréttmæta ákvörðun sem skaðar hagsmuni barna og brýtur gegn meginreglum um réttaröryggi. 1. Saga okkar og aðlögun barnsins Fjölskylda mín flúði Donetsk árið 2018 þegar dóttir okkar fæddist. Við bjuggum á Íslandi í eitt ár, en árið 2019 var okkur neitað um áframhaldandi dvöl og við neyddumst til að snúa aftur til Úkraínu. Fyrir fjórum árum neyddumst við til að flýja stríðið og snúa aftur til Íslands. Allan þennan tíma höfum við starfað af heilindum og lagt okkur fram við að læra íslenska tungu. Við erum fjárhagslega sjálfstæð og leggjum okkar af mörkum með skattgreiðslum. Dóttir okkar er nú í 3. bekk í grunnskóla, talar reiprennandi íslensku og lítur á Ísland sem sitt heima. Að breyta reglunum núna er að rífa upp rætur barns sem er þegar orðið hluti af nýrri kynslóð þessa lands. 2. Hagsmunir barnsins og stjórnarskrárvarin réttindi Samkvæmt 25. gr. útlendingalaga ber að hafa hagsmuni barna að leiðarljósi. Þetta frumvarp skapar óviðunandi óvissu fyrir börn sem eiga sér engar aðrar rætur en hér. Að breyta leikreglunum eftir fjögurra ára búsetu brýtur gegn 72. gr. stjórnarskrár Íslands og 8. gr. Mannréttindasáttmála Evrópu um rétt til einka- og fjölskyldulífs. Niðurstaða: Ég skora á stjórnvöld að sýna sanngirni og tryggja að sett verði skýr bráðabirgðaákvæði fyrir þá sem hafa þegar sýnt ríka aðlögun og starfað hér í mörg ár. Við viljum halda áfram að vera hluti af þessu samfélagi. Virðingarfyllst, Oleksandra Nesmiianova