Drög að frumvarpi til laga um breytingu á lögum um lax og silungsveiði, lögum um fiskrækt og lögum um fiskræktarsjóð

Fiskirannsóknir ehf. gera alvarlegar athugasemdir við drög að frumvarpi til laga um lagareldi, sérstaklega hvað varðar áframhaldandi heimildir til sjókvíaeldis í opnum kvíum. Fyrirtækið hefur um árabil unnið að rannsóknum og ráðgjöf um fiskistofna, vistkerfi og áhrif mannlegra athafna á ferskvatns- og sjávarlíf. Niðurstöður rannsókna, bæði hérlendis og erlendis, sýna að sjókvíaeldi í opnum kerfum felur í sér kerfislæga áhættu sem ekki verður leyst með bættum reglum einum saman. Helstu áhættuþættir eru: sleppingar eldisfisks og erfðablöndun við villta stofna, útbreiðsla laxalúsar og annarra sjúkdóma til villtra fiska, uppsöfnun lífræns úrgangs og súrefnisskortur á botni, notkun lyfja og eiturefna með áhrifum á botnlíf og líffræðilega fjölbreytni. Sérstaklega vill Fiskirannsóknir ehf. vekja athygli á því að sjóbleikja og sjóbirtingur eru viðkvæmar tegundir sem dvelja hluta ævinnar í strand- og fjörðsvæðum, þar sem áhrif sjókvíaeldis koma fyrst og fremst fram. Rannsóknir benda til þess að laxalús geti haft veruleg neikvæð áhrif á lifun og gönguhegðun þessara tegunda. Að mati Fiskirannsókna ehf. er ekki í samræmi við varúðarreglu eða vistkerfisnálgun að heimila áfram starfsemi sem hefur sýnt sig að valda óafturkræfum áhrifum á náttúrulega stofna. Það er ekki nægjanlegt að „stýra áhættu“ þegar um er að ræða auðlindir sem eru sameign þjóðarinnar og ekki endurnýjanlegar í mannlegum tímaskala. Fiskirannsóknir ehf. leggja því til að frumvarpið verði endurskoðað með það að markmiði að: útiloka sjókvíaeldi í opnum kvíum, setja skýra forgangsröðun um vernd villtra nytjastofna, og beina uppbyggingu lagareldis að landeldi eða raunverulega lokuðum kerfum.

Efni: Umsögn Veiðitorgs ehf. gegn frumvarpi til laga um lagareldi Veiðitorg ehf. lýsir yfir andstöðu við drög að frumvarpi til laga um lagareldi að því leyti sem þau gera ráð fyrir áframhaldandi sjókvíaeldi í opnum kvíum. Starfsemi Veiðitorgs ehf. tengist beint sjálfbærri nýtingu villtra fiskistofna, veiði, ferðaþjónustu og þeim samfélögum sem byggja afkomu sína á heilbrigðri náttúru. Frumvarpið, eins og það liggur fyrir, tekur ekki nægilegt tillit til þeirra samfélagslegu og efnahagslegu áhrifa sem sjókvíaeldi getur haft til lengri tíma. Reynslan sýnir að sjókvíaeldi: skerðir aðgengi að veiðisvæðum, dregur úr verðmæti villtra fiskistofna, grefur undan veiðitengdri ferðaþjónustu, og skapar ágreining í samfélögum þar sem náttúra er helsta auðlindin. Á meðan sjókvíaeldi skapar takmörkuð og oft tímabundin störf, þá geta neikvæð áhrif á veiði og ferðaþjónustu haft varanlegar afleiðingar fyrir byggðir og atvinnugreinar sem byggja á langtímahugsun og sjálfbærni. Veiðitorg ehf. telur að löggjöf um lagareldi eigi að styðja við atvinnugreinar sem samræmast vernd náttúru og samfélagslegra hagsmuna. Sjókvíaeldi í opnum kvíum uppfyllir ekki þau skilyrði. Félagið hvetur því til þess að frumvarpið verði endurskoðað með það að markmiði að: stöðva frekari uppbyggingu sjókvíaeldis, vernda fjörðu og strandvistkerfi, og tryggja að lagareldi á Íslandi þróist á forsendum sjálfbærni og samfélagslegrar sáttar.