Beint í efni
Alviti
← Samráðsgátt
S-162/2025 · Dómsmálaráðuneytið

Áform um frumvarp til laga um breytingu á lögum um meðferð sakamála, nr. 88/2008 og lögreglulaga, nr. 90/1996 (embætti ákæruvalds og lögreglu)

Áformað er að færa skipunarvald ráðherra þegar kemur að æðstu embættum ákæruvalds og lögreglu til forstöðumanna embætta sem framvegis munu skipa næstráðendur sína til 5 ára.

Ekki komið til Alþingis

Á þingmálaskrá ríkisstjórnar: 158. þing (áætlað: nóvember).

Í ljósi reynslunnar og með hliðsjón af markmiðum ríkisstjórnarinnar um einföldun stjórnsýslu og hagræðingar leggur dómsmálaráðherra til að skipunartími vararíkissaksóknara og varahéraðssaksóknara verði fimm ár, í stað ótímabundinnar skipunar. Ásamt því að skipa í embætti vararíkissaksóknara og varahéraðssaksóknara er ráðherra heimilt samkvæmt lögum að skipa í embætti aðstoðarríkislögreglustjóra og aðstoðarlögreglustjóra á höfuðborgarsvæðinu og Suðurnesjum til fimm ára. Lagt er til að ábyrgð á þeim skipunum sem hér um ræðir, þ.e. í embætti vararíkissaksóknara, varahéraðssaksóknara, aðstoðarríkislögreglustjóra og aðstoðarlögreglustjóra, verði færð frá ráðherra til forstöðumanna viðkomandi embætta. Það myndi hafa í för með sér að ríkissaksóknara yrði heimilt að skipa vararíkissaksóknara við embættið og með sama hætti yrði héraðssaksóknara heimilt að skipa varahéraðssaksóknara við sitt embætti. Áfram yrði heimilt að skipa vararíkislögreglustjóra og aðstoðarlögreglustjóra hjá embætti lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu og Suðurnesjum, en sú skipun yrði á forræði viðkomandi lögreglustjóra í stað ráðherra ef breytingarnar ná fram að ganga.

S-162/2025· Áform um lagasetningu· Dómsmálaráðuneytið· Niðurstöður í vinnslu· frestur 8. sep. 2025 – 22. sep. 2025· 7 umsagnir

Áform um frumvarp til laga um breytingu á lögum um meðferð sakamála, nr. 88/2008 og lögreglulaga, nr. 90/1996 (embætti ákæruvalds og lögreglu)

Áformað er að færa skipunarvald ráðherra þegar kemur að æðstu embættum ákæruvalds og lögreglu til forstöðumanna embætta sem framvegis munu skipa næstráðendur sína til 5 ára.

Skoða í Samráðsgátt
Ferill í Samráðsgátt
  1. Birt í Samráðsgátt (S-162/2025)
  2. Umsagnarfrestur hefst · til 22. september 2025
  3. Umsagnarfresti lýkur · 7 umsagnir bárust

Málið hefur ekki komið fram á Alþingi enn, eftir því sem Alviti finnur.

Innsendar umsagnir í Samráðsgátt (7)
  • #1Kristinn Ríkharðsson

    Það ætti að gilda það sama um ríkissaksóknara og vararíkissaksóknara. Skipunartími beggja ætti að vera 5 ár.

  • #2Þorsteinn Gíslason

    Það ætti að gilda það sama um ríkissaksóknara og aðra embættismenn

  • #3Grétar S. Gunnarsson

    Hætta öllum æviráðningum hjá ríkinu hafa frekar að ríkisstarfsmaður hafi ákveðinn ráðningatíma ef viðkomandi er að skila góðu starfi og vill halda áfram þá framlengist starfið um 5-10 ár. Þetta gæti gert störf hjá Ríkinu skilvikari.

  • #4Uni Gíslason
    Það er ekki ljóst að ráðherra skilji hvers vegna æviráðið hefur verið í þessi embætti hingað til, en þetta er hliðstæða við dómaraskipanir sem einnig eru æviráðningar. Þannig er þetta æviráðning til að tryggja eins vel og hægt er að viðkomandi embættismaður sé undir engum þrýstingi og ekki sé hægt að hafa áhrif á ákvarðanir hans. Það er ekki hægt að hóta honum brottrekstri eða kjaraskerðinga ef hann lætur ekki eftir utanaðkomandi vilja yfirvalda. Það er einmitt sérstaklega mikilvægt þegar kemur að handhöfum dómsvalds og hér á landi einnig ákæruvalds. Það virðist frekar að ráðherra og senni… Lesa alla

    Það er ekki ljóst að ráðherra skilji hvers vegna æviráðið hefur verið í þessi embætti hingað til, en þetta er hliðstæða við dómaraskipanir sem einnig eru æviráðningar. Þannig er þetta æviráðning til að tryggja eins vel og hægt er að viðkomandi embættismaður sé undir engum þrýstingi og ekki sé hægt að hafa áhrif á ákvarðanir hans. Það er ekki hægt að hóta honum brottrekstri eða kjaraskerðinga ef hann lætur ekki eftir utanaðkomandi vilja yfirvalda. Það er einmitt sérstaklega mikilvægt þegar kemur að handhöfum dómsvalds og hér á landi einnig ákæruvalds. Það virðist frekar að ráðherra og sennilega ráðuneytið einnig, telji að vara-ríkissaksóknari sé "aðstoðar-ríkissaksóknari", en svo er ekki. Hann er ekki til aðstoðar, hann er til vara þegar settur ríkissaksóknari getur ekki uppfyllt skyldur sínar, sökum vanhæfni eða annarra ástæðna. Ef að ráðherra vill búa til embætti aðstoðar-ríkissaksóknara með þessu móti sem tillagan hér snýr að, þá er það sjálfsagt besta mál, en mjög óheppilegt að vara-ríkissaksóknari sé þannig settur að t.d. vanhæfur ríkissaksónari geti leiðbeint og haft áhrif á varamann sinn, enda sá sem skipar hann í embætti og ræður or rekur. Nú er tækifæri til að hugsa aðeins um góða og ábyrga stjórnsýslu í stað þess að gera hér fullkomið glapræði eins og lagt er til.

  • #5Sigfús Aðalsteinsson

    ÞAð á klárlega að afnema allar æviráðningar ríkisstarfsmanna, algerlega rangt að skilja þá æðstu eftir með slíka ráðningu.

Umsagnir eru birtar eins og Samráðsgáttin birtir þær, með nafni sendanda. Umsagnir sem sendandi óskaði að yrðu ekki birtar eru ekki hér. Heimild: Samráðsgátt stjórnvalda.

Samráðsgátt og Alþingi nota hvort sitt númerakerfi: S-númer í gáttinni er ekki málsnúmer á Alþingi. Alviti tengir samráðsmál við þingmál eftir ráðuneyti, tegund máls, tímasetningu og orðalagi.

Heimild: Samráðsgátt stjórnvalda · Skoða á althingi.is (opnast í nýjum flipa)

Hjálpaðu okkur að bæta Alviti

Fannstu villu, rangar upplýsingar eða eitthvað sem mætti vera betra? Sendu okkur ábendingu.

Bæta við mynd

Þú getur sent skjáskot sem sýnir vandamálið.

Ef þú vilt að við getum haft samband við þig.

Netfangið er aðeins notað til að svara þér um þessa ábendingu. Það er ekki birt og ekki sett á neinn póstlista. Með ábendingunni fylgir slóð síðunnar sem þú ert á og stærð gluggans.

S-162/2025: Áform um frumvarp til laga um breytingu á lögum um meðferð sakamála, nr. 88/2008 og lögreglulaga, nr. 90/1996 (embætti ákæruvalds og lögreglu) · Alviti