Áform um frumvarp til laga um breytingu á ýmsum lögum vegna sameiningar starfsemi Skipulagsstofnunar og Húsnæðis- og mannvirkjastofnunar

Ábending í tengslum við tæknilega sameiningu Skipulagsstofnunar og Húsnæðis- og mannvirkjastofnunar.   Fyrirhuguð sameining skapar tækifæri til að efla þjónustu og tryggja betri yfirsýn yfir ferla í skipulags- og mannvirkjamálum. Ný stofnun með sterka heildarsýn getur orðið mikilvægur þátttakandi í kerfisbreytingum sem boðaðar hafa verið, en til þess þarf hún að vera tilbúin til virks samstarfs og þátttöku í samræmdum innviðum ríkisins. Húsnæðis- og mannvirkjastofnun hefur hingað til ekki verið tilbúin að taka þátt í samrekstri á skrifstofuumhverfi ríkisins.   Umbra er rekstraraðili á skrifstofuumhverfi ríkisins fyrir ráðuneytin og allflestar A-hluta stofnanir ríkisins. Samrekstur dregur úr álagi og mannaflaþörf stofnana vegna reksturs á stöðluðum upplýsingatæknilausnum, og gerir þeim þannig kleift að einbeita sér að sínum kjarnarekstri, sérsniðnum lausnum og þjónustu við starfsmenn og notendur. Þar með sparast umtalsverðir fjármunir hjá hverri stofnun og samreksturinn auðveldar til muna samþættingu og sameiningu stofnana í samrekstrinum.   Skipulagsstofnun hefur verið í rekstri hjá Umbru, en Húsnæðis- og mannvirkjastofnun verið með eigin rekstur. Með boðaðri sameiningu þessara stofnana væri því kjörið að nýta tækifærið og færa rekstur skrifstofuumhverfis Húsnæðis- og mannvirkjastofnunar til Umbru.     Umbra telur því að það sé mikilvægt að breytingin verði ekki einungis formleg heldur fylgi henni raunveruleg samþætting í vinnubrögðum, gagnavinnslu og tæknilausnum í anda samreksturs því þannig getum við betur stutt ráðuneytin og stofnanir þeirra við framtíðar breytingar með lágmörkun á raski og tilkostnaði. Nýja stofnunin ætti að verða virkur þátttakandi í skrifstofuumhverfi ríkisins, samræmdu skýjaumhverfi, sameiginlegum rekstrarinnviðum og stafrænum umbreytingum sem Umbra og Stafrænt Ísland hafa leitt. Þannig má nýta betur tækifæri sem sameiningin gefur til að auka skilvirkni og þjónustugæði á landsvísu.   Við erum tilbúin í nánara samtal við ráðuneytið um útfærslu á ofangreindu fyrirkomulagi.

Ég bendi á að starfsemi Skipulagsstofnunar á lítið sameiginlegt með starfsemi HMS. Skipulagsstofnun fer yfir skipulagsuppdrætti og skipulagsgreinargerðir og hefur eftirlit með að skipulag sé unnið skv. lögum auk þess að vinna að landsskipulagsstefnu. Skipulagsvinna öll er á hendi sveitarfélaga og eru deiliskipulög unnin af eigendum lóða og þeim sem ætla að byggja og megnið af allskonar deiliskipulögum eru afgreidd alfarið á sveitarstjórnarstigi og fara ekki til Skipulagsstofnunar. Skipulagsstofnun hefur ekkert að gera með t.d. þróun húsnæðismála. Það er allt saman á forræði sveitarfélaga. Ef ríkisstjórnin vill efla húsnæðismál þá gerist það ekki hjá Skipulagsstofnun. Einnig fer Skipulagsstofnun með mat á umhverfisáhrifum framkvæmda og er það stærsta svið stofnunarinnar. Þekking á slíku innan HMS er engin enda hefur starfssemi HMS ekkert með umhverfismál að gera. Hvernig er það hagkvæmt að sameina stofnun við aðra stofnun þar sem engin þekking er til staðar á einum stærsta málaflokknum? Það mun ekkert sparast á því. Miklu nær væri að sameina Skipulagsstofnun og Umhverfis- og orkustofnun. Þar yrði til öflug stofnun sem gæti skoðað skipulagsmál með umhverfismál og sjálfbærnis markmið að leiðarljósi. Þar eru sérfræðingarnir í þeim málaflokkum og það er það sem skiptir máli við gerð skipulaga. Umhverfis- og orkustofnun þarf að auki að gefa álit á fjölmörgum deiliskipulögum, aðalskipulögum og umhverfismati og að það myndi stytta boðleiðir verulega að mat á umhverfisáhrifum væri þar. Sameining þessara stofnana eflir hvoruga stofnun. Sameining sameiningar vegna skilar aldrei sparnaði og skipulagsmál munu týnast algjörlega innan HMS.