Drög að frumvarpi til laga um breytingu á lögum nr. 85/2007, um veitingastaði, gististaði og skemmtanahald (skilyrði fyrir skammtímaleigu, miðlun upplýsinga, tímabinding rekstrarleyfa)

Sem einstaklingur hef ég persónulega upplifað sífelt versnandi leigumarkað Íslands síðustu 20 árin, og því styð ég heilshugar sterkari reglugerð og eftirlit varðandi skammtímaleigu íbúðarhúsnæðis í þéttbýli sem þetta frumvarp stígur skrefi nær. Aðgengi að húsnæði ætti að vera mannréttindi, ekki forréttindi, fyrir samfélagsþegna. Allt samfélagið situr á sterkari grunni þegar einstaklingar á leigumarkaði eru ekki nauðbeygðir að samþykkja yfirgang og frekju leigusala, þegjandi og hljóðlaust, til þess eins að fá þak yfir höfuð sitt. Ég tel þetta frumvarp stíga skrefi nær því að hjálpa framboði eigna á leigumarkaði að standa í takt við ört vaxandi eftirspurn.

Hámarskupphæð heimagistingar hefur verið sú sama í 3 ár. (kr 2.000.000) en ætti að vera ef upphæðin hefði fylgt vísitöluþróun kr 2.450.000.- Þess utan eru 90 daga reglan svolítð undarleg eftir þessa lagabreytingu. Hversvegna má ekki lengja þetta tímabil? Reglan sem varðar heimagistingu hefur hingað til vera afskaplega ósanngjörn og miðuð við hagsmuni þeirra sem eiga margar eignir. Í mínu tilfelli leigjum við út herbergi sem synir mínir nota aðra hvora viku. Við vorum sett undir sama hatt og fólk sem á tugi íbúða og standa í stór-rekstri. Ég veit fyrir víst að þegar Airbnb kom til Íslands þá bjargaði þetta fjárhagi þúsunda Íslendinga og gerði þeim beinlínis kleift að þrauka árin eftir hrun og í covid. Ég hvet alþingismenn til að hafa þetta í huga þegar kemur að afgreiðslu þessa máls. Rétta af hámarksupphæðina og lengja hámarksdagafjöldan Teitur Atlason

Lög nr. 67 frá 10. júní 2016 skilgreindu hámarksfjölda útleigudaga í heimagistingu og hámarksfjárhæð fyrir tekjur af heimagistingu, 2.000.000,- kr.. Nú níu árum síðar er hámarksfjárhæðin óbreytt. Tvær milljónir í júní 2016 eru að núvirði rétt tæpar þrjár milljónir (2.940.114 kr.). Það er brýnt mál að breyta lögunum núna í því skyni að þrengja að atvinnustarfsemi á heimagistingarmarkaði og fjölga íbúðum í langtímaleigu. Þar hlýtur að vega þyngst að tímabinda rekstrarleyfin sem eru nú þegar í gildi og gefa ekki út ný rekstrarleyfi til atvinnureksturs með heimagistingu (fimm ára aðlögunartími er mjög rúmur og dregur tennurnar úr þessu mikilvægasta ákvæði). En ef fólk getur síðan aðeins leigt út sitt eigið lögheimili í heimagistingu (ekki aðra íbúð í þéttbýli í eigu þess) og getur áfram aðeins gert það í 90 daga á ári hlýtur markmiðum lagasetningarinnar að vera náð. Það hjálpar aftur á móti á engan hátt til að ná markmiðum laganna að halda hámarksfjárhæð áfram þeirri sömu þrátt fyrir að sú tala sé nú mikils minna virði en hún var 2016. Fyrir okkur löghlýðnu borgarana sem notum skráða heimagistingu á eigin lögheimili í einn eða einn og hálfan mánuð á sumrin til að stoppa upp í holurnar í heimilisbókhaldinu, fjármagna viðhald á húsnæðinu eða niðurgreiða sumarfrí fjölskyldunnar í stað þess að íbúðin standi auð á meðan við erum að heiman, þá væri mikils vert að þingið notaði ferðina núna þegar breyta á þessum lögum til þess að leiðrétta í leiðinni þessa hámarksupphæð þannig að hún verði a.m.k. jafn mikil að núvirði eins og hún var þegar lagabreytingar um heimagistingu voru upphaflega samþykktar 2016. Virðingarfyllst, Valdimar Hafstein

Þetta er fín byrjun að mínu mati en ég myndi jafnvel vilja sjá hana ganga lengra til að tryggja að húsnæði verði aftur fyrst og fremst heimili en ekki fjárfestingartækifæri. Ég hef þónokkrar áhyggjur af því hvernig þessi aðgreining milli þéttbýlis og dreifbýlis gæti haft neikvæð áhrif á landsbyggðina: 1. Með því að heimila einstaklingum að eiga eina eignir utan þéttbýlis til skammtímaleigu er í raun verið að hvetja til þess að fjárfestar beini sjónum sínum að minni byggðarlögum. Þetta gæti valdið verðhækkunum á fasteignamarkaði á landsbyggðinni, sem kemur sérstaklega illa við heimafólk með lægri tekjur. 2. Ég bý á svæði sem telst til brothættra byggða og hér eru margar eignir annaðhvort tómar eða eingöngu nýttar í Airbnb útleigu. Þetta dregur verulega úr lífsgæðum íbúa, rýrir samfélögin og dregur úr framboði á húsnæði til langtímaleigu eða kaups fyrir staðbundna íbúa. Hér þyrftu sömu reglur að gilda því hér eiga líka fjárfestar margar eignir sem standa tómar eða eru nýttar sem sumarhúsnæði og hefur verulega neikvæð áhrif á byggðaþróun. 3. Er hægt að koma í veg fyrir að leigusamningar verði aðeins gerðir yfir vetrartímann svo hægt sé að setja eignir á Airbnb yfir sumartímann? Þetta mynstur hefur verið að aukast undanfarin ár og skapar mikið óöryggi fyrir leigjendur. Ég óttast að núverandi útfærsla frumvarpsins muni skapa hvata fyrir fólk með fjárfestingaráform að beina sjónum sínum að landsbyggðinni - þar sem verið er að leysa vanda höfuðborgarsvæðisins en á kostnað dreifbýlla svæða. Byggðastefna ætti að stuðla að jöfnum tækifærum óháð búsetu, en þessi aðgreining á milli svæða virðist vinna gegn slíkum markmiðum. Til að frumvarpið nái raunverulega markmiðum sínum um að „fleiri íbúðir nýtist sem heimili fólks," þyrfti að gæta þess að sömu reglur gildi um allt land, eða að minnsta kosti að sérstakar verndarráðstafanir verði gerðar fyrir brothætt byggðarlög þar sem húsnæðisframboð er nú þegar takmarkað.